KORAN-NOTITIES

door

Linda Bogaert

• bogaert-index • cie-index • Islamitische Kwesties •

Terrorisme, voor of tegen God?

“Bij God, hij is geen echte gelovige voor wiens onheil zijn buren zich niet veilig voelen”
- Uitspraak van Profeet Mohammed -


    0. Inleiding
    1. Definitie van terrorisme
    2. Soorten terrorisme
    3. Geschiedenis van het terrorisme
    4. Terrorisme en de Islam

      4.1. Maatschappelijk doel van de Koran en wereldbeeld:

        4.1.1. een rechtvaardige samenleving
        4.1.2. een gemeenschap van de middenweg die extremen schuwt
        4.1.3. een samenleving van barmhartige, minzame en vergevingsgezinde mensen
        4.1.4. een wereldbroederschap van mensen

      4.2. Verduidelijkende en onderscheidende koranische 'issues'

        4.2.1. Godsdienstvrijheid, steunpilaar van de Islam
        4.2.2. Doden van ongelovigen omwille van geloof is verboden
        4.2.3. Strijden tot de hele wereld islamitisch is?
        4.2.4. Werd Islam verspreid met 'het zwaard'?
        4.2.5. Jihad en terreur: elkaars tegenpolen
        4.2.6. Wanneer is oorlog/gewapende strijd toegestaan?

      4.3. Wat zegt de Koran over terrorisme?

        4.3.1. Shari'a beschouwt terreur als misdaad van hirabah (oorlog tegen de samenleving)
        4.3.2. Recht op leven - buitenwettelijk doden verboden (vers 5:32 nader bekeken)
        4.3.3. Zelfmoord niet toegestaan in Islam
        4.3.4. Wraakacties op bevolking verboden
        4.3.5. Terreur in de Naam van God?
        4.3.6. Afwijzen van terreur

      4.4. Koranische aanpak van terrorisme

        4.4.1. Zware straffen voor terroristen (daders van hirabah)
        4.4.2. Islam als antwoord op terreur: Koranduels
        4.4.3. Islamitische jihad tegen terreur en voor rechtvaardigheid
        4.4.4. Islamitische strijd tegen terreur moet aan koranische principes beantwoorden
        4.4.5. Maatschappelijke verantwoordelijkheid: geen wraakacties op religie of cultuur van daders

      4.5. Reacties van Muslims: een algemeen en krachtig afwijzen van terreur
      4.6. Zijn Muslims gebaat bij terrorisme?

    5. Ter vergelijking: hoe wordt de Bijbel benaderd?
    6. Waarom dan dat negatieve beeld van de Islam en de Koran?

      6.1. Beeld van Islam in Europese schoolboeken
      6.2. Taal als instrument voor denkkader en beeldvorming
      6.3. Extreem rechts
      6.4. Islamologie: geen neutrale wortels
      6.5. Kruistochten

    7. Epiloog 
    8. Noten en Literatuur

     



Inleiding

De aanslagen in New York, Madrid en Londen brachten terrorisme dicht bij huis. Overal heeft men het over 'islamitisch terrorisme', en her en der hoort men spreken van een 'botsing der beschavingen'. Nochtans bestaat terrorisme al veel langer dan vandaag – ook bij ons (denk maar aan de CCC, het IRA, enz), en wordt het uitgevoerd door leden van verschillende religies, culturen en ideologieën. De momenteel prominent in de aandacht staande golf van door Muslims gepleegd terrorisme is evenmin een nieuw fenomeen – het waren de muslimlanden zelf die er jaren geleden al slachtoffer van werden. Wat nieuw is is dat recent ook westerse landen doelwit geworden zijn van door Muslims gepleegd terrorisme.

Wat is dat, 'islamitisch terrorisme'? Wat zegt de Islam er zelf over? Hoe pakt men het aan? In deze tekst worden antwoorden gezocht vanuit de primaire bronnen van de Islam, met name de Koran (Openbaringen van God aan Profeet Mohamed overgebracht door Aartsengel Gabriël) en de Sunnah (het geheel van uitspraken en handelingen van de Profeet).

Enkel overlopen wat Koran en Sunnah concreet over terrorisme zeggen, leek me gezien het belang van het onderwerp niet voldoende. Om een zicht te krijgen op de islamitische houding tegenover terreur, is het essentieel ter inleiding door te dringen in het islamitisch maatschappij- en wereldbeeld. Ook een aantal centrale thema's als godsdienstvrijheid, jihad en extremisme worden geanalyseerd. Op die manier zal onrechtstreeks onderzocht worden of het islamitisch model al dan niet plaats heeft voor terrorisme. Vervolgens zal ten gronde bekeken worden wat de Koran en Sunnah concreet zeggen over terrorisme, hoe terrorisme vanuit koranisch perspectief dient aangepakt te worden, en hoe Muslims er op reageren. Ten slotte wordt ook nog even gekeken hoe de Bijbel, een ander Heilig Boek, benaderd wordt, om af te ronden met een aantal elementen die bijdragen tot de beeldvorming over de Islam.



1. Definitie van terrorisme

Er bestaat nog altijd geen eensgezindheid over wat terreur precies inhoudt. Sommige gevallen zijn duidelijk, andere bewegen zich op een moeilijke grens waarbij wie voor de ene een terrorist is, voor de andere een verzets- of vrijheidsstrijder is.

Vermits ik het hier wil hebben over wat de Islam zegt over terrorisme, leek het me aangewezen een door Muslims zelf geformuleerde definitie van terrorisme op te zoeken. De 'Islamic Fiqh Council' van Saudi Arabië definieert terrorisme als volgt:

"Terrorisme is een afschuwelijke aanval uitgevoerd door individuen, groepen of staten tegen de mens (zijn godsdienst, leven, intellect, eigendom en eer). Het omvat alle vormen van intimidatie, schade, bedreiging, doden zonder gerechtvaardigde oorzaak en alles wat verband houdt met om het even welke vorm van gewapende diefstal waardoor de wegen onveilig worden, banditisme, elke daad van geweld of van bedreiging die bedoeld is om een misdadig plan individueel of collectief uit te voeren, met de bedoeling de mensen angst aan te jagen en met afschuw te vervullen door hen te kwetsen of hun levens, vrijheid, veiligheid of omstandigheden aan gevaar bloot te stellen; het kan ook de vorm aannemen van het toebrengen van schade aan het milieu of aan een openbare of private voorziening of het blootstellen van een nationale of natuurlijke rijkdom ('resource') aan gevaar. Dit zijn allemaal uitingen van onheil in het land, die God aan Muslims verboden heeft te begaan." (Islamic Fiqh Council, Saudi Arabia [1])



2. Soorten terrorisme

Om het 'islamitisch terrorisme' beter te kunnen situeren, worden even een aantal soorten terrorisme overlopen: [2,3]

  • nationalistisch terrorisme:
    Heeft als doel een eigen staat in het leven te roepen voor de eigen nationale of etnische groep. Dit is een moeilijk te definiëren vorm van terrorisme vermits wat voor de één een terrorist is, voor de ander een vrijheidsstrijder is. Voorbeelden zijn het IRA (Ierland) en de ETA (Baskenland, Spanje).

  • religieus terrorisme:
    Gebruikt geweld om wat zij als door God voorgeschreven doelstellingen beschouwen te bewerkstelligen. Vaak willen zij brede maatschappelijke veranderingen veroorzaken. Zij erkennen gewoonlijk de seculiere overheid niet. Religieuze terreur is van alle religies. Een paar voorbeelden:

    • door Muslims: GIA (wil met gewelddadige middelen van Algerije een islamitische staat maken), Harakt Mujahideen (wil islamitische controle van Kashmir via het vernietigen van westerse belangen), ...

    • door Buddhisten/Hindus: Aum Shinrikyo (bekend van de aanslag met saringas op de metro in Tokio)

    • door Sikhs: Babbar Khalsa (Indië)

    • door Christenen: Ku Klux Klan (USA) en God's Army (Burma)

    • door Joden: Kach (Israël – o.a. bekend van de dodelijke aanslag met machinegeweren op 29 Arabieren in Hebron in 1994 ); Yigal Amir (Israël – bekend van o.a. de moord op Yitzhak Rabin in 1995)

  • staatsterrorisme:
    Hierbij onderscheidt men twee vormen. Enerzijds kan de staat terreurgroepen steunen als instrument voor zijn binnen- of buitenlandse politiek. Anderzijds kan de staat zelf overgaan tot het uivoeren van terreur.

  • links terrorisme:
    Komt typisch voor in hoog geïndustrialiseerde landen. Gaat er van uit dat burgers lijden onder kapitalistische uitbuiting en wil het kapitalisme daarom vernietigen. Voorbeelden: Baader-Meinhof Groep (Duitsland), Rode Brigades (Italië).

  • rechts terrorisme:
    Is meestal geassocieerd met neo-nazisme. Wil democratische regeringen weg en wil die vervangen door fascistische systemen. Aanvallen zijn vaak gericht tegen vreemdelingen en tegen Joden.

  • anarchistisch terrorisme:
    Kwam vooral voor in de periode 1870-1920 en keerde zich voornamelijk tegen regeringen en staatsleiders.

  • single issue terrorisme:
    Terreur voor een bepaalde zaak, zoals radicale ecologisten enz.

Uit dit overzicht blijkt dat 'islamitisch terrorisme' zeker geen uniek fenomeen is. Er zijn tal van soorten terrorisme. Religieus terrorisme is er daar één van, en komt voor bij alle godsdiensten. Waarom lijkt het ons dan tegenwoordig evident dat terrorisme iets exclusief islamitisch is? Omdat andere terreurdaden in de pers niet aan het geloof van de daders gekoppeld worden. Een aanslag door Kach wordt geen joods terrorisme genoemd, een aanslag door Aum Shinrikyo wordt geen buddhistisch-hinduïstisch terrorisme genoemd, een aanslag op een (VS-)abortuskliniek door Christenen wordt geen christelijk terrorisme genoemd enz. De gewezen premier van Maleisië, Dr. Mahathir, wijst erop dat toen in de jaren 1990 in Bosnië-Herzegovina, in de Balkan, Muslims gedood werden door de terreurdaden van de Serven, de pers het nooit had over het feit dat het 'christelijke terroristen' waren waren die Muslims vermoordden. [4] Op die manier is de indruk ontstaan dat alleen Muslims aan terreur doen. Dat heeft meteen ook de misvatting gevoed dat de Islam zèlf een moorddadige, gewelddadige godsdienst is.



3. Geschiedenis van het terrorisme [5,6,7]

Wat ook opvalt in de huidige beeldvorming over terrorisme, is het totaal gebrek aan historisch referentiekader. Men behandelt de huidige golf van door Muslims uitgevoerd terrorisme alsof het een uniek kwaad in de menselijke geschiedenis betreft. [8] Nochtans leert de geschiedenis ons een gans andere les. Terrorisme is een eeuwenoud fenomeen dat zich in de loop der jaren op alle continenten heeft voorgedaan, door fanatici van verschillende religieuze achtergronden, van verschillende culturen, van verschillende politieke ideologieën.

De eerste ons bekende organisatie die terreurmethodes toepaste, waren de Zeloten uit de eerste eeuw na Christus. Deze joodse groep sneed Romeinse overheidsfunctionarissen en Joden die met hen collaboreerden de keel over vanuit de overtuiging dat je niet tegelijk én je joods geloof trouw kon blijven én Romeins onderdaan zijn. Uiteindelijk werden ze belegerd en pleegden ze massaal zelfmoord. [9,10]. In de zevende eeuw werden voorbijgangers in Indië door de gevreesde Thuggee sekte ritueel gewurgd en aan een Hindu godheid geofferd. Uit de elfde tot dertiende eeuw zijn ons de Assassijnen bekend, een sekte die zich afgescheurd had van de Shi'iten en die omwille van haar kleine aantallen geen open gevecht aankon. Zij pasten daarom de tactiek toe van moord op vijandige leiders.

Het woord 'terreur' duikt in Europa voor het eerst op na de Franse Revolutie, toen de nieuwe revolutionaire regering geweld niet uit de weg ging om onwillige burgers in de pas van het nieuw bewind te doen lopen. De agenten van het Comité voor Openbare Veiligheid en de Nationale Conventie werden 'terroristen' genoemd. Hiermee was meteen duidelijk dat terrorisme ook een zaak van de staat zelf kon zijn.

In de loop van de 19de eeuw geraakte terrorisme geassocieerd met groepen die zich tegen staatsleiders keerden. De Eerste Wereldoorlog begon toen een 19-jarige nationalist van Bosnië-Herzegovina, die een einde wou maken aan het Habsburgse bewind, aartshertog Franz-Ferdinand vermoordde in Sarajevo. Ook in de kolonies gebruikten verschillende groepen terreurmethoden om koloniale machten onder druk te zetten het land te verlaten. Maar met het einde van de koloniale tijd werd het terrorisme niet ten grave gedragen. Zuid-Amerika, het Midden-Oosten en Zuidoost-Azië kregen te maken met ontvoeringen en vliegtuigkapingen waarbij steeds meer gewone burgers het doelwit werden van de terreuroperaties.

Bij modern terrorisme denken we aan de KuKluxKlan in de VS die vanuit een exclusief Protestants denkpatroon de 'blanke suprematie' wilde vestigen, het Ierse IRA dat Noord-Ierland los wou van het Brits bewind, de Rode Brigades in Duitsland en Italië die het kapitalisme ten val wilden brengen, en diverse vormen van religieus terrorisme, zoals de aanslag met saringas in de metro van Tokio door de buddhistisch-hinduïstische sekte Aum Shinrikyo, de aanslag door het joodse Kach waarbij 29 Arabieren met machinegeweren werden doodgeschoten in Hebron, en het islamitisch terrorisme zoals GIA (Algerije), Harakat Mujahideen (Afghanistan), enz.

Van meer recente datum is Al Qaida, dat volgens tal van specialisten geen religieus maar een vorm van politiek terrorisme is. Voor de ontstaansgeschiedenis van Al Qaida verwijs ik naar de tekst van een onlangs door de BBC geproduceerde driedelige documentaire 'The Power of Nightmares' [11]



4. Terrorisme en de Islam

Om te kunnen nagaan hoe Islam zich verhoudt tot terrorisme, is het nodig ter inleiding na te gaan wat het maatschappijbeeld is van de Islam. Ook een aantal onderwerpen die vaak in één adem genoemd worden met terrorisme (extremisme, jihad, enz) worden van naderbij bekeken. Op die manier wordt eerst onrechtstreeks bekeken of terrorisme al dan niet past in het islamitisch model. Vervolgens wordt geanalyseerd wat Koran en Sunnah concreet te zeggen hebben over terrorisme, hoe de Koran de aanpak van terrorisme ziet en hoe Muslims op terrorisme reageren.

4.1. Maatschappelijk doel van de Koran en wereldbeeld

Men hoort Muslims vaak zeggen dat terreur volslagen onislamitisch, zelfs anti-islamitisch is. Straks wordt nader ingegaan op wat de Koran en Sunnah zeggen over terreur. Om dat te kunnen situeren, wordt eerst bekeken welk soort maatschappij-ideaal de Koran en Sunnah naar voor schuiven.


4.1.1. Een rechtvaardige samenleving

De Koran heeft als maatschappelijk doel een rechtvaardige samenleving tot stand te brengen.

"Wij hebben onze gezanten met de duidelijke bewijzen gezonden en Wij hebben het boek en de weegschaal met hen neergezonden, opdat de mensen de rechtvaardigheid in stand zouden houden..." (Koran 57:25)

Rechtvaardigheid wordt nagestreefd door een wisselwerking van aanmoedigen/belonen van het goede en ontraden of verbieden van het onwenselijke:

"... jullie gebieden het behoorlijke, verbieden het verwerpelijke..." (Koran 3:110)

De Koran werkt een gans stelsel van fundamentele mensenrechten uit die ertoe moeten leiden dat mensen zich veilig en geborgen voelen in een rechtvaardige samenleving die barmhartigheid hoog in het vaandel voert. [12] Muslims worden er voortdurend op gewezen dat ze rechtvaardig moeten handelen. [13,14]

"Zeg: "Mijn Heer heeft bevolen rechtvaardig te zijn..." (Koran 7:29)
"God gebiedt rechtvaardig te handelen, goed te doen, en aan de verwanten giften te geven en Hij verbiedt wat gruwelijk, verwerpelijk en gewelddadig is." (Koran 16:90)

Ook wanneer het eigen belang erdoor geschaad wordt, moet men rechtvaardigheid nastreven:

"Jullie die geloven! Weest standvastig in de gerechtigheid als getuigen voor God, al is het tegen jullie zelf of de ouders of de verwanten. Of het nu om een rijke of om een arme gaat, God staat hen beiden zeer na. Volgt dus niet je geneigdheid om niet rechtvaardig te zijn. Maar als jullie verdraaien of jullie afwenden, dan is God welingelicht over wat jullie doen." (Koran 4:135)

De Koran vermeldt uitdrukkelijk hoe men tegenover mensen van wie men een afkeer heeft of tegenover de vijand, rechtvaardig moet zijn. Geloven wordt hierbij omschreven als standvastigheid in het getuigen van rechtvaardigheid.

"... En laat de afkeer van bepaalde mensen, omdat zij jullie de weg naar de heilige moskee versperren, jullie er niet toe brengen overtredingen te begaan, maar staat elkaar bij in vroomheid en godvrezendheid en staat elkaar niet bij in zonde en overtreding, maar vreest God. ..." (Koran 5:2)
"Jullie die geloven! Weest standvastig voor God als getuigen van de rechtvaardigheid. En laat de afkeer van bepaalde mensen jullie er niet toe brengen niet rechtvaardig te zijn. Weest rechtvaardig, dat is dichter bij godvrezendheid. En vreest God. God is welingelicht over wat jullie doen." (Koran 5:8)
 

4.1.2. Een gemeenschap van de middenweg die extremen schuwt [15]

Het koranisch model omschrijft de gemeenschap van Muslims als een {ummat wasatan}. {Ummah} is een gemeenschap (in het bijzonder de gemeenschap van alle Muslims over alle landsgrenzen heen). {Wasatan} komt van de wortel {w-s-t} en betekent: in het midden, bemiddelend, intermediair. De muslimgemeenschap wordt met andere woorden gemodelleerd als een gemeenschap van gematigden, van mensen die het evenwicht bewaren en extremen schuwen. Zulke voorschriften zijn niet vrijblijvend. Leiders van de {ummah} moeten de gemeenschap zodanig uitbouwen dat extremen voorkomen worden en dat evenwicht in alle aspecten van het leven nagestreefd wordt.

