KORAN-NOTITIES

door

Linda Bogaert

• bogaert-index • cie-index • Islamitische Kwesties •

"Islamitisch fascisme"?
    .. Inleiding

    1. Koran en Sunnah over kenmerken van fascisme
      2. Waarom dan termen als 'islamitisch fascisme' of 'islamofascisme'?
     
      2.1. Verbale oorlogsvoering, propaganda
      2.2. Steun winnen voor eigen beleid
      2.3. Opvoeren van spanningen met de muslimwereld om apocalyps uit te lokken
      2.4. Olie
       
    3. Gevolgen van het gebruik van dergelijke termen

    4. Besluit

    .. Noten en literatuur
     


Inleiding

De 'oorlog tegen de terreur' heeft een tand bij gestoken en is nu een 'oorlog tegen het islamitisch fascisme' of een 'oorlog tegen islamofascisme' geworden. Belangrijk om het debat en dus de publieke opinie te beheersen, is de taal te controleren. [1] Het is algemeen bekend dat een goed geplaatste oneliner veel meer bereikt dan een half uur uitleg.

De term 'islamitisch fascisme' werd door president Bush en de neocons opgevist en wordt door hen gebruikt om een aantal ongerelateerde groepen en fenomenen in de muslimwereld die zij willen bestrijden, met elkaar te verbinden. Het is niet duidelijk wie de term voor het eerst gebruikte - verschillende auteurs worden met deze 'eer' bedacht. In elk geval bestond de term reeds vóór de Amerikaanse president hem in een speech op het voorplan bracht. De term maakte daarna steil opgang in kringen van Amerikaans rechts en van een aantal christelijke fundamentalisten, en bij uitbreiding in extreem rechtse kringen in het hele Westen waarvan het antagonisme tegenover de islam zowat het handelsmerk geworden is. [2]. Dat de term inmiddels zeer populair is, getuigen de om en bij 490.000 Google hits voor 'islamofascism' en 210.000 voor 'islamic fascism' einde juni 2007.

Het Witte Huis zelf heeft de gewoonte een onderscheid te maken tussen 'islamitisch fascisme' enerzijds (dat door het Witte Huis aanzien wordt als een aberratie van de islam) en de islam anderzijds. President Bush noemde de islam overigens eerder nadrukkelijk een godsdienst van vrede: "The face of terror is not the true faith of Islam.  That's not what Islam is all about.  Islam is peace" (Het gelaat van terreur is niet het ware geloof van de islam. Dat is niet waar het in de islam over gaat. Islam is vrede), aldus de president. [3] Dergelijk onderscheid blijkt echter volkomen aan een groot aantal van zijn toehoorders te zijn ontgaan vermits zij in toenemende mate islam zèlf gelijkstellen met fascisme of nazisme.

Deze Koran Notitie onderzoekt hoe het nu zit met islam en fascisme. Zit er in de leer een basis voor fascisme? Kan de islam fascisme inspireren? Is islam au fond een fascistisch model? Bestaat er überhaupt wel zoiets als 'islamitisch fascisme'? Zo niet, waarom wordt de term dan zo breed gepropageerd, waarom vindt het gebruik van de term dan in sommige kringen zo snel en gretig aanhang en waar leidt het gebruik van dergelijke bewoording toe?

Omdat een aantal van de aspecten die hier aan bod komen reeds behandeld werden in eerdere Koran Notities, zal de bespreking ervan beknopt gehouden worden. Geïnteresseerden kunnen in de via voetnoten gerefereerde Koran Notities een meer diepgaande bespreking raadplegen.
 



1. Koran en Sunnah over kenmerken van fascisme

1.1. Racisme

Eigen aan een democratie, is dat zij de universele mensenrechten onderschrijft. Daartoe behoort het artikel 7 van de UVRM, dat zegt :
"Allen zijn gelijk voor de wet en hebben zonder onderscheid aanspraak op gelijke bescherming door de wet. Allen hebben aanspraak op gelijke bescherming tegen iedere achterstelling in strijd met deze Verklaring en tegen iedere ophitsing tot een dergelijke achterstelling. (Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, Verenigde Naties) [4]
Racisme (dat mensen verschillend acht voor de wet), is daarom onverzoenbaar met een democratie (waarin mensen gelijk zijn voor de wet). Beide staat haaks op elkaar. Racisme is dus niet zomaar onwenselijk, een racistische ideologie is per definitie ondemocratisch en zelfs anti-democratisch.