"Zo hebben Wij jullie gemaakt tot een evenwichtige gemeenschap opdat jullie getuigen zullen zijn over de mensen en opdat de gezant getuige zal zijn over jullie." (Koran 2:143)

In deze 'gemeenschap van de middenweg', wordt extremisme krachtig afgewezen. De toon wordt duidelijk gezet door een uitspraak van Profeet Mohamed, die Muslims waarschuwt voor extremisme in de godsdienst en hen erop wijst dat er vóór hen gemeenschappen bestonden die door God uitgeroeid werden omwille van hun extremisme.

"De Boodschapper van God zei: "Ik waarschuw jullie voor extremisme in de godsdienst want er waren gemeenschappen die voor jullie kwamen die vernietigd werden als gevolg van hun extremisme in de godsdienst." (Gemeld door an-Nasaa'ee [5/268], ibn Maajah [no. 3029], Ahmad [1/215, 347])

Godsdienst - God dienen - is niet alleen een religieuze aangelegenheid in de Islam, maar ze beslaat alle facetten van het leven. Men dient God niet een keer per week in de moskee, maar betracht dat elk moment van het leven te doen. Daarom is deze waarschuwing voor extremisme zeer ruim te noemen. Het is ook een erg krachtige verwittiging: extremisme in de godsdienst wordt niet beloond met de hemel, maar wordt door God zeer zwaar bestraft. De Koran raadt de mensen dan ook aan de grenzen niet te buiten te gaan.

""Wees daarom standvastig op het rechte pad zoals aan u, en aan diegenen die zich met u tot God richten, werd aanbevolen en overtreedt de grenzen niet want Hij ziet alles wat jullie doen." (Koran 11:112)

De Koran verbiedt Muslims extremisten te volgen. Het Arabisch woord dat hier gebruikt wordt is {musrifeen} van de wortel {s-r-f} wat betekent: alle grenzen te buiten gaan, onmatig zijn, overdrijven. Volgens de Koran zaaien diegenen die geen maat kennen en de grenzen te buiten gaan, verderf en mag men hun bevel niet gehoorzamen.

"Vreest dan God en gehoorzaamt mij. En gehoorzaamt niet het bevel van de onmatigen, die op de aarde verderf zaaien en die geen orde op zaken stellen." (Koran 26:150-151)

God houdt volgens de Koran immers niet van buitensporigheid:

"Jullie die geloven! Zeg niet dat de goede dingen die God jullie heeft toegestaan verboden zijn en begaat geen buitensporigheden; God bemint diegenen die buitensporigheden begaan niet." (Koran 5:87)

Niemand kan echter extremisten 'excommuniceren' uit de Islam. In de Islam bestaat er geen 'Vaticaan' - er is geen kerkinstituut dat de leerstellingen bepaalt voor alle leden. Er bestaat dus niet zoiets als 'de' enige juiste interpretatie van de Koran, waardoor er ook niet zoiets als 'de' Islam bestaat. Er zijn wel clusters van mensen die een of andere religieuze leider en zijn interpretatie volgen. In de meeste gevallen, gaat het om interpretaties die aansluiten bij de voorschriften tot matiging. Aan de periferie van de grote groep gematigde Muslims bevinden zich groepjes extremisten die de Koran helemaal anders interpreteren en ge(mis)bruiken om politieke doelstellingen een zweem van legitimiteit te geven. Over hun geloof of ongeloof spreken Muslims zich zelden uit. In de Islam geldt immers de regel dat alleen God kan oordelen over het geloof van mensen. Wie als mens oordeelt over het geloof van anderen, meet zichzelf goddelijke taken aan en stelt zichzelf buiten de Islam vermits dit ingaat tegen het centrale geloofspunt dat er geen god is dan God. Daarom hoort men Muslims niet vaak zeggen dat extremisten 'geen Muslims' zijn. Dit houdt echter zeker geen aanvaarden, laat staan omarmen, van extremisme in. Men keurt hun gedrag krachtig af en wanneer extremisten de wet overtreden, kunnen zij ook gerechtelijk vervolgd worden.


4.1.3. Een samenleving van barmhartige, minzame, vergevingsgezinde mensen

De Koran betracht het ideaal van een rechtvaardige samenleving waarin mensenrechten gerespecteerd worden, niet enkel langs wettelijke weg tot stand te brengen, maar ook en bovenal door de mensen op een hoger niveau te tillen. Muslims wordt voorgeschreven een leven lang aan een persoonlijk groeiproces te werken dat moet leiden naar een ideaal van een 'islamitische Persoonlijkheid' die omschreven wordt als rechtvaardig, geduldig, tolerant, betrouwbaar, discreet en dergelijke meer. Dit hangt samen met het koranisch psycho-spiritueel zingevingsproces. [16] Volgens de Koran legt de ziel voor ze geboren wordt in een lichaam, een gelofte af aan God waarbij ze God als haar Heer erkent. De ziel daalt neer in de foetus en een kind wordt geboren, zuiver, puur, vrij van enige zonde (de Islam kent geen erfzonde), in een toestand van paradijselijke harmonie. Het leven zelf wordt beschouwd als een test. Men wordt voortdurend geconfronteerd met allerhande situaties waarin men moet kiezen het goede of het kwade te doen. Naarmate men het kwade doet, dekt men de innerlijke paradijselijke toestand steeds verder toe en geraakt men verstrikt in agressie, hebzucht, en zo meer. De Koran nu, draagt de mensen op zichzelf te bevrijden van de greep van het lagere zelf dat neigt naar het kwade, en de persoonlijkheid zodanig te transformeren dat men die primordiale innerlijke paradijselijke toestand beetje bij beetje opnieuw kan blootleggen. In dat hele proces, moet het tot het kwade aanzettende lagere zelf onderworpen en overwonnen worden, om uiteindelijk te komen tot een volledige overgave aan God via een leven dat zich laat leiden door de Goddelijke leidraad van wat goed en kwaad is en daarbij enkel nog het goede doet. Het gaat dan ook in wezen om het ontwikkelen van een morele, normen- en waardegebonden persoonlijkheid, die zich laat omschrijven in termen van geduld, tolerantie, integriteit, rechtvaardigheid, hulpvaardigheid, en zo meer. Al doende, doet men precies datgene waarmee men de kansen vergroot dat men in het hiernamaals ook in het Paradijs zal terechtkomen. Het werk om de persoonlijkheid om te vormen tot het ideaal, is voor elke Muslim een levenslange opdracht.

Die hele transformatiegedachte komt niet alleen het individu ten goede maar heeft ook een belangrijke maatschappelijke implicatie want niet alleen het individu is gebaat bij de persoonlijke transformatie, de samenleving vaart er ook wel bij. Omgekeerd, moet de maatschappij ruimte scheppen die die transformatie ondersteunt. Op die manier wil de Islam een ideale maatschappij tot stand brengen die rechtvaardig is en waarin men een goed leven kan hebben. De rechtvaardige samenleving moet dan ook vooral het resultaat zijn van een transformatieproces van de mensen zelf, eerder dan van opgelegde wetten al zijn die er natuurlijk wel nodig. De Koran en de Sunnah verschaffen daarover heel veel informatie, zowel wat betreft middelen voor dit transformatieproces als wat betreft het doel ervan. Het leven van de Profeten (en in het bijzonder van Profeet Mohamed omdat over hem veel gedetailleerde gegevens bewaard bleven) fungeert daarbij als rolmodel, als een soort toepassing in de praktijk van het Woord van God. Omdat er een erg negatieve beeldvorming heerst over Islam en Muslims, worden hierna een paar uitspraken van Mohammed en Koranverzen geciteerd die het islamitische persoonlijkheidsideaal verduidelijken. Het zal meteen duidelijk worden dat terrorisme, totaal haaks staat op dit ideaal.

De ideale Muslim...

... wordt gedreven door goede intenties

'Umar ibn al-Khattab zei dat Gods Boodschapper zei: "De beloning voor handelingen hangt af van de intenties en elke persoon zal beloond worden volgens wat zijn intenties waren. Dus diegene wiens emigratie voor God en Zijn Boodschapper was, dan was zijn emigratie voor God en Zijn Boodschapper, en diegene wiens emigratie was om een wereldlijk doel te bereiken of een vrouw te huwen, dan was dat waarom hij emigreerde." (Bukhari, Muslim)

... doet voor zijn naaste wat hij zelf graag heeft

"Je bent geen gelovige tot je voor je broeder graag hebt wat je voor jezelf graag hebt" (Mishkaat)

... is nederig, niet hoogmoedig noch verwaand

"Wend je wang niet hoogmoedig van de mensen af en loop niet verwaand op de aarde rond. God bemint geen enkele ingebeelde en verwaande." (Koran 31:18)
"'Gaat de poorten van de hel binnen om er altijd in de blijven.' Dat is pas echt een slechte verblijfplaats voor de hoogmoedigen." (Koran 16:29)

... neemt in alles matiging in acht en schuwt extremen

Gods Boodschapper zei: "Bemin degene van wie je houdt met mate, misschien zal hij op een dag iemand worden waarvoor je haat voelt, en haat diegene voor wie je haat draagt met mate, want misschien wordt hij op een dag iemand die je graag zal zien." (Gemeld door Abu Hurayrah, in Tirmidhi)
"En wees gematigd in jullie lopen en spreek met een zachte stem...." (Koran 31:19)
"Jullie die geloven! Zeg niet dat de goede dingen die God jullie heeft toegestaan verboden zijn en begaat geen buitensporigheden; God bemint diegenen die buitensporigheden begaan niet." (Koran 5:87)

... doet goede werken

"God is met hen die godvrezend zijn en hen die goed doen." (Koran 16:128)
"Als iemand iets goed doet is het in het voordeel van zijn eigen ziel, en als iemand verkeerd doet dan is dan in zijn nadeel. Uiteindelijk zullen jullie tot jullie Heer teruggebracht worden." (Koran 45:15)

... is vrijgevig, niet krenterig

"Zij die gierig zijn met wat God hun van Zijn goedgunstigheid gegeven heeft, moeten niet denken dat het goed voor hen is. Welnee het is slecht voor hen; op de opstandingsdag zal dat waarmee zij gierig waren hen om de nek worden gehangen..." (Koran 3:180)
"(...) En wie voor de eigen hebzucht begoed worden, zij zijn het die het welgaat." (Koran 59:9)
"Jullie die geloven! Maakt jullie aalmoezen niet waardeloos door gepoch en ergernis zoals hij die zijn bezit weggeeft om door de mensen gezien te worden maar zonder te geloven in God en de laatste dag..." (Koran 2:264)
"Jullie zullen de vroomheid niet bereiken totdat jullie van wat jullie liefhebben bijdragen geven, God weet ervan." (Koran 3:92)
"...En wie voor de hebzucht van het zelf behoed worden, dat zijn zij die het welgaat..." (Koran 64:16)

... heeft verantwoordelijkheidszin

"De Boodschapper van God zei: "Elk van u is een bewaker en is verantwoordelijk voor diegenen voor wie hij instaat. Dus de heerser is een bewaker en is verantwoordelijk voor zijn onderdanen; een man is de bewaker van zijn gezin en is verantwoordelijk voor diegenen voor wie hij moet zorgen; een vrouw is bewaker van de woning van haar man en is verantwoordelijk voor diegenen voor wie zij moet zorgen; een bediende is bewaker van de rijkdom van zijn baas en is verantwoordelijk voor datgene dat aan hem toevertrouwd werd; en een man is bewaker van de rijkdom van zijn vader en is verantwoordelijk voor datgene waarvoor hij moet zorgen. Dus elk is een bewaker en is verantwoordelijk voor hetgeen aan hem toevertrouwd werd." (Gemeld door Umar, in: Bukhari, Muslim)

... is trouw aan gegeven woord en bewaart een geheim

"Komt Gods verbintenis na wanneer jullie een verbintenis aangaan en verbreekt de eden niet na de bekrachtiging ervan ..." (Koran 16:91)
"En gebruik jullie eden niet voor onderlinge arglistigheid, want dan glijdt een voet na stevig gestaan te hebben uit en proeven jullie het kwade omdat jullie Gods weg versperden en is er voor jullie een pijnlijke bestraffing." (Koran 16:94)
"Profeet Mohamed zei: diegene die iets ziet dat verborgen moet blijven en het verbergt zal zijn zoals iemand die een meisje dat levend begraven werd weer tot leven brengt." (Gemeld door Uqbah ibn Amir, in Abu Dawud)

... is oprecht, en schuwt hypocrisie

"De huichelaars en de huichelaarsters horen bij elkaar, zij gebieden het verwerpelijke, verbieden het behoorlijke en houden hun handen stijf op hun beurzen; zij vergeten God en dus vergeet Hij hen. De huichelaars, dat zijn de verdorvenen." (Koran 9:67)

... is minzaam en vermijdt leugens en conflicten

De Profeet zei: 'Ik garandeer een huis in de omgeving van het Paradijs voor iemand die geruzie vermijdt zelfs als hij in zijn recht is, een huis in het midden van het Paradijs voor iemand die leugens vermijdt zelfs al grappend, en een huis in het bovenste deel van het Paradijs voor iemand die zijn karakter goed gemaakt heeft." (Gemeld door Abu Umamah, in Abu Dawud)

... belichaamt zachtmoedigheid, zelfbeheersing, vriendelijkheid en vergevingsgezindheid

"Streeft naar vergeving van jullie Heer en naar een tuin zo breed als de hemelen en de aarde die klaargemaakt is voor de godvrezenden die bijdragen geven in voorspoed en tegenspoed en die hun woede inhouden en de mensen vergeving schenken." (Koran 3:133-134)
De Profeet zei: "Minacht geen enkele goed daad, zelfs is het maar het groeten van uw broeder met met een blij gezicht." (Muslim)
De Profeet zei: "uw glimlachen naar uw broeder is een daad van liefdadigheid." (Tirmidhi)
De Profeet zei: "Maak de zaken gemakkelijk, niet moeilijk, en wees opgewekt, niet bedreigend" (gemeld met eenstemmigheid)

... kent geen afgunst maar is tevreden met wat hij heeft

De Profeet zei: "Rijkdom is niet het hebben van veel bezit, maar rijkdom is de rijkdom van de ziel, het zelf (tevredenheid)" (Gemeld door Abu Hurayrah, in: Muslim)
De Profeet zei: "Vermijd afgunst, want afgunst verslindt goede daden zoals vuur brandstof verslindt." (Gemeld door Abu Hurayrah, in: Abu Dawud)

... onderdrukt de anderen niet maar beschouwt alle mensen als gelijken

"De Profeet zei: "God heeft aan mij geopenbaard dat jullie nederig moeten zijn, zodat niemand de andere onderdrukt, noch opschept." (Gemeld door Iyad ibn Himar, in: Abu Dawud)
"O mensen! Waarlijk jullie Heer is Eén en jullie vader (Adam) is één. Een Arabier is niet beter dan een niet-Arabier, en een niet-Arabier is niet beter dan een Arabier; een blanke is niet beter dan een zwarte en een zwarte is niet beter dan een blanke - behalve in termen van vroomheid en goede daden". (Uitspraak van de Profeet Mohamed, gemeld door Imaam Ahmad)
De Profeet zei: "Er is geen zonde die meer in aanmerking komt om door God aan diegene die deze zonde begaat op voorhand in deze wereld bestraft te worden samen met wat Hij voor hem in petto houdt voor het hiernamaals, dan onderdrukking en het verbreken van relaties." (Gemeld door Aby Bakrah, in: Abu Dawud)
De Profeet zei: "Kijk uit voor het begaan van onderdrukking want op de Dag van de Verrijzenis zal onderdrukking duisternis zijn, en kijk uit voor hebzucht want hebzucht heeft diegenen die voor jullie kwamen vernietigd, het leidde hen naar bloedvergieten en naar het wettig maken van datgene wat voor hen verboden was." (Gemeld door Jaabis ibn Abdullah, in: Muslim)

... kenmerkt zich door geduld

"Jullie die geloven! Neem jullie toevlucht tot geduld en salaat [gebed]. God is met hen die geduldig volharden." (Koran 2:153)

... respecteert de gewetensvrijheid van anderen

"Waarschuw de mensen, want jij bent slechts een waarschuwer. Je hebt niet de autoriteit om iemand te dwingen." (Koran 88:22-23)

... is verdraagzaam en gaat niet in op provocaties

"Wanneer jij hen ziet die onze tekenen bespotten, wend je dan van hen af totdat zij op een ander gesprek overgaan..." (Koran 6:68)

... gaat geen scheldpartijen aan en bespot anderen niet

"En hoont niet hen die zij in de plaats van God aanroepen, zodat zij God niet uit vijandigheid en zonder kennis gaan honen." (Koran 6:108)
"Jullie die geloven! Mensen moeten elkaar niet belachelijk maken. Misschien zijn zij juist beter dan zij! (...) En maakt geen aanmerkingen op elkaar en geeft elkaar geen scheldnamen..." (Koran 49:11)

...zwijgt tenzij hij iets goed te zeggen heeft

"Abu Hurayrah vertelde dat de Profeet van God zei: "Wie gelooft in God en de Laatste Dag, laat hem zeggen wat rechtschapen is, of zwijgen. Wie gelooft in God en de Laatste Dag, laat hem vriendelijk zijn voor zijn buur. En wie gelooft in God en de Laatste Dag, laat hem vrijgevig zijn voor zijn gast." (Uitspraak van Profeet Mohamed, in Saheeh Muslim)

... is goed voor zijn buren, ongeacht hun geloof

"Hij die eet tot hij gevuld is terwijl zijn buur naast hem honger heeft, is geen gelovige" (Uitspraak van Profeet Mohamed, in Saheeh Bukhari)
Een man vroeg! "O Boodschapper van God! Er is een vrouw die bidt, aan liefdadigheid doet en vaak vast, maar ze kwetst haar buur met haar woorden (door hem te beledigen)." De Boodschapper van God zei: "Ze zal naar de Hel gaan". De Man zei: "O Boodschapper van God! Er is een andere vrouw die bekend staat voor hoe weinig zij vast en bidt, maar ze geeft aan goede werken van de gedroogde yoghurt die ze maakt, en ze doet haar buren geen kwaad.". Hij zei: "Zij zal naar het Paradijs gaan". (Uitspraak van Profeet Mohamed, in Musnad Ahmad, gemeld door Abu Hurayrah)

... moeit zich niet in andermans zaken, doet niet mee aan achterklap, verspreidt geen laster, geen leugens en geen roddels

"Zal Ik jullie mededelen tot wie de satans neerdalen? Zij dalen neer tot elke zondige lasteraar. Dezen luisteren scherp en de meesten van hen zijn leugenaars." (Koran 26:221-223)
"Jullie die geloven! Vermijdt vele vermoedens - sommige vermoedens zijn zonde - en spioneert niet en roddelt niet over elkaar..." (Koran 49:12)
De Profeet zei: "Behorende tot de perfectie van iemands Islam is dat hij hetgeen waarmee hij geen zaken heeft, met rust laat." (gemeld door Abu Hurayrah, in Tirmidhi en anderen)

... springt met alles zuinig om en verkwist niets

"Kinderen van Adam! Doe jullie mooie kleding aan bij elke moskee en eet en drinkt, maar weest niet verkwistend. Hij bemint de verkwisters niet." (Koran 7:31)
"De verspillers zijn de broeders van de satans en de satan is jegens zijn Heer ondankbaar." (Koran 17:27)

... gaat zorgzaam om met het milieu en de dieren [17]

"Er is geen man die zelfs maar een spreeuw of iets kleiner kan doden zonder dat het dit verdient, of God zal hem erover ondervragen." (Gemeld door Ibn 'Omar en door Abdallah bin Al-As An-Nasai).

... is genadevol, vergevingsgezind

De Profeet zei: Wie geen genade heeft voor anderen zal geen genade ontvangen van God" (Gemeld door Hadrat Jarir bin Abdullah, in: Bukhari, Muslim)

... voert zoals gezegd rechtvaardigheid hoog in het vaandel

"Jullie die geloven! Weest standvastig in de gerechtigheid als getuigen voor God, al is het tegen jullie zelf of de ouders of de verwanten. Of het nu om een rijke of een arme gaat, God staat hen beiden zeer na..." (Koran 4:135)
"En geeft de volle maat en behoort niet tot hen die verlies veroorzaken. En weegt met de juiste weegschaal. En doet de mensen niet tekort in de dingen die van hen zijn en veroorzaakt geen ellende op de aarde door verderf te zaaien." (Koran 26:181-183)
"Jullie die geloven! Weest standvastig voor God als getuigen van de rechtvaardigheid. En laat de afkeer van bepaalde mensen jullie er niet toe brengen niet rechtvaardig te zijn. Wees rechtvaardig, dat is dichter bij godvrezendheid. En vreest God. God is welingelicht over wat jullie doen." (Koran 5:8)

... respecteert zijn ouders

"En jouw Heer heeft bepaald dat jullie alleen Hem zullen dienen en dat men goed moet zijn voor de ouders; of nu een van tweeën of allebei bij jou de ouderdom bereiken, zeg dan niet:'Foei' tegen hen, bejegen hen niet onheus en spreek op een hoffelijke manier tot hen. En wees uit barmhartigheid voor hen nederig en ontvankelijk en zeg: 'Mijn Heer, erbarm U over hen, zoals zij mij grootbrachten toen ik klein was.' (Koran 17:23-24)

... beantwoordt gedrag met iets dat beter is:

"En de goede daad en de slechte daad zijn niet gelijk; weer die [slechte daad] af met iets dat beter is. Dan zal hij, tussen wie en jou vijandschap was, een boezemvriend worden. Maar het wordt slechts aan hen die geduldig volharden aangeboden; het wordt slechts aangeboden aan iemand met geweldig geluk." (Koran 41:34-35)


4.1.4. Een wereldbroederschap van mensen [18]

De Koran en de Sunnah leggen een stevige basis voor een wereldbroederschap van alle mensen, ongeacht ras, taal, huidskleur, geslacht, nationaliteit, rijkdom, of welk criterium ook. Een paar weken voor zijn dood hield Profeet Mohamed een preek die later bekend werd als zijn afscheidsrede. Hij overliep daarin de belangrijkste aspecten van de leer die hij jarenlang verkondigd had. Hij zei onder meer:

"O mensen! Waarlijk jullie Heer is Eén en jullie vader (Adam) is één. Een Arabier is niet beter dan een niet-Arabier, en een niet-Arabier is niet beter dan een Arabier; een blanke is niet beter dan een zwarte en een zwarte is niet beter dan een blanke - behalve in termen van vroomheid en goede daden". (Uitspraak van de Profeet Mohamed, gemeld door Imaam Ahmad, 22391, al-Silsilat al-Saheeh 2700)

Enkel God kan oordelen over de godvrucht en de goede daden van de mensen. Daarom moeten alle mensen elkaar als gelijken beschouwen. Zelfs de meest godsvruchtigen vormen geen klasse apart. Devote Muslims spreken elkaar aan met 'broeder en 'zuster'. Ze erkennen daarmee niet enkel een spirituele verwantschap maar beklemtonen daarmee vooral dat alle mensen elkaars gelijken zijn in een wereldbroederschap van mensen. In de Islam is er enerzijds God, anderzijds allemaal aan elkaar gelijke mensen. Die gelijkheid van de mensen wordt in de Koran verschillende keren beklemtoond.

Uiteraard zit er in de eenheid diversiteit. Het verschil in talen, godsdiensten, enz. wordt echter beschouwd als een teken van God:

"En tot Zijn tekenen behoren de schepping van de hemelen, en de aarde en het verschil in jullie talen en kleuren. Daarin zijn tekenen voor de wereldbewoners." (Koran 30:22)

Volgens de Koran heeft God met die verscheidenheid willen in de hand werken dat mensen elkaar leren kennen, niet dat ze elkaar zouden bestrijden.

"O mensen, Wij hebben jullie uit een man en een vrouw geschapen en Wij hebben jullie tot volkeren en stammen gemaakt opdat jullie elkaar zouden kennen..." (Koran 49: 13)

De diversiteit in de gelijkheid niet erkennen, zowel als ingaan tegen de gelijkwaardigheid van mensen, komt neer op een regelrecht ingaan tegen God.

Volgens een mooie islamitische traditie zou God vóór het scheppen van Adam, Engelen over de aarde uitgestuurd hebben, met de opdracht om van de verschillende bodemkleuren, een staal mee te brengen. Al die stalen werden vermengd met water om uit de aldus ontstane klei Adam te scheppen. Dit verklaart de verschillende huidskleur van zijn afstammelingen:

"God schiep Adam van een handvol stof dat Hij van de hele aarde nam: wat rode aarde, wat witte, wat zwarte, en wat mengeling, ook zachte, ruwe, goede en slechte." (Abu Dawud, opgetekend door door Abu Musa al-Ashari)

Profeet Mohamed, stelde dat alle mensen van alle tijden zo gelijk zijn aan elkaar als de tanden van een kam.

"Waarlijk, mensen van het begin der tijden van Adam tot op vandaag zijn allemaal gelijk als de tanden van een kam, en er is geen superioriteit van een Arabier over een niet-Arabier of van de mensen met rode huidskleur over die met blanke huidskleur, behalve in godvrucht en goede daden." (Bukhari, Mustadrak-ul-Wasa'il )

De Koran pleit dan ook voor wereldbroederschap van minzaam met elkaar omgaande mensen. Vroomheid wordt overigens niet in termen van gebedsrichting gedefinieerd, maar in termen van goede daden voor de medemens:

"Vroomheid is niet dat jullie je gezicht naar het oosten en het westen wendt, maar vroom is wie gelooft in God, in de laatste dag, in de engelen, in het boek en in de profeten en wie zijn bezit, hoe lief hij dat ook heeft, geeft aan de verwanten, de wezen, de behoeftigen, aan hem die onderweg is, aan de bedelaars en voor de (vrijkoop van) de slaven, en wie de salaat [gebed] verricht en de zakaat [verplichte liefdadigheid] geeft en wie hun verbintenis nakomen en wie volhardend zijn in tegenspoed en rampspoed en ten tijde van strijd. Zij zijn het die oprecht zijn en dat zijn de godvrezenden." (Koran 2:177)
"Iedere heeft een richting waarheen hij zicht wendt. Wedijver dan met elkaar in goede daden." (Koran 2:148)

Hieruit blijkt eens te meer dat het ideaal dat de Koran betracht, erin bestaat een rechtschapen mensen voort te brengen. De klemtoon ligt niet op dogma's maar op goede daden - er wordt zelfs uitdrukkelijk erkend dat er meerdere wegen (meerdere gebedsrichtingen) mogelijk zijn om tot God te komen. Belangrijk is dat men op de eigen weg, oprecht, waarachtig en rechtvaardig handelt.
 

4.2. Verduidelijkende en onderscheidende koranische 'issues'

In de gedachtekronkels van islamofoben worden allerhande concepten op een hoopje gegooid. Terreur brengt men in verband met een vermeende obsessie om de wereld desnoods met geweld te islamiseren of met jihad die dan steevast als 'heilige oorlog' geduid wordt. Het is dan ook nodig deze onderwerpen stuk voor stuk te overlopen om dit web te ontrafelen.

4.2.1. Godsdienstvrijheid, steunpilaar van de Islam [19-22]

Zoals eerder ter sprake kwam, is volgens de Islam het leven een test om te zien of de mens op aarde zijn vrije wil zal aanwenden om het goede te doen of het kwade in te willigen. Deze testperiode mondt uit in een Oordeelsdag, waarop bepaald wordt of men het eeuwig leven in het paradijs of in de hel zal doorbrengen. Uit dit zingevingsproces blijkt al meteen hoe essentieel godsdienstvrijheid is in de Islam: zonder de vrijheid al dan niet voor God te kiezen, is er van een test geen sprake, en is een keuze voor God, of overgave aan God (= Islam), onmogelijk. Godsdienstvrijheid is werkelijk een hoekpilaar van de Islam. Vandaar ook de grote klemtoon die op vrijheid van godsdienst gelegd wordt in het koranisch maatschappijbeeld. Muslims moeten ijveren voor een maatschappij waarin volledige godsdienstvrijheid geldt - het is immers enkel in zo een maatschappij dat een vrijwillige keuze voor God mogelijk is en dat het pad naar het paradijs bewandelbaar is. Godsdienstvrijheid wordt in de Koran door God zelf gegarandeerd.

"In de godsdienst is er geen dwang." (Koran, 2:256)
"Wie het wil, die moet dan geloven en wie het wil, die moet maar ongelovig zijn." (Koran 18:29)

Elke beperking, elke beknotting van deze fundamentele vrijheid, komt dan ook neer op een ingaan tegen God zelf. De Koran is formeel: anderen dwingen tot de Islam is verboden.

"Waarschuw de mensen, want jij bent slechts een waarschuwer. Je hebt niet de autoriteit om iemand te dwingen." (Koran 88:22-23)

Er is trouwens ook geen theologische noodzaak voor. Dit is een van de verschilpunten met het Christendom. Volgens de christelijke theologie wordt elke mens geboren met een erfzonde, waarvan men slechts verlost kan worden te geloven dat Christus gestorven is ter opheffing van de erfzonde, en door zich bij het Christendom aan te sluiten. Christenen zijn zeker van de hemel (eventueel na een tijdelijk verblijf in het vagevuur), alle niet-Christenen gaan naar de hel. Vandaar dat bekeringsijver voor Christenen zo belangrijk is: het is immers de enige manier om zielen te redden. In de Islam is dat niet zo. Islam kent geen erfzonde, elk kind komt puur en zonder zonde ter wereld. Paradijs en hel zijn in de Islam niet aan de naam van de religie gebonden maar aan de manier waarop men zich gedraagt. Een Muslim kan in de hel terechtkomen daar waar volgens de Islam ook Joden en Christenen naar het paradijs kunnen gaan op voorwaarde dat ze zich gedragen volgens de aan hun Profeten geopenbaarde richtlijnen.

"Zij die geloven, zij die het Jodendom aanhangen, de Christenen en de Sabiërs die in God en de laatste dag geloven en die deugdelijk handelen, voor hen is hun loon bij de Heer en zij hebben niets te vrezen noch zullen zij bedroefd zijn." (Koran 2:62)

In weerwil van het gangbare misverstand, is een staat die op grond van koranische principes geordend wordt, dus geen staat waar de Islam als staatsgodsdienst wordt opgelegd, maar is het in tegendeel een land waarin de overheid godsdienstvrijheid garandeert. Godsdienstvrijheid houdt volgens de Koran trouwens ook in dat men niet mag oordelen over het geloof of ongeloof van de ander. Alle mensen zijn immers voor God gelijk, behalve in godvrucht en goede daden maar daarover kan alleen God oordelen. Men moet dat oordeel dan ook aan God overlaten.

"Het oordeel komt alleen God toe." ( Koran 12:67)
"Hij [God] maakt niemand deelgenoot van Zijn oordeel." (Koran 18:26)

Volgens de Koran en de Sunnah hebben mensen tevens recht op recht op respect voor de religieuze gevoelens. Daarbij wordt uitdrukkelijk voorgeschreven niet de spot te drijven met andere godsdiensten en hun aanhangers:

"En hoont niet hen die zij in de plaats van God aanroepen, zodat zij God niet uit vijandigheid en zonder kennis gaan honen." (Koran 6:108)

Men moet de eigenheid van anderen respecteren, het geloof van anderen niet willen veranderen. Immers, God zal op Oordeelsdag de verschillen wel uitklaren:

"God zal op de opstandingsdag tussen jullie over dat waarover jullie het oneens waren oordelen". (Koran 22:69)

In het algemeen geldt dat men enkel op de beste manier met anderen moet omgaan, zodat geen wrevel, geen bitterheid, geen vijandigheid opgewekt wordt:

"En twist niet met de Mensen van het Boek behalve op de beste manier ..." (Koran 29:46)


4.2.2. Doden van ongelovigen omwille van hun geloof is verboden

Dat God in de Koran godsdienstvrijheid garandeert en verbiedt mensen te dwingen tot de Islam suggereert al dat het doden van mensen omwille van hun (on)geloof in de Islam volkomen verboden is.

Over hoe Muslims met niet-Muslims horen om te gaan, bestaan in het Westen nogal wat misvattingen. Die zijn gebouwd op het vaak door islamofoben geciteerde vers:

"En wanneer jullie hen die ongelovig zijn [in de strijd] ontmoeten, sla hen dan dood, maar wanneer jullie dan de overhand over hen verkregen hebben boeit hen dan stevig vast, hetzij om hen later als gunst vrij te laten, hetzij om hen los te laten kopen, wanneer de lasten van de oorlog zijn afgelegd. ..." (Koran 47:4)

Islamofoben maken hiervan dat de Koran Muslims de opdracht geeft alle ongelovigen die men tegenkomt te vermoorden. Maar is dat wat hier staat? Raadpleging van de Sunnah van Mohamed leert dat het vers geopenbaard werd naar aanleiding van de strijd om Badr, een slag die in de Koran aangegrepen wordt om regels van de krijgswet te verduidelijken opdat Muslims ook in zulke omstandigheden zouden weten waaraan ze zich moeten houden. De regel die in dit vers gevestigd wordt is dan ook enkel van toepassing op een vijand op het slagveld van een oorlog ("in de strijd"). Het gaat niet om wat er moet gebeuren wanneer men in het dagelijks leven ergens een ongelovige tegenkomt, maar wel over hoe men zich tijdens een oorlog in het heetst van de strijd tegenover een vijand moet gedragen. De hoofdregel in de Islam is dat alle leven heilig is. De Koran stelt dat wie iemand doodt, "het is alsof hij de hele mensheid heeft gedood" (Koran 5:32) - op deze regel wordt straks dieper ingegaan. Als er op dit algemeen recht op leven evenwel geen uitzondering zou gemaakt worden, zou een Muslim zich op het slagveld moeten laten doden zonder enig verweer. Daarom werd vers 47:4 geopenbaard, als uitzondering op de algemene regel die doden verbiedt: in een oorlogssituatie kan het doden van de vijand onder bepaalde omstandigheden toegestaan zijn. Het vers verduidelijkt dat dit onder meer het geval is wanneer het om logistieke of militaire redenen niet mogelijk is de vijand gevangen te nemen. Het doden van een vijand in oorlogstijd, is op zich evenwel geen algemene oorlogsregel, want hetzelfde koranisch vers bepaalt dat zodra het mogelijk is, de vijand gevangen genomen moet worden en niet gedood mag worden. In het Westen is de krijgswet niet van toepassing op het burgerlijk leven en omgekeerd. Dat is in de Islam niet anders. De verzen die op oorlogsvoering slaan, zijn niet van toepassing op hoe burgers met elkaar horen om te gaan. Dit vers zegt dan ook niets over hoe Muslims in hun dagelijks leven horen om te gaan met niet-Muslims.

De Koran en de Sunnah hebben een zeer omvangrijk sociaal kader uitgewerkt voor de manier waarop Muslims met niet-Muslims horen om te gaan. [23] Centraal daarin staat rechtvaardigheid. Respect voor de ander, vergevingsgezindheid, vriendelijkheid, barmhartigheid en naastenliefde staan hoog aangeschreven. Dat geld niet enkel voor mensen die de Islam gunstig gezind zijn. Muslims worden voorgeschreven ook mild en geduldig te zijn tegenover Islamhaters en niet in te gaan op provocaties.

"Verdraag wat zij zeggen dus geduldig en prijs de lof van jouw Heer ..."(Koran 50:39)
"Wanneer jij hen ziet die onze tekenen bespotten, wend je dan van hen af totdat zij op een ander gesprek overgaan..." (Koran 6:68)

Scheldpartijen of de spot drijven met anderen passen niet binnen het islamitisch gedragsmodel.