Een essentieel kenmerk van fascisme is uitgerekend elitisme – en dus racisme. In een fascistisch model heerst een sfeer van elitair denken – 'wij zijn beter dan zij, zij deugen niet'. Fascisme drijft op een zeer sterk gevoel van eigen superioriteit en, daarmee samengaand, op vermeende inferioriteit van de ander. Hetzij omdat men het eigen 'volk', de eigen 'cultuur', de eigen 'natie', het eigen 'ras', de eigen 'klasse' of wat dan ook superieur acht aan de ander.

Dergelijke manier van denken is volkomen strijdig met de islam. Koran en Sunnah kenmerken zich door een uitgesproken anti-racistisch discours, dat reeds aan bod kwam in eerdere Koran Notities [5,6] Volgens de islam zijn er enerzijds de mensen, die allemaal elkaars gelijken zijn – behalve in godvrucht en goede daden maar daarover kan enkel God oordelen – en anderzijds is er God. Er bestaat geen enkele grond om een elitaire klasse te vormen. Geld, functie, huidskleur, afkomst enz., niets van dat alles maakt dat men zich méér kan achten dan een ander. Zelfs de meest godvruchtigen vormen geen klasse apart vermits enkel God weet wie dat zijn. Bovendien is het paradijs volgens de islam geen club die exclusief voor muslims voorbehouden is. Wie in God gelooft en zich goed gedraagt, kan door God tot het paradijs toegelaten worden – ook als hij/zij een christene of een jood is. [7] En muslims die zich misdragen, kunnen in de hel terechtkomen. Een verblijf in het paradijs is volgens de islam niet gebonden aan de naam van het geloof waartoe men behoort, maar aan godvrucht en goede daden.

« Zij die geloven, zij die het Jodendom aanhangen, de Christenen en de Sabiërs die in God en de laatste dag geloven en die deugdelijk handelen, voor hen is hun loon bij de Heer en zij hebben niets te vrezen noch zullen zij bedroefd zijn. » (Koran 2:62)
De notie ras of etniciteit wordt door de islam verworpen en zwaar afgekeurd. Zo zei profeet Mohamed:
«Er zijn inderdaad mensen die opscheppen over hun dode voorvaderen, maar in de ogen van God zijn zij verachtelijker dan de zwarte kever die zich met zijn neus in een hoop mest rolt. » (At Tirmidhi, Abu Dawud)
Een andere traditie vertelt hoe er een meningsverschil optrad tussen Abu Dharr en Bilal, waarbij de eerste tot de laatste zei: "Jij zoon van een zwarte vrouw". De profeet was uiterst ontzet door deze woorden, en wees Abu Dharr meteen terecht:
«Dit gaat te ver, Abu Dharr. Iemand met een blanke moeder heeft geen voordeel dat hem beter maakt dan de zoon van een zwarte moeder.» (Ibn al Mubarak)
Volgens een mooie islamitische traditie, zond God de engelen uit om diverse stalen grond van op de aarde te verzamelen. Deze stalen van uiteenlopende kleuren, mengde Hij en uit deze 'klei' schiep God de mens – dit verklaart de verschillende huidskleuren. Volgens de islam zijn alle mensen afstammelingen van Adam en Eva en geen van hen is meer waard dan een ander – behalve dus in godvrucht en goede daden, iets waarover enkel God kan oordelen. Profeet Mohamed zei hierover:
«O mensen! Waarlijk jullie Heer is Eén en jullie vader (Adam) is één. Een Arabier is niet beter dan een niet-Arabier, en een niet-Arabier is niet beter dan een Arabier; een blanke is niet beter dan een zwarte en een zwarte is niet beter dan een blanke - behalve in termen van vroomheid en goede daden. » (Imaam Ahmad, al-Silsilat al-Saheeh)
 

«Waarlijk, mensen van het begin der tijden van Adam tot op vandaag zijn allemaal gelijk als de tanden van een kam, en er is geen superioriteit van een Arabier over een niet-Arabier of van de mensen met rode huidskleur over die met blanke huidskleur, behalve in godvrucht en goede daden.» (Bukhari)

Racisme wordt in de islam vereenzelvigd met satan, met de duivel - een sterkere afkeuring ervan is ondenkbaar. Hij was volgens de islam de eerste racist. Nadat God Adam geschapen had, droeg Hij hem op alle namen te leren van alle engelen. Daarna riep God alle engelen en jinns samen en ondervroeg Hij Adam. Adam beantwoordde elke vraag correct, waarop God de aanwezigen gebood voor Adam te buigen als teken van respect voor zijn kennis. Eén jinn, Iblis (Arabisch voor satan) genaamd, weigerde dat te doen. Iblis, die geschapen was uit rookloos vuur, achtte zich superieur aan Adam die uit 'een hoopje troep' geschapen was. Het is voor deze hooghartigheid, dat Iblis naar de hel verbannen werd. Iblis vroeg God evenwel om uitstel van straf tot op de dag van het laatste oordeel. God stond dit verzoek toe. Waarop Iblis God beloofde dat hij (Iblis) er tegen dan zou in slagen het merendeel van de mensen achter zich te scharen. Hoogmoed en racisme worden dus niet zomaar afgekeurd, ze worden geassocieerd met ongeloof, met de duivel.
 

De islam kent geen notie van 'ras' of 'volk' en acht alle mensen gelijkwaardig – rijk of arm, geleerd of ongeletterd, blank of zwart, het maakt allemaal niet uit, iedereen moet de ander als gelijke beschouwen. Dat zet zich bijvoorbeeld ook door in de islamitische arbeidsethiek. Iedereen die werkt, is een werker – of dat nu een PDG van een multinational, of een man achter de vuilkar is, als mens zijn ze volgens de islam allemaal gelijkwaardig en zijn ze beiden even nodig om een maatschappij te laten functioneren. Geen van beiden heeft het recht op de ander neer te kijken. [8]

Een dergelijk anti-racistisch discours maakt de islam volkomen onverenigbaar met fascisme. Alleen al op grond hiervan, is het volslagen onmogelijk een fascistisch model in de islam te verankeren. Fascisme en islam sluiten elkaar wederzijds uit.

Het is dan ook geen toeval dat ideologieën die gebouwd zijn op een discours van superioriteit, botsen met de islam, vermits de islam (en daarin is islam de natuurlijke bondgenoot van een democratie) elke grond van vermeende superioriteit verwerpt en in de plaats daarvan wereldwijde gelijkheid van alle mensen verdedigt.

1.2. Nationalisme

Fascisme wordt gekenmerkt door een intens nationalisme. De islam verwerpt echter nationalisme. Een logisch gevolg van het uitgangspunt dat alle mensen afstammelingen zijn van Adam en Eva, is immers dat de hele mensheid één wereldbroederschap vormt. Nationalisme wordt beschouwd als een artificiële opdeling van mensen. Het charter van Medina van profeet Mohamed is een voorbeeld van hoe de islam de globale samenleving in het ideale geval zou organiseren. Artikel 1 van dit charter – de eerste geschreven 'grondwet' uit de geschiedenis – stipuleert dat alle inwoners van Medina (muslims, joden, enz.) één ummah, één gemeenschap vormen:
Art. 1: "Dit is een document van Mohamed de Profeet (betreffende de relaties) tussen de gelovigen en muslims van Quraysh en Yathrib, en diegenen die hen volgden en vervoegden en zich met hen inspanden. Zij vormen één ummah (gemeenschap)." (Profeet Mohamed, in zijn Charter van Medina)
Dit charter weerspiegelt op de schaal van Medina, waar de islam voor staat op wereldvlak. Voor de islam is de mensheid één ummah, één wereldbroederschap van mensen waarin verschillende godsdiensten een door de Koran gegarandeerd bestaansrecht hebben en waarin godsdienstvrijheid in de Koran door God zèlf gegarandeerd wordt. Het maatschappelijk hoofddoel van de Koran, bestaat erin rechtvaardigheid tot stand te brengen voor alle mensen – dat houdt onder meer ook een strijd tegen armoede en onderdrukking van welke aard ook in. Nationaliteiten worden heden ten dage door de islam aanvaard vanuit praktisch oogmerk maar ze kunnen helemaal geen basis zijn op grond waarvan de ene natie zich beter gaat achten dan de andere, laat staan dat naties elkaar zouden gaan bekampen op grond van hun nationaliteit. Intens nationalisme wordt dan ook formeel verworpen.
 