"En hoont niet hen die zij in de plaats van God aanroepen, zodat zij God niet uit vijandigheid en zonder kennis gaan honen." (Koran 6:108)
"Jullie die geloven! Mensen moeten elkaar niet belachelijk maken. Misschien zijn zij juist beter dan zij! (...) En maakt geen aanmerkingen op elkaar en geeft elkaar geen scheldnamen. (...)" (Koran 49:11)

Integendeel, Muslims wordt voorgeschreven enkel op de beste manier te dialogeren en daarbij met zachte stem te spreken:

"En wees gematigd in je lopen en spreek met zachte stem. De afschuwelijkste stem is immers de stem van de ezels." (Koran 31:19)

Zelfs tegenover vijanden moet men mildheid in acht nemen en hoop koesteren want:

""Misschien dat God tussen jullie en hen die jullie als vijand beschouwen genegenheid zal brengen, God is Almachtig, en God is Vergevend en Barmhartig". (Koran 60:7).

Naastenliefde is een bouwsteen van de Islam - ook tegenover niet-Muslims. Zo moet een Muslim wanneer hij het goed stelt, er voor zorgen dat zijn (gelovige of niet-gelovige) buren geen honger hebben. Doet hij dat niet, dat vervalt hij zelfs in ongeloof:

"Hij die eet tot hij gevuld is terwijl zijn buur naast hem honger heeft, is geen gelovige" (Uitspraak van Profeet Mohamed, in Saheeh Bukhari)

Het spreekt voor zich dat terrorisme helemaal niet in dit plaatje past maar er in tegendeel haaks op staat.


4.2.3. Strijden tot de hele wereld islamitisch is?

Een vers dat door nogal wat Islam-bashers geciteerd wordt is het volgende:

"En strijd tegen hen tot er geen fitnah meer is en de gehele godsdienst God toebehoort." (Koran:8:39)

Dit vers 'bewijst' volgens islamofoben 'zwart op wit' dat de Koran Muslims opdraagt iedereen met dwang de Islam op te leggen (of hen bij weigering om te brengen), en dit totdat heel de wereld Muslim is. Is dat wat hier staat? Wel neen, het gaat zelfs om het tegendeel. Dit blijkt zowel op het niveau van de krijgsleer als op het niveau van de koranische psychologie.

-- Krijgsleer --

Wat was hier gebeurd? Surah 8 van de Koran met als titel Al-Anfaal (De Buit), werd geopenbaard na de strijd om Badr. Het was de eerste veldslag tussen Muslims en de Kafirun (Ongelovigen) van Mekka die de Muslims vervolgden omwille van hun geloof:

“Dat is omdat zij God en zijn gezant tegenwerken” (Koran 8:13)

De Quraish, de machtigste familie van Mekka, had een prijs op het hoofd van Mohamed gezet. Dit was een van de redenen waarom Mohamed en zijn gezelschap de stad ontvlucht waren. De muslimgemeenschap bestond toen maar uit een paar honderd man, en het overleven van de godsdienst hing dus af van een kleine groep mensen die op het punt stond aangevallen te worden door een overmachtige vijand. Vers 8:38 draagt de Muslims op alvorens naar de wapens te grijpen om zich te verdedigen, eerst nog een ultieme poging te ondernemen om vrede te onderhandelen. Gewapend verzet is altijd de allerlaatste optie in de Islam. Met moet altijd eerst alle andere opties uitputten:

“Spreekt tot hen die ongelovig zijn. Als zij ophouden, dan zal hun wat zij eerder deden vergeven worden ..." (Koran 8:38)

Met 'ongelovigen' wordt hier de Quraish-stam bedoeld, mensen die de Muslims aanvallen omwille van hun geloof. Godsdienstvervolgers dus. De Quraish hadden een numeriek overwicht op de Muslims van 2 tegen 1, en om wat indruk te maken bij de onderhandelingen en er slagvaardiger uit te zien dan ze in werkelijkheid zijn, raadt de Koran de Muslims aan al hun middelen te etaleren:

"En maak tegen hen zo goed als jullie kunnen de bewapening en de inzetbare paarden gereed om Gods vijand en jullie vijand daarmee vrees aan te jagen..." (Koran 8:60)

Het gaat hier uiteraard niet om een algemene regel om alle niet-Muslims vrees aan te jagen maar wel om de voorbereiding voor een onderhandeling vanuit een nadelige positie met een vijand die de muslimgemeenschap vervolgt omwille van haar geloof. De onderhandelingen leveren echter niets op, en de Muslims maken zich op voor de strijd tegen een vijand die van plan is hen allemaal uit te roeien. De situatie ziet er niet bepaald goed uit voor de Muslims. Zij roepen dan ook Gods hulp in, die volgens de Koran Engelen naar hen toestuurde om de rangen van de Muslims te versterken tegen de numerieke overmacht van de Quraish. [24]

"Toen jullie je Heer om hulp vroegen en Hij jullie verhoorde: "Ik versterk jullie met duizenden engelen die achter elkaar aan komen." (Koran 8:9)

De Engelen (niet de Muslims) krijgen van God de opdracht op het slagveld de Quraish, die van plan waren alle Muslims te doden omwille van hun geloof, om te brengen of te verwonden:

"Toen jouw Heer aan de engelen openbaarde: "Ik ben met jullie, sterkt dus hen die geloven. Ik zal de harten van de ongelovigen schrik aanjagen. Houwt dan in op de nekken en houwt hen op al hun vingers". (Koran 8:12)

Van de Muslims wordt verwacht:

"En strijd tegen hen tot er geen fitnah meer is en de gehele godsdienst God toebehoort." (Koran:8:39)

De betekenis van het Arabisch woord fitnah is: test, bedreiging, burgeroorlog, tumult, enz. In koranische zin is het een bedreiging voor (het voortbestaan van) het geloof. In authentieke geschriften wordt uitgelegd wat in dit vers bedoeld wordt met "strijd tot er geen fitnah meer is":

Muhammad bin Ishaq zei dat hij door Az-Zuhri, `Urwah bin Az-Zubayr en andere geleerden geïnformeerd was dat "tot er geen Fitnah meer is", betekent: tot geen Muslim nog vervolgd wordt zodat hij zijn godsdienst opgeeft.

In dit vers wordt met andere woorden gesteld dat Muslims moeten strijden voor het verwerven van godsdienstvrijheid! En is dat nu niet precies het tegendeel van wat de islamofoben er proberen van maken?

Over het gedeelte "en [tot] de gehele godsdienst God toebehoort", waar islamofoben van maken dat Muslims hier opgedragen wordt te "vechten" tot heel de wereld islamitisch is, stellen de tradities en geleerden:

Ad-Dahhak meldde dat Ibn `Abbas over God's woorden (en de gehele godsdienst God toebehoort) zei: "Zodat Tawhid beoefend wordt in oprechtheid met God. "

Al-Hasan, Qatadah en Ibn Jurayj zeiden (zodat de gehele godsdienst alleen voor God zal zijn) "zodat La ilaha illa-llah verkondigd wordt".

Muhammad bin Ishaq gaf ook commentaar bij dit vers, "Zodat Tawhid beoefend wordt in oprechtheid met God, zonder Shirk, onderwijl alle rivalen schuwend (die) naast God (aanbeden worden)".

`Abdur-Rahman bin Zayd bin Aslam zei over (en dat de gehele godsdienst God toebehoort) "Zodat er geen Kufr (ongeloof) meer in uw godsdienst overblijft".

Wat staat hier met andere woorden? Dat Muslims moeten strijden tot de hele wereld Muslim is? Natuurlijk niet. Het gaat hier niet om wat er met de wereld gebeurt, wel om wat er gebeurt tussen de (prille) muslimgemeenschap en diegenen die hen vervolgen. En wat Muslims hier opgedragen wordt, is dat ze moeten strijden voor hun godsdienstvrijheid, voor een situatie waarin ze zelf hun Islam kunnen beleven, en wel zodanig dat ze niet verplicht worden gebruiken aan te houden die tegen de Islam ingaan. In de vroege jaren had Mohamed maar een paar honderd volgelingen. In die periode, moest zo snel mogelijk de grondslag van de hele Islam gelegd worden - daar had men geen paar honderd jaar tijd voor, hooguit een jaar of 20, tot de Profeet zou overlijden. Daarom was het belangrijk in de strijd tegen de Quraish die het voortbestaan van de Islam voortdurend bedreigde, uiteindelijk te gaan tot op het punt dat er een akkoord over volledige godsdienstvrijheid zou komen die het de Muslims mogelijk zou maken hun Islam ten volle te definiëren en te beleven - tot hun eigen geloof helemaal God toebehoort. Stel dat de Quraish zouden voorstellen de strijd te staken op voorwaarde dat de Muslims één van hun afgoden zouden aanbidden, zo'n situatie wordt door dit vers onaanvaardbaar gemaakt. Muslims wordt hier dus voorgeschreven een situatie na te streven waarin ze hun geloof vrij van Shirk (veelgoderij) en Kufr (ongeloof) konden beleven. Het gaat om het nastreven van een situatie waarin ze hun eigen geloofsbeleving kunnen ontdoen van alle vormen van Shirk en Kufr, om een uitzuiveren van de eigen Islam. Dat heeft helemaal niets te maken met het doden van alle ongelovigen omwille van hun ongeloof - het heeft niets te maken met de ongelovigen tout court. Het gaat er om hoe de Muslims hun geloof beleven.

Tegelijk draagt de Koran als regel van de krijgswet op dat zodra de vijand vrede voorstelt, men daarin meegaat. Zolang het Muslims niet verplicht tegen hun geloof in te gaan (vers 8:39), is het in orde.

“En als zij geneigd zijn tot vrede, wees daar dan ook toe geneigd en stel je vertrouwen op God." (Koran 8:61)

De regel die in 8:39 gevestigd wordt, komt nog eens voor in de Koran, met name in 2:193

"Strijd tegen hen tot er geen verzoeking meer is en de godsdienst alleen God toebehoort." (Koran 2:193)

Het tweede deel van dit vers luidt:

"Als zij ophouden, dan geen vergelding meer, behalve tegen de onrechtplegers". (Koran 2:193)

Opnieuw komt de instructie tot rechtvaardigheid onmiddellijk boven drijven: van zodra de vijand ophoudt met aanvallen en de godsdienstvrijheid bereikt is: geen vergelding meer. Behalve voor de onrechtplegers, want wie onrechtmatige zaken deed in oorlogstijd moet zich daarvoor verantwoorden. Een oorlogssituatie is geen vrijgeleide voor wetteloosheid.

Er wordt in al deze verzen duidelijk nergens gesteld dat men moet vechten tot alle vijanden vermoord zijn, en al evenmin tot iedereen onder dwang zou aansluiten bij de Islam. Integendeel, dergelijke praktijken worden uitdrukkelijk verboden. Wat Muslims wel opgedragen wordt, is te strijden voor godsdienstvrijheid - ook voor het beleven van hun eigen godsdienst - maar er wordt steeds bij gezegd dat ze daarin rechtvaardig te werk moeten gaan, en niet mogen overdrijven.

"En bestrijdt op Gods weg hen die jullie bestrijden, maar overtreedt de grenzen niet, God bemint de overtreders [van de grenzen] niet."(Koran 2:190).

Merk op hoe het om defensie gaat ("bestrijdt ... hen die jullie bestrijden"). Een offensief is niet toegestaan.

-- Koranische Psychologie --

Dat het vers "en strijdt tot er geen fitnah meer is" op geen enkele manier kan geïnterpreteerd worden als een opdracht op de wereld gewapenderhand tot de Islam te dwingen, blijkt ook uit de betekenis van dit vers in het achterliggende psychologisch model van de Koran. De mens wordt volgens de Koran geheel zonder zonden geboren (de Koran kent geen erfzonde). De gelukzalige blik van een kind zou nog de sporen in zich dragen van het paradijselijk verblijf, waarin de ziel voor ze in het lichaam neerdaalde, aan God een gelofte heeft afgelegd en God als haar Heer erkend heeft. Gedurende het leven wordt men met goed en kwaad geconfronteerd. Telkens men het kwade volgt, dekt men de oorspronkelijke toestand van puurheid wat verder toe. De Koran nu, schrijft mensen toe hun harten te zuiveren. Het is een levenslange opdracht om aan de eigen persoonlijkheid te schaven in de richting van verdraagzaamheid, geduld, barmhartigheid, vreedzaamheid, enz. Naarmate men daarin slaagt verhoogt men de kans om na de dood in het Paradijs te komen. Het vers: "en strijd tot er geen fitnah meer is", houdt ook hiermee verband. Volgens de Islam heeft men een lager zelf waarin een satan de mens aanspoort tot het kwade, en een hoger zelf waarin een Engel uitnodigt tot het goede. "En strijd tot er geen fitnah meer is" betekent dat men een strijd tegen het lagere zelf moet voeren en wel zodanig tot de eigen satan zich overgeeft aan God en er in het gehele zelf geen spoor van het kwade meer is, met andere woorden, tot er in het zelf alleen nog plaats is voor overgave aan God. [25]


4.2.4. Islam verspreid met 'het zwaard'?

Dat Islam met het zwaar verspreid werd/wordt, is een hardnekkige mythe die nochtans al decennia geleden door westerse geleerden weerlegd werd. Historicus De Lacy O'Leary schreef in 1923:

“Geschiedenis maakt nochtans duidelijk dat de legende van fanatieke Muslims die de wereld overspoelen en Islam met de punt van het zwaard opleggen aan overwonnen rassen een van de meest fantastische absurde mythes is die historici ooit hebben herhaald." (Islam At Crossroads, London, 1923, p. 8)

Dat de westerse studie van de Islam van oudsher een haast exclusief christelijk gebeuren was, is niet vreemd aan de hardnekkigheid van deze mythe. Het Christendom beschouwde de snel aanhangers winnende Islam als een bedreiging voor het eigen ledenbestand en had er zelf alle belang bij de Islam in een negatief daglicht te stellen.

Het is inderdaad zo dat muslimlanden, net als andere landen trouwens (ook hier bij ons, denk maar aan de talrijke oorlogen in onze regio), de voorbije eeuwen in geopolitieke oorlogen verwikkeld geweest zijn. Maar dat aan de Islam toeschrijven houdt geen steek.

Vooreerst is het vanuit de leer verboden Islam aan anderen op te leggen. Zoals gezegd is godsdienstvrijheid niet alleen een fundamenteel koranisch recht maar is het zelfs een hoeksteen zonder dewelke Islam onmogelijk is.

Daarnaast spreekt ook de geschiedenis van de verspreiding van de Islam de mythe van gewelddadige bekeringen onder dwang tegen. Een paar voorbeelden maken dat duidelijk. Zo zijn er, niettegenstaande de Arabische wereld gedurende 1400 jaar onder muslimleiderschap stond (op een paar jaar Engels en Frans bestuur na) 14 miljoen Arabische Koptische Christenen - dat zijn mensen die van generatie op generatie Christen zijn. Als Islam werkelijk met dwang opgelegd zou worden, zou er na 1400 jaar islamitisch bewind toch geen enkele Arabische Koptische Christene meer zijn, laat staan dat er 14 miljoen zijn.

Indië werd gedurende bijna 1000 jaar door Muslims geregeerd. Nochtans is 80% van de bevolking niet-Muslim. Ook dit ontkracht de mythe dat onder islamitisch bewind iedereen tot de Islam gedwongen wordt.

Anderzijds, wonen het grootste aantal Muslims in Indonesië. Nochtans is daar nooit een muslimleger geweest. Ook de Oostkust van Afrika kent tal van muslimgemeenschappen. Ook daar is nooit een muslimleger geweest. In de VS en in Europa is de Islam momenteel de snelst groeiende godsdienst. Waar is het muslimleger dat dat met dwang doet gebeuren? [26]

Profeet Mohamed was er in weerwil van het vooroordeel helemaal niet op uit Islam met geweld te verspreiden. Het wedervaren van Tufayl ibn Amr illustreert dit. Deze man behoorde tot de Dauss stam. Hij kwam naar Mekka, leerde daar Mohamed kennen en bekeerde zich tot de Islam. Vervolgens keerde hij terug naar zijn stam, waar hij zijn familie sprak over de Islam – ieder lid van zijn familie bekeerde zich tot de Islam. Nu wou hij ook zijn stamgenoten uitnodigen tot de Islam. Op Abu Hurairah na, weigerde iedereen zich tot de Islam te bekeren. Tufayl was erg teleurgesteld en ging samen met Abu Hurairah terug naar Mekka. Hij zei aan Mohamed dat zijn stamgenoten zich aan allerlei kwaad bezondigden en vroeg de profeet zijn stam te vervloeken en tegen hen ten oorlog te trekken, maar Mohamed zei tegen hem:

"Keer terug naar je mensen en nodig hen uit tot de Islam en wees beminnelijk tegenover hen." (uitspraak van Profeet Mohamed) [27]


4.2.5. Jihad en terreur: elkaars tegenpolen

Er is in het Westen wellicht geen enkel woord dat zo misbegrepen is en misbruikt wordt als jihad. Jihad is geen heilige oorlog (het Arabisch woord voor heilige oorlog is harb muqadasah, een term die nergens in de Koran of Sunnah te vinden is). Het concept van heilige oorlog, in de betekenis die wij kennen van de kruistochten, met andere woorden: een oorlog om mensen te dwingen tot het eigen geloof, is iets dat in de Islam volstrekt verboden is. Jihad, betekent letterlijk 'streven', om het goede te doen - uit de Koran blijkt dat jihad zowel door Muslims als door niet-Muslims gevoerd kan worden. In Islam volstaat geloof niet, men moet er vooral ook naar handelen. Jihad is de toepassing in woord en daad van het geloof, het is een voortdurend streven om in alle omstandigheden het beste te doen. Je zitje op de tram afstaan aan een bejaarde dame, is een vorm van jihad; boodschappen doen voor een zieke buur, is een vorm van jihad; je inspannen voor een examen, is een vorm van jihad. Wanneer een muslimland aangevallen wordt, en nadat alle andere mogelijkheden om de aanval af te slaan uitgeput zijn, kan het beste antwoord erin bestaan zich gewapenderhand te verzetten - deze oorlog is dan aan een hele reeks strikte bepalingen onderworpen. Daarop wordt straks ingegaan.

Op grond van de Koran en de Sunnah kunnen verschillende vormen van jihad onderscheiden worden. Een paar voorbeelden (voor een grondige analyse van deze en andere vormen van jihad kan men de tekst 'Jihad, geloof in woord in daad' raadplegen [28]).

Jihad An-Nafs is jihad tegen het (lagere) zelf en is een zeer belangrijk onderdeel van het eerder genoemde transformatieproces van de persoonlijkheid. Deze jihad wordt de “grote jihad” genoemd.

Anu Tharr meldde dat de Boodschapper zei: "De beste jihad die men kan doen is jihad tegen het eigen zelf en tegen de eigen verlangens." (Abu Nu'aim)

Jihad ahlu ath-Thulm omvat elke inspanning tegen sociaal onrecht en ten voordele van een rechtvaardige maatschappij. Het doen van goede werken om onrecht te lenigen, zowel als sociaal of politiek engagement om onrecht bij de wortel aan te pakken en in de toekomst te voorkomen, behoren tot deze vorm van jihad. De Koran stelt mensen die jihad doen (dwz: zich inzetten) om goed en rechtschapen handelen, een goede toekomst in het vooruitzicht:

"En hen die zich voor Ons inzetten [{jahadoo}, jihad beoefenen] zullen Wij op Onze wegen leiden. God is met hen die goed doen." (Koran 29:69)

Dit vers werd geopenbaard tijdens de Mekkaanse periode, een periode waarin van fysieke, gewapende strijd geen sprake was. Dit onderlijnt dat er tal van vormen van jihad bestaan, en dat het in de meeste gevallen om geweldloze, vreedzame inspanningen gaat om zichzelf en de samenleving te verbeteren. De Profeet Mohamed adviseerde dat de manier bij uitstek om politiek onrecht aan te pakken, bestond uit een jihad door middel van de waarheid. Dit politiek verzet, situeert zich dus in de taal, in dialoog.

De Heilige Profeet zei: "De grootste jihad is het spreken van het woord van waarheid tegen een tiran." (Mishkat, Book of Rulership and Judgment, hoofdstuk 1, sectie 2)

Jihad al-Kuffar, of het indijken van ongeloof door verspreiding van kennis van geloof, is wellicht één van de meest mis begrepen vormen van jihad. Het gaat hier immers om een strijd tegen ongeloof en ongelovige daden, maar niet tegen ongelovige mensen, zoals vaak verkeerdelijk wordt gedacht. Ook in deze jihad mag geen geweld gebruikt worden - het is een ideologische jihad, een jihad tegen ongeloof.

In al deze gevallen heeft jihad dus niets met oorlogsvoering en nog veel minder met terrorisme te maken. Het is jihad met het woord, met de pen, met het hart. Geweld is voor deze vormen van jihad zelfs totaal verboden. Daar is maar één uitzondering op die hierna besproken wordt.

4.2.6. Wanneer is gewapende strijd toegestaan?

In de vorige paragraaf werden een paar vormen van vreedzame, geweldloze jihad overlopen. In sommige gevallen kan jihad -- de beste manier om God te dienen in hart en rede, in woord en daad -- erin bestaan naar de wapens te grijpen. Dit is dan de 'jihad al-asghar' - een kleine jihad, in tegenstelling tot de jihad tegen het zelf (jihad an-nafs) die in Sufi-kringen omschreven wordt als de 'grote jihad' (jihad al-akbar). Daarbij wordt vaak naar volgende hadith verwezen:

"Een groep muslimsoldaten kwam bij de Heilige Profeet (na een veldslag). Hij zei: "welkom, jullie keren terug van de kleine jihad naar de grote jihad". Er werd gezegd: "wat is de grote jihad"? Hij antwoordde: "het streven van een dienaar tegen zijn lage verlangens." (Al-Tasharraf, Part I, p. 70)

Deze hadith komt in geen enkele van de grote hadithverzamelingen (Bukhari, Muslim enz.) voor, zodat er twijfels bestaan over de authenticiteit ervan. De achterliggende gedachte dat de innerlijke jihad belangrijker is dan gewapend verzet, heeft echter veel invloed gehad. De legitimiteit van de gewapende jihad wordt er overigens niet door in twijfel getrokken: in sommige omstandigheden is gewapend verzet toegestaan, en wordt het zelfs voorgeschreven of verplicht. Er bestaat in muslimkringen een brede eensgezindheid over de voorwaarden waaraan deze gewapende jihad onderworpen is.

Islam staat geen offensieve oorlog toe. Enkel wanneer Muslims aangevallen worden, en wanneer alle andere mogelijkheden om de aanval af te slaan zoals het opstarten van vredesonderhandelingen op niets uitdraaien, mag men zich gewapenderwijze verzetten - en dan nog gelden zeer strikte regels. Geweld is de allerlaatste optie.

Volgend vers legt uit wanneer fysisch vechten toegestaan is - men spreekt hier van de 'jihad met het zwaard', om deze vorm van jihad te onderscheiden van de jihad met het woord, het hart, de pen, de waarheid, enz.

"Aan hen die bestreden worden is [de strijd] toegestaan omdat hun onrecht is aangedaan; God heeft de macht hen te helpen, die zonder recht uit hun woningen verdreven zijn, alleen maar omdat zij zeggen: "Onze Heer is God" - en als God de mensen elkaar niet had laten weerhouden dan waren kluizenaarsverblijven, kerken, synagogen en moskeeën waarin Gods naam vaak genoemd wordt zeker verwoest. Maar God zal hen die Hem helpen zeker helpen; God is krachtig en machtig." (Koran 22:39-40)

Dit vers geeft aan wanneer gewapend verzet mogelijk is:

  1. De vijandigheden moeten door anderen gestart worden tegen de gelovige Muslims. Enkel Muslims die "bestreden worden", mogen zich verzetten. Het gaat dus om een defensieve oorlog, niet om een offensief. Wat hierbij betracht wordt is het beschermen van de rechtvaardige, gematigde gemeenschap waarvan eerder al sprake was.

  2. Er moet Muslims onrecht aangedaan zijn. Hierbij wordt expliciet het onrechtmatig verdrijven uit woningen vermeld.

  3. Het doel van de agressor moet de destructie van de Islam en de Muslims zijn. Het vers verwijst naar godsdienstvervolging, waarbij Muslims vervolgd worden enkel omdat zij zeggen dat ze in God geloven.

Een oorlog is dus enkel toegestaan als verdediging tegen het onrecht dat veroorzaakt is door een aanval of bezetting, verdrukking of godsdienstvervolging. Daarbuiten, is gewapend verzet niet gelegitimeerd.

Gewapende jihad moet daarenboven altijd getemperd worden door een jihad met het hart door het nastreven van vergevingsgezindheid, rechtvaardigheid en zo meer. Dit wordt duidelijk uit een tweede vers dat toelating geeft tot gewapend verzet maar er al onmiddellijk bij zegt dat men niet over de schreef mag gaan:

"En bestrijdt op Gods weg hen die jullie bestrijden, maar overtreedt de grenzen niet, God bemint de overtreders [van de grenzen] niet." (Koran 2:190).

Diezelfde toon vind men terug in een vers dat zegt dat men mild moet zijn ten aanzien van de vijand, want op een dag kan hij je vriend worden:

"Misschien dat God tussen jullie en hen die jullie als vijand beschouwen genegenheid zal brengen, God is almachtig, en God is vergevend en barmhartig". (Koran 60:7)

Dit komt ook tot uiting in de hadith:

"Haat uw vijand op milde wijze, hij kan op een dag uw vriend worden." (gemeld door al-Tirmidhi).

De 'jihad met het zwaard' is daarenboven onderworpen aan een hele reeks strikte voorschriften die gebaseerd zijn op de Koran en de Sunnah van Mohamed, alsook op de regels die de eerste Kalief, Abu Bakr, oplegde aan een leger dat hij naar het slagveld stuurde. Abu Bakr legde zijn metgezellen de volgende 10 regels van oorlogsvoering op (Al-Muwatta, Volume 21, Hadith 10) :

    Dood geen vrouwen
    Dood geen kinderen,
    Dood geen bejaarden,
    Dood geen zieken.
    Hak geen bomen om of verbrand ze niet, vooral als het fruitdragende bomen zijn (ook de oogst mag niet vernield worden).
    Verniel geen onbewoonde plaatsen.
    Dood geen dieren behalve voor voedsel.
    Verbrand geen bijen en drijf hen niet uiteen.
    Steel niets van de zaken die in beslag genomen werden gedurende de strijd.
    En handel niet laf.

Uit andere ahadith blijkt dat Abu Bakr ook stelde dat priesters en kloosterlingen met rust gelaten moesten worden, en dat men hun gebedshuizen niet mocht vernielen. Ook burgerconstructies moesten gespaard blijven. Abu Bakr zei ook dat men zelfs de melk van de dieren niet mocht gebruiken tenzij men de toestemming had van de eigenaars van de dieren. Islam kent overigens een zeer uitgebreid stelsel van dierenrechten. Tijdens de oorlog mogen dieren niet gedood worden, tenzij voor voedsel, omdat een oorlog een zaak tussen mensen is en dieren daar niet het slachtoffer mogen van zijn.

Sommige Muslims wijzen erop dat als er al sprake zou kunnen zijn van een 'heilige oorlog', dit enkel is in de zin van een oorlog waarin Muslims gebonden zijn aan zulke 'heilige', door de Koran en de Sunnah ingestelde hoogstaande principes. Het is echter helemaal geen heilige oorlog in de zin waarin dit in het Westen begrepen wordt, met name een oorlog om anderen met geweld te bekeren tot het eigen geloof. Het is Muslims volstrekt verboden deel te nemen aan zulk een oorlog. De Koran garandeert immers godsdienstvrijheid en verbiedt uitdrukkelijk het gebruik van dwang in de godsdienst.

Van zodra de tegenpartij in een strijd vrede zoekt, moet men daarin meegaan:

“En als zij geneigd zijn tot vrede, wees daar dan ook toe geneigd en stel je vertrouwen op God." (Koran 8:61)

Ook wat er moet gebeuren in geval van een overwinning, wordt door de Koran gereguleerd. De eerder aangehaalde regels van godsdienstvrijheid dienen gerespecteerd te worden en er moet rechtvaardig gehandeld worden zodat een vrije, rechtvaardige samenleving ingesteld wordt waarin mensen vrij zijn zich al dan niet bij de Islam aan te sluiten:

"God beveelt jullie in bewaring gegeven goederen aan de rechthebbenden te overhandigen en, wanneer jullie tussen de mensen oordelen, dat jullie rechtvaardig oordelen..." (Koran 4:58)
"Jullie die geloven! Wees standvastig voor God als getuigen van de rechtvaardigheid. En laat de afkeer van bepaalde mensen jullie er niet toe brengen niet rechtvaardig te zijn. Wees rechtvaardig, dat is dichter bij godvrezendheid." (Koran 5:8)
"God gebiedt rechtvaardig te handelen, goed te doen en aan de verwanten giften te geven en Hij verbiedt wat gruwelijk, verwerpelijk en gewelddadig is...." (Koran 16:90)

De islamitische gemeenschap wordt hierbij, zoals eerder gezegd, naar voor geschoven als een modelgemeenschap, een rechtvaardige gemeenschap die extremen schuwt, een gemeenschap van de middenweg. Jihad al-asghar is enkel toegestaan om deze rechtvaardige maatschappij te verdedigen en beschermen.

Het is duidelijk dat zelfs gewapende jihad op geen enkele manier verband houdt met terrorisme.


4.3. De Koran en Sunnah over terrorisme

4.3.1. Shari'a beschouwt terreur als een misdaad vanhirabah ('oorlog tegen de samenleving')

Terrorisme, wordt door tal van islamitische rechtsgeleerden beschouwd als een vorm van 'hirabah', dat wil zeggen: oorlog tegen de samenleving. Professor Khalid Abou el Fadl definieert hirabah als: "heimelijk doden en zich richten op een weerloos slachtoffer op een manier die bedoeld is om angst [terreur] te veroorzaken in de samenleving." [29] Hibarah komt dus neer op terrorisme. Ook diverse fatawa beschouwen terreur alshirabah. Een citaat uit een fatwa getekend door

    Sheikh Yusuf al-Qaradawi [islamitisch geleerde en Voorzitter van de Sunna and Sira Council, Qatar]
    Judge Tariq al-Bishri [Eerste Assistent Voorzitter van de Council d'Etat, gepensioneerd, Egypte]
    Dr. Muhammad S. al-Awa [Professor Vergelijkende Wet en Shari'a, Egypte]
    Dr. Haytham al-Khayyat [islamitisch geleerde, Syrië]
    Mr. Fahmi Houaydi [islamitisch auteur en columnist, Egypte]
    Sheikh Taha Jabir al-Alwani [Voorzitter van de American Fiqh Council, Sterling, Va.]

verduidelijkt:

"Als de terroristische aanvallen die plaatsvonden in de VS vanuit de islamitische Wet (Shar'iah) of de regels van islamitische jurisprudentie (Fiqh) zouden beschouwd worden, dan zou de uitspraak van de misdaad van "Hirabah" (het voeren van een oorlog tegen de samenleving) toegepast worden op de daders". [30]

In een aparte paragraaf zullen de straffen die op dergelijke misdaad staan besproken worden. Het is in elk geval nu reeds duidelijk dat terreur door de Islam niet voorgeschreven wordt, maar er integendeel door verboden wordt.

4.3.2. Recht op leven - buitenwettelijk doden verboden (vers 5:32 nader bekeken)

Eén van de mensenrechten die in de Koran ingeschreven staan, is het recht op leven. De Koran zegt hierover:

"... dat jullie niemand mogen doden - wat God verboden heeft - behalve volgens het recht..." (Koran 6:151)

Een mensenleven is heilig en onschendbaar, zonder onderscheid van ras, geloof, afkomst, nationaliteit, of wat dan ook. Net als in België worden op dit recht op leven een aantal wettelijke uitzonderingen gemaakt, zoals voor wettelijke zelfverdediging of voor strijd tussen soldaten. Anders zou men zich niet mogen verdedigen wanneer het eigen leven in gevaar is. Het gedeelte "behalve volgens het recht" betekent dat in zulke door de wet bepaalde gevallen doden niet bestraft wordt. Het vers sluit tegelijk uit dat mensen zelf het recht in handen nemen want alle vormen van buitenwettelijk doden worden zwaar bestraft.

”En zij die naast God geen andere god aanroepen en die niemand doden - wat God verboden heeft - behalve volgens het recht (...) ; wie dat doet zal een straf moeten ondergaan.” (Koran 25: 68)

De Koran beschermt het recht op leven en tilt zeer zwaar aan onrechtmatig doden. De Koran stelt dat buitenwettelijk doden van een mens gelijkstaat aan het doden van de hele mensheid.

"... dat wie iemand doodt anders dan voor doodslag en verderf zaaien op de aarde, het is alsof hij de mensheid gezamenlijk heeft gedood en dat wie iemand laat leven, het is alsof hij de hele mensheid gezamenlijk heeft laten leven" (Koran 5:32)

Dit vers maakt voor het recht op leven een uitzondering voor mensen die “verderf zaaien op aarde” (bedoeld worden o.a. terroristen) alsook voor doodslag en betekent dat voor zulke gevallen de doodstraf kan toegestaan worden. Hier wordt straks op ingegaan.

Islamofoben beweren dat vers 5:32 een opening biedt aan terroristen omdat het recht op leven niet absoluut is en er uitzonderingen toegestaan worden. Dan biedt ook de Belgische wet een opening aan terroristen want ook in de Belgische wet is het recht op leven niet absoluut en wordt onder meer doden niet bestraft in gevallen van wettelijke zelfverdediging. Het vers laat enkel openingen voor wettelijke gevallen en biedt in geen geval kansen aan terroristen. Het is immers integendeel zo dat dit vers juist de doodstraf mogelijk maakt voor mensen die zware terreurdaden begaan - dat zal blijken uit de analyse van de daaropvolgende verzen 5:33-34 waar straks op ingegaan wordt.

4.3.3. Zelfmoord niet toegestaan in de Islam

Tal van prominente muslimgeleerden, waaronder het hoofd van de Al Azhar, zowat het epicentrum van de sunnitische Islam, hebben zelfmoordaanslagen krachtig veroordeeld. [30]. Uit het voorgaande bleek reeds dat terrorisme door de Islam verboden is en zelfs beschouwd wordt als oorlog tegen de samenleving. Ook zelfmoord is verboden. Volgens de Islam is het God die leven schenkt, en alleen God heeft het recht daar een einde aan te maken. Men mag anderen niet doden, men mag evenmin zichzelf doden, zelfs niet wanneer men zwaar gewond is.

Profeet Mohamed stelt dat wie zelfmoord pleegt, de toegang tot het paradijs verboden zal worden, ongeacht de manier waarop men zelfmoord pleegde:

De Profeet zei: "En hetgeen iemand gebruikt om zelfmoord mee te plegen in deze wereld, daarmee zal hij gefolterd worden in het Hellevuur". (gemeld door Thabit bin Ad-Dahhak, in: Bukhari)

"Een man werd verwond en pleegde zelfmoord, en dus zei God: Mijn slaaf heeft snel zijn dood veroorzaakt, dus verbied Ik het Paradijs voor hem" (Bukhari)

4.3.4. Wraakacties op bevolking verboden

Voor de komst van Mohamed, was het in Arabië de gewoonte dat wanneer iemand gedood werd, de stam waartoe het slachtoffer behoorde, wraak nam op de hele stam van de dader. Dit soort wraakacties werd door de Koran verboden:

"Aan jullie is voorgeschreven te vergelden bij doodslag:een vrije voor een vrije, een slaaf voor een slaaf, en een vrouw voor een vrouw. Als iemand iets wordt kwijtgescholden door zijn broeder dan moet de invordering in redelijkheid en de afdoening aan hem op juiste wijze gebeuren. Dat is een verlichting van jullie Heer en barmhartigheid. ... (Koran 2:178-179)

De Koran stelt dat al wie deze grenzen overschrijdt, ferm gestraft zal worden:

"... wie daarna overtredingen begaat, voor hem is er een pijnlijke bestraffing" (Koran 2:178)

Zelfs als men onderdrukt wordt en onrechtvaardig behandeld wordt, mag men zich niet wreken op een onschuldige bevolking. Enkel de onderdrukker is verantwoordelijk.

"Wel kan men hun iets verwijten die de mensen onrecht aandoen en die zich zonder enig recht op de aarde onrechtmatig gedragen; zij zijn het voor wie er een pijnlijke bestraffing is." (Koran 42:42).