Profeet Mohamed zei over 'asabiyyah of tribalisme, dat modern vertaald kan worden als nationalisme, onder meer:

«Diegene die oproept tot 'asabiyyah (tribalisme, nationalisme) of strijdt voor de rechten van 'asabiyya of wie sterft voor 'asabiyyah, is niet een van de onzen.» (Abu Dawud)
En ook:
«Jullie zijn allemaal kinderen van Adam en Adam werd gemaakt uit klei. Mensen moeten hun nationale trots achterwege laten omdat dit een kool is van de kolen van het hellevuur. Als ze dit niet opgeven, zal God hen nog lager achten dan de laagste worm die zich door de mest wroet.» (Abu Dawud, Tirmidhi)
Nationalisme, huidskleur, ras, cultuur, of wat dan ook kan geen basis vormen voor privileges of eenmaking. De eenmaking die de Koran tot stand wil brengen, is er ene op grond van een drive naar wereldwijde rechtvaardigheid - over alle grenzen heen van natie, huidskleur, cultuur, of wat dan ook.
 

In het Westen wordt de islamitische gedachte van een wereldbroederschap van alle mensen, vaak verkeerd begrepen en daardoor ook als zeer bedreigend ervaren. Zowel o.i.v. extremisten in de muslimwereld, als o.i.v. extreem rechts in het Westen (beide kenmerken zich door een gelijkaardig streven naar een werelddominantie van het eigen gelijk), denkt men in het Westen vaak dat de islam de hele wereld met dwang wil onderwerpen aan de de islam om een theocratie zoals in ons eigen Europees verleden tot stand te brengen. Dat is echter volkomen strijdig met de islam - in de Koran garandeert God zèlf de godsdienstvrijheid én stelt God elk mens aan afgevaardigd beheerder, bestuurder [9,10] Beide componenten samen hebben voor gevolg dat de mensen vrij zijn hoe zij zich tegenover God verhouden, en dus ook vrij zijn te beslissen hoe zij deze beheerstaak invullen.

Om te beginnen kan niemand gedwongen worden tot de islam. En bovendien kan geen enkel staatkundig model opgelegd worden tegen de wil van de bevolking in. Bovendien is de Koran geen politiek traktaat - de Koran bevat geen uitgewerkt staatkundig model. De Koran draagt de mensen wel op een rechtvaardige samenleving tot stand te brengen. Maar op welke manier ze dat doen, is niet vastgelegd. [11] Er bestaan in de muslimwereld dan ook erg uiteenlopende opvattingen over hoe een samenleving (of dat nu lokaal of mondiaal is) in het ideale geval georganiseerd zou moeten worden: zowel het invoeren van de shari'ah (die noodzakelijkerwijze de godsdienstvrijheid garandeert), als een seculiere regeringsvorm, kunnen vanuit de Koran gelegitimeerd worden op voorwaarde dat deze modellen door een aan een unanimiteit grenzende meerderheid van de bevolking gesteund wordt. Een theocratie of een dictatuur, worden echter ondubbelzinnig door de Koran verworpen: niemand kan zich in de plaats van God stellen, en leiders zijn altijd verantwoording verschuldigd aan de mensen (daarover straks meer). Met andere woorden: in de islamitische gedachte van een wereldbroederschap van mensen, schuilt geen motief van werelddominantie, het is niet de bedoeling iedereen te dwingen zich tot de islam te bekeren (wat ten andere formeel verboden wordt door de Koran). Wel gaat het om het uitbouwen van wat de islam als maatschappelijk doel naar voor schuift voor de mensheid als geheel: een rechtvaardige wereldgemeenschap. [12] Op welke manier dat staatkundig georganiseerd wordt, is een beslissing die in vrijheid genomen moet worden door een aan unanimiteit grenzende meerderheid van de mensen.

Het streven naar een rechtvaardige samenleving wordt gestuurd door de Koran. De Koran is een boek dat verschillende 'lagen' heeft, zich via verschillende invalshoeken laat benaderen en een divers publiek aanspreekt. Enerzijds bevat het 'religieuze' voorschriften die enkel tot muslims gericht worden, anderzijds spreekt het boek de hele mensheid tot aan het einde der tijden aan. De mensheid als geheel, kan er een morele leidraad in vinden. De morele leidraad sluit heel nauw aan bij de universele verklaring van de mensenrechten van de Verenigde Naties en dat is niet verwonderlijk. Islam gaat er van uit dat alle mensen dezelfde morele basis delen. Een mens is volgens de Koran een moreel wezen – voor hij geboren wordt, legt hij bij God een gelofte af dat hij God als zijn Heer erkent. Dat betekent dat alle mensen, welk geloof ze tijdens hun leven ook aanhangen, geboren worden met een universeel inzicht in goed en slecht. In dat opzicht, brengt de Koran niet iets totaal nieuw, maar sluit hij aan bij wat al aan basis aanwezig is in de ziel van de mensen, en wat via eerdere profeten verder uitgewerkt werd. Het is op dit ruime niveau, dat het concept van een rechtvaardige wereldbroederschap gedefinieerd wordt.

1.3. Overheersing, uitbuiting

Een fascistische staat kenmerkt zich door elitisme en hypernationalisme. Een fascistisch model streeft niet naar rechtvaardigheid maar naar suprematie, overheersing door de elite van de inferieur geachte rest van de (wereld)gemeenschap. Beide vertalen zich in verdrukking – verdrukking van inferieur geachte groepen, bestrijden en verdrukken van inferieur geachte naties. Fascisme heeft agressieve, offensieve oorlogen nodig om zich als hypernatie te profileren. Daar komt het de islam tegen, die een sterke bevrijdingstheologische gedachte heeft en die, op grond van een sterk verankerd gelijkheidsbeginsel van alle mensen, de mensen niet alleen het recht maar ook de plicht geeft te strijden tegen alle vormen van verdrukking en uitbuiting.

1.3.1. Offensieve oorlogen

Wat het fascistische aspect betreft van offensieve oorlogen ten einde hypernationalisme te ondersteunen, is het zo dat islam offensieve oorlogen verbiedt. Islam ijvert voor vrede van de 'gemeenschap van de middenweg' [13] – het is pas als deze bedreigd en geschonden wordt door een aanval die op geen enkele vreedzame manier kan afgewend worden, dat de islam is zeer nauw omschreven omstandigheden toestaat dat men zich gewapend verzet – en dan nog gelden zeer strikte regels. Geweld is de allerlaatste optie, die enkel toegestaan is als verdediging tegen het onrecht dat veroorzaakt werd door een aanval of bezetting, verdrukking of godsdienstvervolging en enkel mag duren tot de vrede hersteld is. Daarbuiten, is gewapende strijd verboden. Dit verzet kan bovendien niet zomaar aangegaan worden, het moet gelegitimeerd zijn door een beslissing van een overheid die de muslims vertegenwoordigd. Bovendien is het aan tal van zeer strikte en ethisch hoogstaande regels onderworpen. Zo mogen geen vrouwen, kinderen, bejaarden en zieken gedood worden, moeten burgerconstructies gespaard blijven, ook religieuze gebouwen mogen niet vernield worden, dieren mogen niet het slachtoffer worden van een oorlog, men mag de natuur niet vernielen enz. Voor meer details verwijs ik naar de Koran Notitie over jihad, met name de sectie Jihad al Asghar. [14] Deze leer staat in elk geval helemaal haaks op de aanvalslogica van een fascistische staat.
 

Moeten muslims dan niet 'strijden tot de hele wereld islamitisch is'? Want bevat de Koran niet een aantal verzen die in die richting wijzen? Vermits dergelijke verzen reeds in een eerdere Koran Notitie uitvoerig besproken werden, kan een voorbeeld volstaan [15]

«En strijd tegen hen tot er geen fitnah meer is en de gehele godsdienst God toebehoort.» (Koran 8:39)
Vooreerst handelen deze verzen niet over zomaar een situatie uit het burgerleven, maar over een aan de gang zijnde oorlog. Het feit dat de oorlog al aan de gang is, betekent dat hij reeds aan een paar voorwaarden voldoet (zoals dat het muslims niet toegestaan is een aanval te lanceren maar dat ze zich enkel mogen verweren tegen een aanval, verdrukking en godsdienstvervolging). Dit vers bespreekt hoe lang ze moeten doorgaan met strijden. Moeten ze strijden tot iedereen zich tot de islam bekeerd heeft?