In de Islam telt het principe van persoonlijke verantwoordelijkheid. Niemand is verantwoordelijk voor de daden van een ander:

"En wie een zonde begaat, begaat die slechts ten koste van zichzelf. God is wetend en wijs." (Koran 4:111)

De Koran stelt verder:

"Niemand is belast met de last van een ander en als iemand die zwaar beladen is oproept om [mee] te dragen, dan zal toch niets van hem gedragen worden ook al betreft het een verwant. ..." (Koran 35:18)

Het is dus uitgesloten dat men onschuldigen bestraft voor de (mis)daden van een ander. Wie oproept tot terreur, roept op tot het doden van onschuldigen en gaat daarmee lijnrecht in tegen de Koran en de Islam. Elk zal op Oordeelsdag beoordeeld worden voor de eigen daden. Niemand moet rekenschap afleggen voor de daden van een ander. Onschuldigen vermoorden, staat haaks op dit model.

Men mag uiteraard wel protesteren tegen onrecht. De Koran staat afwijzend tegenover het praten over het kwade - ook al is het waar - tenzij iemand onrechtvaardig behandeld werd, want omdat hij recht heeft op rechtvaardigheid mag hij wel over het kwade spreken om zijn zaak te bepleiten en recht na te streven.

"God houdt er niet van dat openlijk over het slechte gesproken wordt, behalve als aan iemand onrecht is aangedaan. God is horend en wetend." (Koran 4:148)

Mensen hebben het recht openlijk protest te uiten wanneer zij of de gemeenschap door hun leiders onrechtmatig behandeld worden - zoals het geval is bij een tiran, bij corrupte leiders, bij een staatsgreep, en zo meer. Kalief Abu Bakr zei tijdens zijn eerste toespraak:

"Werk met mij samen als ik juist ben, maar corrigeer mij als ik een fout bega".

Protesteren tegen onrecht en zich inzetten voor een rechtvaardige samenleving zijn een belangrijke vorm van de eerder ter sprake gekomen jihad die bekend staat als jihad ahlu ath-Thulm. Deze geweldloze vorm van jihad is zelfs een morele verplichting voor elke Muslim en heeft betrekking op elke inspanning die men levert om sociaal onrecht te lenigen en ten voordele van een rechtvaardige maatschappij. Politiek engagement behoort daar ook toe, en het terechtwijzen van een tiran wordt zoals reed eerder aan bod kwam, zelfs aanzien als een van de grootste vormen van jihad, die het woord als instrument hanteert. In de Islam staan leiders niet boven de wet, en kan iedereen - zelfs de grootste schooier - een leider ter verantwoording roepen. Wie zich op die manier inzet (jihad onderneemt) voor een rechtvaardige samenleving, mag op Gods genade hopen.

"Zij die geloven en zij die uitgeweken zijn en zich op Gods weg inspannen [{jahadoo}, jihad beoefenen], zij zijn het die op Gods barmhartigheid hopen. God is vergevend en barmhartig." (Koran 2:218)

De Islam kent daarenboven een concept van gerechtvaardigde oorlog - men mag zich, zoals eerder gezegd, verzetten tegen een buitenlandse bezetting of tegen een aanval nadat alle andere middelen uitgeput zijn. Gewapende strijd is in dit geval aan de eerder besproken strikte bepalingen gekoppeld en laat het doden van onschuldige burgers niet toe.

4.3.5. Terreur in de Naam van God?

Het is niet omdat men stelt te handelen in de Naam van God, dat men dat ook daadwerkelijk doet. Uit al wat hier voorafging is duidelijk dat terreur en Islam elkaars tegenpolen zijn. Er zijn natuurlijk altijd mensen die beweren Muslim te zijn maar dat in werkelijkheid niet zijn (ook al denken ze van wel). Hun woorden worden door hun daden tegengesproken. De Koran noemt hen 'Munafiqûn' (hypocrieten). Hypocrisie wordt door de Koran verafschuwd. Hypocrieten wordt de diepste putten van de hel toegezegd, een plaats nog erger dan waar de ongelovigen zullen terechtkomen.

"De huichelaars komen in de laagste verdieping van het vuur en jij zal voor hen geen helper vinden." (Koran 4:145)

Zeggen dat men in God gelooft maar er niet naar handelen, wekt volgens de Koran bij God grote afschuw op:

"Jullie die geloven! Waarom zeggen jullie wat jullie niet doen. Het werkt bij God grote afschuw op als jullie zeggen wat jullie niet doen." (Koran 61:2-3)

Hypocrisie wordt beschouwd als één van de grootste gevaren voor de Islam, omdat mensen onder het mom van geloof, zaken doen die er tegengesteld aan zijn. Daarom wordt er zo krachtig voor gewaarschuwd. De Koran wijst er rechtstreeks op dat sommige mensen handelen in naam van God, maar waarschuwt dat niet hun woorden, maar hun daden voor hen spreken – als hun daden tegen het geloof spreken, kunnen ze onmogelijk het geloof vertegenwoordigen. De Koran illustreert dit aan de hand van een voorval waarbij negen mensen een aanslag op het leven van de Profeet beraamden.

"En er was in de stad een bende van negen die op de aarde verderf zaaiden en die geen orde op zaken stelden. Zij zeiden: 'Zweert met elkaar bij God dat wij hem en zijn huisgenoten 's nachts zullen overvallen en dan zullen wij tegen zijn beschermer zeggen: Wij waren geen getuige van zijn vernietiging en wij spreken de waarheid.' Zij maakten plannen en Wij maakten plannen zonder dat zij het beseften". (Koran 27:48-52)

Onschuldige mensen doden en het bezit van anderen vernietigen, zijn zaken die in de Koran ondubbelzinnig verboden zijn. Men kan zich dan ook onmogelijk op God beroepen om terreur te legitimeren. Dat is het ene zeggen, en het andere doen. De daden spreken de woorden tegen. Terreur is altijd tegen God.

4.3.6. Afwijzen van terreur

De Koran beoogt een rechtvaardige maatschappij voort te brengen waarin iedereen comfortabel en vreedzaam kan leven. Al wat die vreedzaamheid opheft, zijn vormen van onheil en verderf die ingaan tegen de Islam. Profeet Mohamed zei;:

“Bij God, hij is geen echte gelovige voor wiens onheil zijn buren zich niet veilig voelen” (Bukhari, Muslim)

Ook de Koran waarschuwt:

"Doe goed zoals God aan jou goed heeft gedaan en streeft niet naar verderf op aarde. God bemint de verderfzaaiers niet." (Koran 28:77)

De Koran draagt mensen op geen onheil op aarde aan te richten:

"Eet en drinkt van de levensbehoeften die God schenkt en veroorzaakt geen ellende door op aarde verderf te zaaien." (Koran 2: 60)

"Brengt geen verderf op de aarde, nadat zij in orde gemaakt is en roept Hem aan in vrees en begeerte. Gods barmhartigheid is dicht bij hen die goed doen". (Koran 7: 56)

Het is hiermee duidelijk dat er in de Islam geen plaats is voor onheilstichters en verderfzaaiers zoals terroristen. Terrorisme wordt integendeel, zoals eerder gesteld, beschouwd als een vorm van 'hirabah' of oorlog tegen de samenleving, en daar staan zware straffen op.


4.4. Koranische aanpak van terrorisme en terroristen

4.4.1. Zware straffen voor terroristen (daders van hirabah)

In eerste instantie schrijft de Koran voor dat daders van terreur bestraft moeten worden. De straf voor hirabah is zeer zwaar:

"De vergelding van hen die tegen God en Zijn gezant oorlog voeren en erop uit trekken om op aarde verderf te zaaien zal zijn, dat zij ter dood gebracht zullen worden, of gekruisigd, of dat hun handen en hun voeten aan tegenovergestelde kanten worden afgehouwen, of dat zij uit het land verbannen worden. Dat is voor hen een schande in het tegenwoordig leven en in het hiernamaals is er voor hen een geweldige bestraffing. Afgezien van hen die berouw tonen voordat jullie hen overmeesteren. Weet dan dat God vergevend en barmhartig is." (Koran 5:33)

Tal van muslimgeleerden bevestigen dat de bestraffingen in dit vers van toepassing zijn op terroristen. Een voorbeeld:

"Vraag: Wat is de status van de daders van de bomaanslagen in London van vorige week in het licht van het feit dat zij Muslims zijn?
Antwoord [door Dr. Muzammil H. Siddiqi, Voorzitter van de Fiqh Council of North America]
Diegenen die de misdaad van terrorisme begingen vorige week in London en anderen die zulke misdaden eerder begingen, zijn zondaars. Zij hebben gezondigd tegen God en de mensheid. In islamitische terminologie worden zijn 'muharibun' genoemd, of diegenen die 'hirabah' begaan hebben. Hirabah is een misdaad waarbij iemand onschuldige mensen aanvalt en doodt. In de Islam worden zij zwaar bestraft zoals vermeld wordt in de Koran in Surah al Ma'idah 5:33"

("Live Dialogue" met Dr Muzammil H. Siddiqi, President of the Fiqh Council of North America, Islamonline.net [32])

Ook de eerder geciteerde fatwa die terrorisme als hirabah definieert, verwijst naar dit vers voor bepaling van de strafmaat voor terroristen

"Als de terroristische aanvallen die plaatsvonden in de VS vanuit de islamitische Wet (Shar'iah) of de regels van islamitische jurisprudentie (Fiqh) zouden beschouwd worden, dan zou de uitspraak van de misdaad van "Hirabah" (het voeren van een oorlog tegen de samenleving) toegepast worden op de daders. God (Hij weze verheerlijkt) zei: "De vergelding van hen die tegen God en Zijn gezant oorlog voeren en erop uit trekken om op aarde verderf te zaaien zal zijn, dat zij ter dood gebracht zullen worden, of gekruisigd, of dat hun handen en hun voeten aan tegenovergestelde kanten worden afgehouwen, of dat zij uit het land verbannen worden. Dat is voor hen een schande in het tegenwoordig leven en in het hiernamaals is er voor hen een geweldige bestraffing. Afgezien van hen die berouw tonen voordat jullie hen overmeesteren. Weet dan dat God vergevend en barmhartig is." 5:33-34.
Daarom, vinden we het noodzakelijk de ware daders van deze misdaden te vatten, zowel als diegenen die hen helpen door aanzetten (tot terreur), financiering (ervan) of andere steun. Zij moeten voor een onpartijdige rechtbank verschijnen en passend bestraft worden zodat dit kan dienen als afschrikking voor anderen die gemakkelijk het leven van onschuldigen nemen, bezit vernielen en mensen terroriseren. Bijgevolg, is het de verplichting van Muslims om met alle mogelijke middelen deel te nemen aan deze inspanning in overeenstemming met wat God (de Allerhoogste) zei: "En staat elkaar bij in vroomheid en staat elkaar niet bij in zonde en overtreding." 5:2
(Fatwa getekend door verscheidene geleerden [33])

Bovenstaande fatwa heeft het niet enkel over een zware straf voor daders, maar ook voor diegenen die tot terreur oproepen of terreur financieren of helpen. Bovendien zijn Muslims volgens deze en andere gelijkaardige fatawa verplicht de gerechtelijke en politionele diensten te helpen bij het bestrijden van terrorisme.

De Koran somt voor terrorisme verschillende straffen op, waaronder de doodstraf. Volledigheidshalve moet hier vermeld worden dat de doodstraf als strafmaat niet iets typisch is voor de Islam, ook in de VS wordt de doodstraf nog altijd toegepast. Er gaan in de muslimwereld evenwel steeds meer stemmen op om de doodstraf als strafmaat uit het strafrecht te schrappen. Een betekenisvolle aanzet daartoe werd onlangs gegeven door Tariq Ramadan die opriep tot een moratorium op de doodstraf. [34] Zoals uit eerder genoemd vers blijkt, voorziet de Koran trouwens ook in andere bestraffingen dan de doodstraf.

Hoe dan ook, zal de strafmaat bepaald moeten worden door een onafhankelijke, onpartijdige rechtbank en moeten ook vermoedelijke daders van terreur een eerlijk proces krijgen. [35]

4.4.2. Islam als antwoord op terreur: koranduels

Profeet Mohamed stelde dat men niet alleen de verdrukte moet helpen, maar ook diegenen die onderdrukt. Zo iemand moet men helpen door hem ervan te weerhouden anderen te onderdrukken.

"Anas meldde dat Gods Apostel zei: "Help uw broeder, ongeacht of hij verdrukker of de verdrukte is. De mensen vroegen: "O Gods Apostel! Het is goed hem te helpen als hij onderdrukte is, maar hoe moeten we hem helpen als hij een onderdrukker is?" De profeet zei: "Door hem ervan te weerhouden anderen te onderdrukken." (Bukhari)

Diezelfde logica kan men ook op andere misdadigers toepassen, zoals op leden van terreurbewegingen. Hun slachtoffers moet men helpen, maar men moet ook ook zeker maken dat aanzetters tot terrorisme niet tot daden kunnen overgaan. Zal dat lukken door hen enkel een aantal jaar op te sluiten of door hen uit het land te zetten? Weinig waarschijnlijk - de kans is groot dat ze dan nog meer radicaliseren.

Daarom moet men tegelijk met de bestraffing, tussenkomen op intellectueel ideologisch vlak. Hamoud al-Hitar, een islamitisch rechter in Jemen, ontwikkelde een aanpak om gevangen genomen Al Qaida leden opnieuw op het rechte pad te brengen. [36] Hij sluit met hen een akkoord, waarin hij er zich toe verbindt aan de zijde van de terroristen te strijden als zij hem kunnen overtuigen dat de Koran dit toestaat. Anderzijds, als hij hen kan overtuigen dat de Koran terrorisme verbiedt, verbinden zij er zich toe terrorisme af te zweren. Op die manier kon hij al tientallen Al Qaida gevangenen laten terugkeren in de maatschappij, waar ze zich nu inzetten voor een vreedzame en rechtvaardige samenleving. Tegelijk is ook de rust in de Jemenitische samenleving teruggekeerd. Deze rechter stelt dat de geschiedenis leert dat achter elke vorm van terreur, een theorie zit. Daarom moet men volgens hem terreur intellectueel aanpakken en de achterliggende theorie ontkrachten. Door de Koranduels haalt hij de vermeende ideologische legitimaties voor terrorisme onderuit. Daarmee beschermt hij de maatschappij tegen verder onheil omdat gewezen leden van zulke organisaties terreur afzweren.

4.4.3. Islamitische jihad tegen terrorisme en voor een rechtvaardige samenleving

Terreur is een daad van uiterste onrechtvaardigheid die lijnrecht ingaat tegen alles waar de Koran voor staat. Vanuit islamitisch oogmerk, is jihad het middel bij uitstek zowel voor preventie als voor bestrijding van terreur. Daarbij komen verschillende vormen van jihad in aanmerking.

Jihad Ahlyu ath-Thulm is letterlijk, een strijd tegen onrechtvaardige mensen - wie zij ook zijn: dictators, terroristen, enz. Het middel bij uitstek van deze strijd, is het woord. Profeet Mohamed zei:

De Heilige Profeet zei: "De grootste jihad is het spreken van het woord van waarheid tegen een tiran." (Mishkat, Book of Rulership and Judgment, hoofdstuk 1, sectie 2)

Als het spreken van een woord van waarheid tegen een tiran al beschouwd wordt als een van de grootste vormen van jihad, hoe belangrijk is dan niet het spreken van een woord van waarheid tegen leden van terreurbewegingen - opnieuw legt de Koran hiermee, samen met het bestraffen van daders, en het werken aan het ideaal van een rechtvaardige samenleving, een accent op een ideologische aanpak. Dat is ook het geval met jihad al munifiqeen of het doorprikken van hypocrisie. Er is ook jihad al kuffar of het indijken van ongeloof door het prediken van geloof. Deze en meer vormen van jihad met het woord, vormen een belangrijk instrument voor preventie en bestrijding van terrorisme. De oplossing ligt met andere woorden niet in minder Islam, maar in meer. Het is enkel wanneer de ware toedracht van de Islam goed bekend geraakt, dat jongeren niet meer vatbaar zijn voor recrutering door terroristen omdat ze door kennis gewapend zijn tegen hun ideologie. Gewapend met een gedegen kennis van de Islam, zijn ze niet meer vatbaar voor de verdraaiingen van verzen waar terroristen zich van bedienen. Voor een grondige analyse van jihad, verwijs ik nogmaals naar de tekst 'Jihad, geloof in woord en daad' [37]

4.4.4. Islamitische strijd tegen terreur moet aan koranische principes beantwoorden

Vanuit islamitisch oogmerk moet de strijd tegen terreur zich binnen het islamitisch wettelijk kader blijven begeven. Er is een zeer belangrijke rol weggelegd voor jihad met het woord. Wanneer men toch gewapende strijd voert tegen terroristen, zal men de regels van het eerder ter sprake gekomen islamitisch concept voor oorlogsvoering in acht moeten nemen: er mogen in de strijd tegen terreur, geen doden vallen onder de onschuldige burgerbevolking, burgerconstructies mogen niet vernietigd worden, dieren mogen niet gedood worden door oorlogsgeweld, oogst mag niet vernield worden, religieuze gebouwen en burgerconstructies mogen niet vernield worden, en zo meer.

Daarnaast blijft rechtvaardigheid in alles - dus ook in de behandeling van terroristen - een steunpilaar van de islamitisiche samenleving. Dit wil zeggen dat men, zoals in eerdere hoofdstukken aan bod kwam, ook tegenover terreurverdachten - mensen die men haat of die men als vijand beschouwt - rechtvaardig moet zijn. Dit betekent onder meer dat terreurverdachten recht hebben op een eerlijk proces.

4.4.5. Maatschappelijke verantwoordelijkheid: geen wraakacties op religie of cultuur van daders

Zopas kwam aan bod dat Islam geen wraakacties toestaat op de stam waartoe een dader behoort. Mensen zijn hoofdelijk verantwoordelijk voor hun eigen daden, niet voor die van een ander. Dit betekent ook dat het in de Islam niet toegestaan is dat een maatschappij zich zou wreken op een cultuur of een religie waartoe daders van een misdrijf behoren of dat zij een religie of cultuur zou stigmatizeren en demonizeren omwille van de daden van een paar van haar leden.
 