Dat is niet wat hier staat. Het gaat hier niet om wat er met de wereld gebeurt, wel om wat er gebeurt tussen de (prille) muslimgemeenschap en diegenen die hen vervolgen. En wat muslims hier opgedragen wordt, is dat ze moeten strijden voor hun godsdienstvrijheid, voor een situatie waarin ze zelf hun islam kunnen beleven, en wel zodanig dat ze niet verplicht worden gebruiken aan te houden die tegen de Islam ingaan.

In de vroege jaren had Mohamed slechts een paar honderd volgelingen. In die periode, moest zo snel mogelijk de grondslag van de hele islam gelegd worden - daar had men geen paar honderd jaar tijd voor, hooguit een jaar of 20, tot de Profeet zou overlijden. Daarom was het belangrijk in de strijd tegen de Quraish die het voortbestaan van de islam voortdurend bedreigden, tot op het punt te gaan dat er een akkoord kwam over volledige godsdienstvrijheid die het de muslims mogelijk zou maken hun islam ten volle te definiëren en te beleven - tot hun eigen geloof helemaal God toebehoorde. [16] Stel dat de Quraish zouden voorstellen de strijd te staken op voorwaarde dat de muslims één van hun afgoden zouden aanbidden, zo'n situatie wordt door dit vers onaanvaardbaar gemaakt. Het gaat hier dus om het nastreven van een situatie waarin muslims hun eigen geloofsbeleving kunnen ontdoen van alle vormen van ongeloof; om een uitzuiveren van de eigen islam. Dat heeft helemaal niets te maken met het doden van alle ongelovigen omwille van hun ongeloof - het heeft niets te maken met de ongelovigen tout court. Het gaat erom hoe de muslims hun geloof beleven.

De Koran draagt muslims ten andere tegelijkertijd op om, zodra de vijand vrede voorstelt daarin mee te gaan. Zolang het muslims niet verplicht tegen hun geloof in te gaan (vers 8:39), is het in orde.

"En als zij geneigd zijn tot vrede, wees daar dan ook toe geneigd en stel je vertrouwen op God.» (Koran 8:61)
De regel die in 8:39 gevestigd wordt komt nog eens voor in de Koran, met name in 2:193
«Strijd tegen hen tot er geen verzoeking meer is en de godsdienst alleen God toebehoort.» (Koran 2:193)
Het tweede deel van dit vers luidt:
«Als zij ophouden, dan geen vergelding meer, behalve tegen de onrechtplegers". » (Koran 2:193)
Opnieuw komt de instructie tot rechtvaardigheid onmiddellijk boven drijven: zodra de vijand ophoudt met aanvallen en de godsdienstvrijheid bereikt is: geen vergelding meer. Behalve voor de onrechtplegers, want wie onrechtmatige zaken deed in oorlogstijd moet zich daarvoor verantwoorden. Een oorlogssituatie is geen vrijgeleide voor wetteloosheid.

Er wordt in al deze verzen duidelijk nergens gesteld dat men moet doorvechten tot alle vijanden vermoord zijn, en al evenmin tot iedereen onder dwang zou aansluiten bij de islam. Integendeel, dergelijke praktijken worden elders in de Koran uitdrukkelijk verboden. Wat muslims wel opgedragen wordt, is te strijden voor godsdienstvrijheid - ook voor het beleven van hun eigen godsdienst - maar er wordt steeds bij gezegd dat ze daarin rechtvaardig te werk moeten gaan, en niet mogen overdrijven.