4.5. Reacties van Muslims: algemeen en krachtig afwijzen van terreur

Op de website van Arab News stond onlangs een bijdrage met als titel 'Muslims veroordelen terreur, maar wie luistert?' [38] De auteur wijst erop dat Muslims voortdurend terreur afwijzen, maar dat niemand dat wil horen. Het hoofd van Al Azhar die toch aanzien wordt als 'de' religieuze autoriteit van een miljard Muslims, heeft al herhaaldelijk terreur in al zijn vormen veroordeeld. Volgend op de aanslagen in London, vaardigden 500 Britse imams een fatwa (een religieuze opinie) uit die zelfmoordaanslagen en het doden van onschuldigen verbiedt. [39] Wie op internet rondkijkt, vindt de ene islamitische veroordeling van terreur na de andere door hele reeksen prominente figuren zowel als door gewone Muslims. [40]. Bijvoorbeeld

"Het kapen van vliegtuigen, terroriseren van onschuldige mensen en bloedvergieten vormen een vorm van onrecht die niet getolereerd kan worden door de Islam, die deze zaken als afschuwelijke misdaden en zondige daden beschouwt. (Shaykh Abdul Aziz al-Ashaikh, Groot Mufti van Saudi Arabië en Voorzitter van de Senior Ulama, 15 September, 2001 [41])

Onlangs nog veroordeelde de Amerikaanse Fiqh Council terrorisme. "Terroristen zijn criminelen, geen martelaren", zeggen de muslimgeleerden in een fatwa. Ze stellen dat er in de Islam geen enkele rechtvaardiging te vinden is voor extremisme en voor terreur, dat het Muslims verboden is deel te nemen aan terreurdaden of er op enige manier aan mee te helpen, en dat Muslims verplicht zijn de politiediensten en het gerecht te helpen het leven van alle burgers te beschermen. [42]

Ook de Groot Imam van Al Azhar veroordeelt, zoals al eerder ter sprake kwam, terrorisme in niet mis te verstane bewoordingen. Naar aanleiding van de aanslag in London, meldde Islamonline.net:

Al Azhar Groot Imam Sheik Mohammad Sayyed Tantwai veroordeelde ook de bomaanslagen. "Diegenen die verantwoordelijk zijn voor de aanslagen in London zijn criminelen die de Islam niet vertegenwoordigen of zelfs maar begrijpen", vertelde hij IOL.
Tantawi, die de aan het hoofd staat van de meest vooraanstaande plaats van studie in de Sunnitische wereld, veroordeelde het doden van burgers, waaronder vrouwen en kinderen "zonder te differentiëren tussen strijders (soldaten) en niet-strijders"
[43]

In het Westen blijft men doof. Nog altijd presteren prominente politici en leidende figuren uit het publieke leven het te stellen dat Muslims de terreur niet veroordelen, een commentaar die dan door de man in de straat wordt overgenomen. Het maakt niet uit hoe vaak of hoe krachtig Muslims de terreur veroordelen, er wordt niet naar geluisterd. Dat is een geheel onverantwoorde en gevaarlijke houding die de haat tegen Muslims aanwakkert.


4.6. Zijn Muslims gebaat bij terrorisme?

Uit de islamitische theologie is duidelijk dat terrorisme door de Islam als een zware misdaad beschouwd wordt en dat hen in geen geval het paradijs voorgehouden wordt. Naast deze theologie, kan men zich ook tot de praktijk wenden. Als terrorisme de Islam werkelijk zou dienen, dan moeten Muslims gebaat zijn bij het 'islamitisch terrorisme'. Maar is dat zo? Wie heeft er voordeel bij de terreurdaden die op naam van het 'islamitisch terrorisme' geschreven staan? In elk geval niet de Muslims. Zij zijn immers drie keer slachtoffer van deze terreur.

Ten eerste, omdat er onder de slachtoffers altijd tal van Muslims zijn, soms vallen zelfs overwegend muslimdoden te betreuren, zoals bij de aanslag in Sharm el Shaykh.

Ten tweede, omdat de door het Westen geleide oorlog tegen het terrorisme gestreden wordt in islamitische landen zoals Afghanistan en Irak, waar vele tienduizenden burgerdoden gevallen zijn onder de muslimbevolking, stuk voor stuk onschuldige mensen die niets met terreur te maken hebben.

En ten derde, omdat in het Westen door de aanslagen de haat tegenover Islam stijgt en Muslims in toenemende mate het slachtoffer worden van 'hate crimes', in die mate zelfs dat volgens een recent in The Guardian besproken onderzoek, twee derden van de Britse Muslims overweegt het land te verlaten. [44] Het is ironisch dat Islam (ten onrechte trouwens) verweten wordt intolerant te zijn, terwijl het juist de onverdraagzaamheid tegenover de Islam is die hand over hand toeneemt.

Ook wanneer men de terreur vanuit dit perspectief bekijkt, is het duidelijk dat de Islam er helemaal niet bij gebaat is. Terreur is de vijand van de Islam en Muslims, ook 'islamitische terreur' – vooral zelfs 'islamitische terreur'.



5. Ter vergelijking: hoe wordt de Bijbel benaderd?
 

In een artikel in The Guardian stelt Eerwaarde Giles Fraser:

"Waarom dan, zijn zoveel verslaggevers ervan overtuigd dat de Koran een handboek van haat is? Vergeleken met de joods-christelijke heilige geschriften, is de Koran 'very tame stuff' (zeer flauwe kost)." [45]

Inderdaad, de Bijbel - zowel het joodse (Thora) als het christelijke (Evangeliën) gedeelte - bevatten tal van verzen die op het eerste gezicht behoorlijk shockerend zijn. Een paar voorbeelden:

  • Uit het joodse gedeelte:

    • "Van de moederschoot af zijn ze van God vervreemd, van hun geboorte af dwalen die leugenaars. (...) God, sla hun de tanden uit de mond, verbrijzel de kaken van die leeuwen, HEER –(...)" (Psalm 58:4-9)

    • "Verheugd is de rechtvaardige als hij vergelding ziet, in het bloed van de wettelozen wast hij zijn voeten." (Psalm 58:4-9)

    • "Gelukkig hij die jouw kinderen grijpt en op de rotsen verplettert." (Psalm 137:9)

    • "Wanneer u de stad waartegen u gaat vechten nadert, stuur dan eerst boodschappers vooruit om de inwoners vrede aan te bieden. Als zij dat aanbod aannemen en de stadspoorten voor u openen, zullen alle inwoners uw dienaren worden en u belasting betalen. Maar als zij de vrede weigeren, moet u de stad belegeren. Als de HERE, uw God, de stad aan u heeft gegeven, dood dan iedere mannelijke inwoner; de vrouwen, kinderen, het vee en de buit mag u voor uzelf houden. Deze aanwijzingen gelden alleen voor steden in het buitenland, niet voor de steden die in het beloofde land liggen. Want in die steden mag u niemand sparen; vernietig alle leven. U moet de Hethieten, Amorieten, Kanaänieten, Ferezieten, Hevieten en Jebusieten volledig vernietigen. Dit is het gebod van de HERE, uw God. Dit gebod moet voorkomen dat deze volken u verleiden tot het aanbidden van hun afgoden en het meedoen aan hun gruwelijke gebruiken". (Deuteronomium 20:10-18)

    • "Dood nu alle jongens en alle vrouwen die gemeenschap met een man hebben gehad. Alleen de jonge meisjes mogen blijven leven." (Numeri 31:17-18)

    • ""Neem de sabbat in acht, want het is voor jullie een heilige dag. Wie hem schendt, moet ter dood gebracht worden; ieder die dan werkt, moet uit de gemeenschap gestoten worden". (Exodus 31:14)

    • "Wie aan andere goden offers brengt, en niet uitsluitend aan de HEER, moet onder de ban worden geplaatst en gedood worden". (Exodus 22:18)

    • "Wie met een man het bed deelt als met een vrouw, begaat een gruweldaad. Beiden moeten ter dood gebracht worden en hebben hun dood aan zichzelf te wijten". (Leviticus 20:13)

    • "Als de dochter van een priester zich door hoererij ontwijdt, ontwijdt ze haar vader en moet ze worden verbrand". (Leviticus 21:9)

    • "Wanneer een profeet of een droomuitlegger uit uw midden een teken of een wonder voorspelt, dat vervolgens uitkomt, en hij verbindt daaraan een oproep om andere, u onbekende goden te volgen en te dienen – luister dan niet naar wat hij zegt (...) En die profeet of droomuitlegger moet ter dood gebracht worden omdat hij u wilde opzetten tegen de HEER, uw God, die u uit Egypte heeft weggehaald en u uit de slavernij heeft bevrijd. Die man heeft immers geprobeerd u af te brengen van de weg die de HEER, uw God, u had gewezen. Zo moet u het kwaad dat zich bij u aandient in de kiem smoren". (Deut 13:2-6)

  • Uit het christelijk gedeelte:

    • "Denk niet dat Ik ben gekomen om vrede op aarde te brengen. Nee, eerder een zwaard. Ik ben gekomen om verdeeldheid te brengen tussen vader en zoon, tussen moeder en dochter, tussen schoonmoeder en schoondochter." (Matheus 10:34-35).

    • "Wie veel heeft, krijgt er meer bij. Wie weinig heeft, raakt ook dat beetje nog kwijt. En breng nu mijn vijanden, die in opstand zijn gekomen, hier en dood hen voor mijn ogen!" (Lucas 19:26-27)

    • "Want God heeft gezegd: “Toon eerbied voor uw vader en moeder,” en ook: “Wie zijn vader of moeder vervloekt, moet ter dood gebracht worden.” (Mattheus 15:4)

    • "Loop niet in een en hetzelfde span met ongelovigen. Wat is de verwantschap tussen gerechtigheid en wetteloosheid? Wat heeft licht met duisternis te maken? Waarin lijken Christus en Beliar op elkaar? Wat hebben een gelovige en een ongelovige gemeen? Wat heeft de tempel van God met afgoden te maken? Wijzelf zijn de tempel van de levende God, zoals God heeft gezegd: ‘Ik zal bij hen wonen en in hun midden verkeren, ik zal hun God zijn en zij mijn volk. Daarom zegt de Heer: Ga weg bij de ongelovigen, zonder je van hen af en raak niets aan dat onrein is. Dan zal ik jullie aannemen en jullie vader zijn, en jullie mijn zonen en dochters – zegt de almachtige Heer.’ (2 Corinthiërs 14-18)

Met voldoende kwade wil zou men de Bijbel zelfs van een legitimatie voor terrorisme kunnen verdenken. In het boek Rechters, pleegt Samson zelfmoord door de steunpilaren van een tempel die gevuld is met mensen uit elkaar te duwen. "Mijn dood zal de dood van de Filistijnen zijn!", bidt hij, net voor het gebouw instort.

"De tempel was vol mensen, onder wie de Filistijnse stadsvorsten, en er waren ook nog zo’n drieduizend mannen en vrouwen op het dak geklommen om naar Simson te kijken en hem uit te jouwen. Maar Simson riep de HEER om hulp en bad: ‘HEER, mijn God, denk toch aan mij! Geef me alstublieft nog eenmaal genoeg kracht, zodat ik me voor minstens een van mijn beide ogen op de Filistijnen kan wreken.’ Voorzichtig betastte hij de twee middelste steunpilaren van de tempel, zette zich met beide handen schrap en riep uit: ‘Mijn dood zal de dood zijn van de Filistijnen!’ Toen duwde hij uit alle macht. De tempel stortte in en alle aanwezigen, ook de stadsvorsten, werden bedolven. Zo maakte Simson bij zijn dood meer slachtoffers dan tijdens zijn hele leven." (Rechters 16:27-30)

Met het dusdanig opsommen van verzen, doet men de Bijbel groot onrecht aan. Geïsoleerd en uit hun verband geciteerd, blijft er met zulke verzen niet veel overeind van het beeld dat de Bijbel een vredelievend boek is over een God die liefde is. Wel, dat is met uit de koranische context gelichte verzen niet anders. Christenen wordt de kans gegeven bovenstaande verzen te duiden, in hun context te plaatsen en met argumenten uit de Bijbel zelf aan te tonen dat deze verzen hoegenaamd niet aanzetten tot geweld en in het geheel niet aanzetten tot terreur maar dat de algemene boodschap van de Bijbel er integendeel een is van vredelievendheid en naastenliefde. Zij krijgen de kans aan te tonen dat deze verzen slaan op zeer specifieke situaties die uitzonderingen zijn in plaats van algemene regels, of dat het om voorschriften gaat die via andere verzen herroepen werden of zodanig streng gereguleerd zijn dat ze ontoepasbaar zijn en alleen als waarschuwing dienen maar nooit letterlijk toegepast kunnen worden.

Waarom geeft men Muslims deze kans niet? Ja, net als de Bijbel, bevat de Koran bevat verzen die op het eerste gezicht de wenkbrauwen doen fronsen maar bij nader onderzoek blijkt er telkens een gegronde uitleg voor te bestaan die helemaal niet in verband gebracht kan worden met de bloeddorstigheid, gewelddadigheid, enz. waarvan men de Koran beschuldigt.

Er zijn in de loop van de geschiedenis tal van groepen geweest die zichzelf 'christelijk' noemden en de Bijbel misbruikten om hun eigen perverse politieke doelstellingen een zweem van legitimiteit te geven. Waarom wordt het hele Christendom niet vereenzelvigd met 'christelijke terreur' terwijl men de hele Islam wèl verantwoordelijk stelt voor 'islamitische terreur'?

Waarom moet het anderhalf miljard Christenen zich niet verontschuldigen voor de Servische 'christelijke terreur' tegen Muslims, voor de exclusivistisch 'christelijk-protestantse' terreur van de Ku Klux Klan, en zo meer, maar wordt van het miljard Muslims niet alleen verwacht dat ze zich verontschuldigen voor wat een handvol terroristen doen, maar dat ze dat bovendien blijven doen, dag in dag uit, en blijft men zelfs dan nog beweren dat Muslims terreur niet veroordelen en dat Islam terreur aanmoedigt?

Waarom kent men vooral de vredelievende passages uit de Bijbel en worden de moeilijke verzen in de vergeetput gegooid, maar citeert men enkel de moeilijke verzen uit de Koran en heeft men een grote blinde vlek voor de algemene boodschap van rechtvaardigheid, vredelievendheid en barmhartigheid in de Koran?

Waarom noemt men de Bijbel niettegenstaande dergelijke aan geweld refererende verzen een boek van Liefde, terwijl men de Koran ondanks aan de Bijbelse verzen vergelijkbare verzen van hoop, liefde en barmhartigheid een boek van haat noemt?

 


 

6. Waarom dat negatieve beeld van de Islam?
 

Ja, waarom? Dat is de vraag. Er spelen ongetwijfeld diverse factoren een rol.

6.1. Beeld van Islam in Europese schoolboeken

In December 2004 vond in Cairo een conferentie plaats met als titel: "Euro-Arabische dialoog: beeldvorming van Arabisch-islamitische cultuur in Europese geschiedenisboeken".[46] Deelnemers waren onder meer de Raad van Europa, Unesco en de Arabische Liga. De conferentie stelde vast dat Arabieren in het bijzonder en Muslims in het algemeen vaak erg negatief afgeschilderd worden in Europese schoolboeken. Dit geldt zowel voor geschiedenis als voor besprekingen van actualiteit waarin Islam vaak impliciet of expliciet met terreur in verband gebracht wordt. De internationale conferentie kwam tot het besluit dat "de Europese cultuur een 'foutief beeld, zoniet beelden' bevat, niet enkel van Arabieren en Muslims maar ook van de Arabische cultuur, van de muslimbeschaving, en bovenal, van Islam als geloof." Men stelde dat de strijd tegen islamofobie niet gewonnen kan worden zolang de westerse schoolboeken een negatief beeld ophangen van Arabieren en Muslims. Ook de Europees-Arabische dialoog heeft geen kans van slagen zolang deze negatieve niet met de werkelijkheid in overeenstemming zijnde beeldvorming via schoolboeken verspreid blijft worden.

6.2. Taal als instrument voor denkkader en beeldvorming

Taal is bepalend voor hoe men denkt. Om gedachten te formuleren heeft men immers taal nodig - we kunnen niet denken buiten de concepten van onze taal.

Tal van Arabische woorden zijn bij ons in gebruik genomen en kregen een totaal andere betekenis dan in de Islam, een tegengestelde betekenis zelfs. Zo is het woord fatwa in het Westen een eigen leven gaan leiden. Zelfs kwaliteitskranten presteren het om een fatwa tussen haakjes te verduidelijken als een 'doodsoordeel', waarmee ze de voortdurende negatieve beeldvorming van de Islam als een bloeddorstige godsdienst voeden. Een fatwa is echter niets anders dan een religieuze opinie. Om het even wie - Muslim of niet-Muslim - kan over om het even welk onderwerp een vraag stellen aan een geleerde. Zijn antwoord, gefundeerd in de Koran en Sunnah, heet een fatwa. Heeft helemaal niets met een doodsoordeel te maken. Toch blijft dat misverstand hier om de zoveel maand weer opduiken in de pers. Hoe kan men een realistisch beeld opbouwen van de Islam, als men de woorden die eigen zijn aan de Islam, een gans andere en zeer negatieve betekenis geeft?

'Allah, de god van de Muslims', is ook zoiets. Allah is het Arabisch woord voor God, zoals Dieu het Frans woord is voor God. Arabisch sprekende Christenen aanbidden en verheerlijken Allah. Maar door te zeggen 'Allah, de god van de Muslims', distantieert men zich van hen, slaat men al meteen een kloof: dat zijn mensen met een andere god, en dus ook met andere waarden en normen. Terwijl de Koran duidelijk stelt dat volgens de Islam Joden, Christenen en Muslims allemaal in dezelfde God geloven en dus per definitie een hele reeks fundamentele waarden en normen delen vermits ze zich allemaal op dezelfde Ene God oriënteren. [47]

(...zeg...) "Wij geloven in wat naar ons is neergezonden en in wat naar jullie neergezonden is. Onze God en jullie God, is één. En wij geven ons over aan Hem." (Koran 29:46)

Jihad. Daar maakt men in het Westen een 'heilige oorlog' van, alweer een uitleg die de negatieve beeldvorming over de Islam voedt, terwijl het woord niets met heilige oorlog te maken heeft - een soort oorlog die door de Islam overigens verboden wordt. Jihad is niets anders dan er op elk moment van het leven, in elke situatie, naar streven het goede te doen. Het is verbonden aan de hoogste morele normen en waarden. En toch. Schuif aan aan kassa in de supermarkt en zeg dat je jihad gaat doet, de kans is zeer groot dat je plots alleen aan de kassa staat en dat je binnen de paar tellen omsingeld wordt door veiligheidsagenten of politie. Terwijl je niets anders gedaan hebt dan te zeggen dat je er naar streeft het goede te doen - in dat geval, kan dat bijvoorbeeld zijn een bejaarde dame laten voorgaan in de rij. Of een ander voorbeeld: een voorbijganger vangt aan een moskee de woorden fatwa en jihad op, en concludeert: dit is een broeinest van terroristen. Terwijl men het daar binnen heeft over een religieuze opinie van een of andere geleerde en over ernaar streven het goede te doen. Goed burgerschap, is ook een vorm van jihad.

Door dit verkeerd gebruik van woorden, schept men een denkkader waarin de Islam zuiver en alleen taalkundig al, een zeer negatief imago opgeplakt krijgt. Hoe kan men een correct beeld krijgen van de Islam, als men de centrale begrippen ervan een inhoud geeft die tegengesteld is aan de inhoud die Muslims er zelf aan geven? Elk betoog dat men met die begrippen opbouwt, kan niet anders dan verwrongen zijn, kan niet anders dan tegengesteld zijn aan de islamitische werkelijkheid.

6.3. Extreem-rechts

De invloed van extreem-rechts op de beeldvorming over Islam en Muslims is niet te onderschatten. Hier zowel als in de muslimlanden stuurt extreem-rechts aan op een botsing der beschavingen. Beide worden gedreven door een apocalyptische ideologie en willen een soort Grote Finale veroorzaken, een epische botsing tussen goed en kwaad, waarbij zowel extreem- rechts hier als ginds zichzelf als het episch goede en de ander als het episch kwade beschouwt. Om zulk een Finale Confrontatie te bewerkstelligen is het nodig de ander af te schilderen als het grootste gevaar ooit. In muslimlanden schildert extreem-rechts het Westen af als een poel van verderf die de grootste bedreiging ooit vormt voor het zielenheil van alle Muslims en voor het overleven van de Islam; bij ons schildert men de Islam af als een gewelddadig model dat een al even grote bedreiging vormt voor onze 'identiteit', ja zelfs voor ons voortbestaan. Wie meegaat in die logica, trapt in de val.

6.4. Islamologie: geen neutrale wortels

Islamologie is van oudsher een christelijk studiegebied. De Islam werd gedurende eeuwen bestudeerd vanuit christelijk perspectief. Dat heeft ongetwijfeld bijgedragen tot een negatieve beeldvorming over de Islam. Immers, een goede 600 jaar na Christus kwam daar plots een Profeet die hetzelfde geloof in de Ene God verkondigde als de Christenen; die Jezus erkende als Profeet, en ook alle andere Profeten zoals Abraham, Noë enz. erkende. De Islam won snel veel aanhangers en het Christendom zag er dan ook een grote concurrent in. Andere godsdiensten zoals het Hinduïsme werden niet als concurrent ervaren omdat dat geen monotheïstische godsdiensten zijn. Maar Islam wel. Om bekeringen vanuit het Christendom tot de Islam tegen te gaan, schilderde men de Islam negatief af. Dit droeg zeker bij tot een historisch negatieve beeldvorming van de Islam.

6.5. Kruistochten

Toen de Serviërs in de jaren 1990 Muslims vermoordden, zeiden ze dat ze de laatste Europese kruistocht aan het strijden waren. Onze negatieve beeldvorming over de Islam, zit erg diep in ons taalgebruik ingebakken. Voor Muslims, waren de kruistochten een genocide, een massale moordpartij van Muslims door Christenen. Nochtans wordt het woord kruistocht in ons dagelijks taalgebruik nog altijd in positieve zin gebruikt als een inspanning om een lovenswaardig doel te bereiken. Realiseert men zich eigenlijk wel goed wat men zegt? Het historische woord voor een massamoord om de Islam uit Europa te houden, wordt in ons taalgebruik aangewend om in allerlei omstandigheden uiting te geven aan een prijzenswaardige inspanning voor een goed doel. Zolang dergelijke woorden ons denken sturen, kàn het beeld van de Islam nooit realistisch zijn.

Ter vergelijking: toen onder leiding van Kalief Umar ibn al-Khattan Muslims een paar honderd jaar voor de Kruistochten Jeruzalem innamen, gebeurde dat zonder één druppel bloed te vergieten. Umar sloot met de Christenen van Aelia (Al Quds, Jeruzalem) ook een verdrag af waardoor zij hun godsdienst vrij verder konden beleven:

In de Naam van God de Erbarmer de Barmhartige,
Dit is wat de dienaar van God, Umar, de Emir van de gelovigen de mensen van Aelia inzake veiligheid heeft toegezegd: hij heeft hen veiligheid verzekerd voor henzelf, hun bezittingen, hun kerken en kruisen, hun zieken en gezonden en al hun medegelovigen. Hun kerken zullen niet als woonplaats genomen worden, noch zullen zij afgebroken worden, niets uit de kerken of hun omgeving zal beschadigd worden, noch zullen hun kruisen verwijderd worden van hun eigendom. Zij zullen niet lastig gevallen worden omwille van hun geloof, en geen van hen zal schade berokkend worden. Geen Jood zal toegestaan worden met hen te wonen in Aelia.
De mensen van Aelia zullen Jizyah (taks) moeten betalen die de stadsbewoners betalen. Ze moeten Romeinen en dieven uit Aelia uitwijzen. Diegenen onder hen die weggaan zullen veiligheid hebben voor henzelf en hun bezittingen tot ze een veilige bestemming bereiken; diegenen onder hen die in Aelia willen blijven zullen veilig zijn op voorwaarde dat ze de Jizyah betalen zoals de mensen van Aelia.
Als er onder de mensen van Aelia zijn die willen weggaan met de Romeinen en hun bezittingen willen meenemen, dan zullen zij en hun kerken en kruisen veilig zijn tot zij een veilige plaats bereiken. Mensen van het land die in Aelia waren voor het verslaan van hun laatste leider, zullen de optie hebben ofwel te blijven op voorwaarde dat ze de taks betalen zoals de mensen van Aelia, of als ze dat wensen zal hen toegestaan worden de stad te verlaten met de Romeinen, of naar hun oorspronkelijke huizen terug te keren. Geen taks zal van hen gevorderd worden tot zij in staat zijn die te betalen.
De belofte van God, Zijn Boodschapper, de Kalief en de gelovigen is hiermee gegeven om de inhoud van dit verdrag na te leven zolang de mensen de door hen verschuldigde taks betalen.
Getuigen: Khalid ibn al-Walid, Amr ibn al-'As, Abdur Rahman ibn 'Auf, Mu'awiah ibn Abi Sufyan
Opgemaakt in het jaar 15 AH.

(Tarikh al-Tabari, v3 609)

 



7. Epiloog

Hoewel er Muslims bestaan die terreur plegen, zijn Islam en terreur elkaars tegenpolen. Terreur heeft niets met Islam te maken. Punt. Al wat terrorisme aanmoedigt, kàn geen Islam zijn en heeft niets met geloof maar alles met andere - bijvoorbeeld politieke - motieven te maken. Dat is geen vergoelijkende uitspraak, het is een stelling die hierboven zeer grondig onderbouwd is. Islam houdt een zeer krachtig verbod in op terreur. Tegelijk blijkt uit de tekst dat een antwoord op terreur waarbij tienduizenden onschuldige burgers gedood worden en een veelvoud daarvan verwond worden, hele wijken vernield worden, en waarbij zich een hetze ontwikkelt tegen een bepaalde religie, volgens de Islam ook niet mag. Het antwoord op terreur ligt, in de Islam, in het bestraffen van de werkelijke daders, en vooral ook in een religieus ideologische benadering waarbij door een verspreiden van kennis de legitimering van terreur onderuit gehaald wordt. Tegelijk wordt aan het ideaal van een vreedzame en rechtvaardige samenleving gewerkt.

Door in het Westen voortdurend impliciet of expliciet terreur met Islam te associëren zet men niet alleen een enorme druk op de islamitische gemeenschap die totaal ten onrechte gekoppeld wordt aan de grootste misdaden tegen de mensheid, maar legt men ook een tijdbom onder de eigen multiculturele maatschappij. Hoe lang kan een maatschappij het aan dat een groep inwoners ervan gedemoniseerd worden? Hoe lang voor die ketel ontploft en dolgedraaide heethoofden die overtuigd zijn dat Muslims niet deugen, het recht in eigen handen nemen? Nu al nemen de 'hate crimes' tegenover Muslims hand over hand toe. Waar gaat dat naartoe? Waar zal dat eindigen?

Terrorisme met Islam associëren is niet alleen een grove theologische onwaarheid, het is een enormiteit van onverantwoord gedrag. Zulk een houding leidt tot een spiraal van vijandigheden, en het is uitgerekend dàt waar het terroristen om te doen is: een wig drijven tussen het Westen en de Islam, en een grote botsing veroorzaken.

De manier bij uitstek om de door terreur en de reactie erop toenemende cirkel van vijandigheid in de samenleving te doorbreken, is dialoog. Dialoog tussen het Westen en Islam. Een dialoog die vertrekt vanuit de stelling dat alle mensen gelijken zijn en die elkaars waardigheid respecteert. Een dialoog, die vanuit een open onbevooroordeelde houding het geloofssysteem van de ander probeert te doorgronden en waarderen. Een dialoog, die de wereld en de geschiedenis niet enkel vanuit het eigen gelijk, maar ook door de ogen van de ander leert bekijken. [48].

Om het in islamitische bewoording uit te drukken: wat nodig is, is een algemene jihad van Muslims en niet-Muslims tegen terreur en voor een rechtvaardige samenleving. Of om het met de woorden van Dr. Crane te zeggen:

"islamitisch terrorisme bestaat niet, maar er hebben wel altijd muslimterroristen bestaan (...) (...) Er is maar één doeltreffende remedie voor zulk een hirabah. Die bestaat in samenwerking tussen de tot voorheen stille meerderheid van zowel Muslims als deze van andere godsdiensten in een jihad om de extremisten te marginaliseren middels het op orde stellen van hun eigen huizen door een nastreven van vrede door gerechtigheid." [49]


_________________________________

Noten en literatuur.

  1. "Definition of terrorism", Islamic Fiqh Council, Saudi Arabia. In: "Terrorism, Islam's viewpoint", Muslim World League Journal, Jumad al-Ula 1423/July 2002 CE - klik hier!

  2. "Types of Terrorism", Council on Foreign Relations - http://cfrterrorism.org/terrorism/types.html

  3. "The New Terrorism: A 21st Century Biological, Chemical and Nuclear Threat" , Dr. Frank Barnaby, December 2001, Executive Summary, Oxford Research Group - http://www.oxfordresearchgroup.org.uk/publications/books/newterrorismsummary.htm

  4. "Islam, Terrorism and Malaysia's Response", Dr. Mahathir Bin Mohamad, gewezen Eerste Minister van Maleisië, 4 februari 2004 - http://www.asiasociety.org/speeches/mahathir.html

  5. "History of terrorism", Terrorism Research - http://www.terrorism-research.com/history/

  6. "A concise History of Terrorism", About.com - klik hier!

  7. "'The Changing Faces of Terrorism" Professor Adam Roberts, BBC http://www.bbc.co.uk/history/recent/sept_11/changing_faces_01.shtml

  8. ”The 'war on terror' in historical perspective”, written evidence submitted by Professor Sir Adam Roberts, House of Commons, Foreign Affairs - http://www.publications.parliament.uk/pa/cm200405/cmselect/cmfaff/36/36we23.htm

  9. Zealot, Wikipedia - http://en.wikipedia.org/wiki/Zealots

  10. ”In Focus: Classifying Terrorism”, Foreign Policy Association - http://www.fpa.org/newsletter_info2478/newsletter_info.htm

  11. ”The Power of Nightmares”, BBC uitzending, geproduceerd door Adam Curtis. Transcripts en besprekingen:

    Over dezelfde uitzending handelt ook ”The making of the terror myth”, The Guardian, 15 oktober 2004 - http://www.guardian.co.uk/terrorism/story/0,12780,1327904,00.html

  12. ”De Koran over Mensenrechten: hefboom of hindernis voor integratie” - op deze site

  13. ”Recht op rechtvaardige rechtspraak”, in: ”De Koran over Mensenrechten: hefboom of hindernis voor integratie” - op deze site

  14. ”Recht op protest tegen onderdrukking” in : ”De Koran over Mensenrechten: hefboom of hindernis voor integratie” - op deze site

  15. "Extremisme en de gemeenschap van de middenweg" - op deze site.

  16. ”Koranische Psychologie: een reis naar het (inwendige) paradijs” - op deze site

  17. ”Dierenrechten in de Islam” - op deze site

  18. "Racisme, een grendel op de hemelpoort" - op deze site

  19. ”Godsdienstvrijheid in de Islam” - op deze site

  20. "Recht op godsdienstvrijheid" in ”De Koran over Mensenrechten: hefboom of hindernis voor integratie” - op deze site

  21. "Recht op bescherming van religieuze gevoelens" in: ”De Koran over Mensenrechten: hefboom of hindernis voor integratie” - op deze site

  22. "Cruciale rol van godsdienstvrijheid" in: "Koranische Psychologie, een reis naar het (inwendige) Paradijs" - op deze site

  23. "Recht op leven" in: ”De Koran over Mensenrechten: hefboom of hindernis voor integratie” - op deze site

  24. Muslims geloven dat er naast mensen (geschapen uit klei - aarde en water), ook nog jinns (geschapen uit rookloos vuur) en Engelen (geschapen uit zuiver licht) bestaan. De Engelen worden geacht perfecte dienaren van God te zijn, die voortdurend Gods Lof zingen en al Gods bevelen uitvoeren. Er worden verschillende soorten Engelen onderscheiden, zoals de Engelen die de ondervraging in het graf doen, de Engelen die de goede en slechte daden van de mensen noteren, de Aartsengelen, enz.

  25. "Islam, deen al fitrah" in: "Koranische Psychologie, een reis naar het (inwendige) paradijs" - op deze site.

  26. "Islam spead by sword?", New Zealand Muslim Community - http://www.nzmuslim.net/viewarticle-46.html.

  27. Islam: Spread By The Sword? A Brief Analysis and Responses to Critics, Mohd Anisul Karim - http://bismikaallahuma.psd2allconversion.com/?p=65

  28. "Jihad, geloof in woord en daad" - op deze site

  29. "Hirabah versus jihad", Dr. Robert D. Crane - http://www.irfi.org/articles/articles_301_350/hirabah_versus_jihad.htm

  30. Fatwa - klik hier!

  31. "Grand Sheikh condemns suicide bombings", BBC website, 4 december 2001, http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/1690624.stm

  32. "Live Dialogue", met Dr Muzammil H. Siddiqi, President of the Fiqh Council of North America - http://www.islamonline.net/livedialogue/english/Browse.asp?hGuestID=8P50r1

  33. zie n. 30

  34. "Internationale oproep tot een moratorium op lijfstraffen, steniging en doodstraf in de islamitische wereld ", Tariq Ramadan, 5 april 2005 - http://www.tariqramadan.com/article.php3?id_article=0278  (zie ook eigen Nederlandse vertaling op deze site).

  35. "Recht op adequate rechtspraak", in: De Koran over Mensenrechten: hefboom of hindernis voor integratie?" - op deze site

  36. "Koranic duels ease terror", James Brandon, Chrisian Science Monitor, 04/02/2005 - http://www.csmonitor.com/2005/0204/p01s04-wome.html

  37. Zie n. 28

  38. "Muslims Are Condemning Terror, But Who’s Listening?, Linda Heard, Arab News, http://www.arabnews.com/?page=7&section=0&article=67507&d=26&m=7&y=2005

  39. Fatwa issued after London boms", BCC website 19 juli 2005, http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/4697365.stm

  40. Muslims condemn Terrorist Attacks - http://www.muhajabah.com/otherscondemn.php

  41. Muslims against terrorism - http://www.islamfortoday.com/terrorism.htm

  42. Muslim council condemns religious extremism, terrorism. U.S. Scholars call terrorists criminals and not martyrs, Journalnow.com, 29/7/2005 - http://journalnow.com/servlet/Satellite?pagename=WSJ/MGArticle/WSJ_BasicArticle&c=MGArticle&cid=1031784127611

  43. "Muslim Scholars, Countries Condemn London Bombings", Islamonline.net - klik hier!

  44. "Two thirds of Muslims consider leaving UK", Vikram Dodd, The Guardian, 26 juli 2005, http://politics.guardian.co.uk/polls/story/0,11030,1536259,00.html

  45. "Fundamentally speaking", Giles Fraser, The Guardian, 23 juli 2005 http://www.guardian.co.uk/religion/Story/0,2763,1534730,00.html

  46. "Rewriting text books", Al-Ahram (Egypte), 16-22 december 2004, N° 721 - http://weekly.ahram.org.eg/2004/721/eg9.htm

  47. "Onze God en jullie God is één" - op deze site

  48. "Dialogue is the only way to end this cycle of violence" Jonathan Glover, The Guardian 27/7/2005 - http://www.guardian.co.uk/print/0,3858,5248426-117079,00.html

  49. Zie n. 29.

© Linda Bogaert, 2005.
PS
De (Nederlandstalige) Koran-citaten in alle bijdragen van deze reeks zijn afkomstig uit: "De Koran. Een weergave van de betekenis van de Arabische tekst in het Nederlands", door Fred Leemhuis, isbn 90 269 40785, uitgeverij: Unieboek in Houten, 1989 (regelmatig herdrukt) - met dien verstande dat Arabische namen (vb Ibrahim) omwille van de herkenbaarheid vervangen werden door de Nederlandse naam (vb Abraham).

Contact: < L.Bogaert@telenet.be

• bogaert-index • cie-index • Islamitische Kwesties •

Webmaster            Update: 1/4/2013