«En bestrijdt op Gods weg hen die jullie bestrijden, maar overtreedt de grenzen niet, God bemint de overtreders [van de grenzen] niet.» (Koran 2:190).
Merk op hoe het ook hier weer om defensie gaat ("bestrijdt ... hen die jullie bestrijden"). Een offensief is niet toegestaan, en defensie mag slechts duren tot de vrede en godsdienstvrijheid hersteld is. Een aantal islamitische bronnen verduidelijken dit:
- Ad-Dahhak meldde dat Ibn `Abbas over God's woorden (en de gehele godsdienst God toebehoort) zei: «Zodat Tawhid beoefend wordt in oprechtheid met God.»
- Al-Hasan, Qatadah en Ibn Jurayj zeiden (zodat de gehele godsdienst alleen voor God zal zijn) «zodat La ilaha illa-llah verkondigd wordt».
- Muhammad bin Ishaq gaf ook commentaar bij dit vers, «Zodat Tawhid beoefend wordt in oprechtheid met God, zonder Shirk, onderwijl alle rivalen schuwend (die) naast God (aanbeden worden)».
- `Abdur-Rahman bin Zayd bin Aslam zei over (en dat de gehele godsdienst God toebehoort) «Zodat er geen Kufr (ongeloof) meer in uw godsdienst overblijft».
Deze interpretatie wordt ook ondersteund vanuit het perspectief van de koranische psychologie. De mens wordt volgens de Koran geboren zonder zonden (de Koran kent geen erfzonde). De gelukzalige blik van een kind zou nog de sporen in zich dragen van het paradijselijk verblijf, waarin de ziel voor ze in het lichaam neerdaalde, aan God een gelofte heeft afgelegd en God als haar Heer erkend heeft. Gedurende het leven wordt men met goed en kwaad geconfronteerd. Telkens men het kwade volgt, dekt men de oorspronkelijke toestand van puurheid wat verder toe. De Koran, nu, schrijft mensen voor hun harten te zuiveren. Het is een levenslange opdracht om aan de eigen persoonlijkheid te schaven in de richting van verdraagzaamheid, geduld, barmhartigheid, vreedzaamheid, enz. Naarmate men daarin slaagt verhoogt men de kans om na de dood in het Paradijs te komen. Het vers: "en strijd tot er geen fitnah meer is", houdt ook hiermee verband. Volgens de islam heeft men een lager zelf waarin een satan de mens aanspoort tot het kwade, en een hoger zelf waarin een Engel uitnodigt tot het goede. "En strijd tot er geen fitnah meer is" betekent dat men een strijd tegen het lagere zelf moet voeren en wel zodanig tot de eigen satan zich overgeeft aan God en er in het gehele zelf geen spoor van het kwade meer is, met andere woorden, tot er in het zelf alleen nog plaats is voor overgave aan God. [17]
 

Verzen als 8:39 en 2:193 hebben dus niets te maken met het 'onderwerpen' van de hele wereld aan de islam, maar houden wel een opdracht in om zonder de grenzen te buiten te gaan en op een rechtvaardige manier te ijveren voor een situatie waarin de eigen geloofsbeleving (van de muslim als individu en als gemeenschap) gezuiverd is van alles wat het geloof in God in de weg staat. Op maatschappelijk vlak, houdt dit een ijveren in voor godsdienstvrijheid. Islam betekent immers 'overgave aan God', iets wat volslagen onmogelijk is wanneer er geen keuzevrijheid bestaat. Godsdienstvrijheid garanderen, is de allereerste vereiste om van islam te kunnen spreken.

1.3.2. Uitbuiting, onderdrukking

In een aparte Koran Notitie zal uitvoerig ingaan worden op de Koranische bevrijdingstheologie. Op dit ogenblik kan reeds aangestipt worden dat de islam voortdurend de macht bij de mensen legt, bij de bevolking, en zich daarenboven schaart aan de kant van de verdrukten. Vooreerst, delegeerde God de beheerstaak naar alle mensen door hen individueel en collectief aan te stellen als kalief, als afgevaardigd beheerder van de aarde (en aangezien God in de Koran tegelijk godsdienstvrijheid garandeert, impliceert dit gegeven dat het onmogelijk is een beheersmodel, om het even het welk, op te leggen tegen de wil van de bevolking in). Vervolgens, zond God zijn profeten nagenoeg allemaal onder de 'gewone' mensen – een zoon van een houtbewerker, een man in loondienst voor een handelaar, enz.

Kenmerkend voor het leven van vele profeten is dat zij telkens de kant van de verdrukten kozen, telkens ingingen tegen de 'gevestigde orde' die zich allerhande privileges had toegeëigend en wiens rijkdom gebaseerd was op uitbuiting en verdrukking van armen. De Koran kiest consequent en resoluut de kant van de verdrukten, van de onrechtvaardig behandelden, en erkent als universeel mensenrecht dat verdrukten het recht hebben zich te verzetten tegen hun verdrukker, dat bezette mensen het recht hebben zich te keren tegen en bevrijden van hun bezetter, dat uitgebuite mensen het recht hebben zich te keren tegen hun uitbuiter [18]. Meer nog, het behoort zelfs tot de religieuze verplichtingen van een muslim om te strijden tegen verdrukking, tegen uitbuiting, tegen armoede en om de slachtoffers van deze mistoestanden te helpen.

«"Wat hebben jullie dat jullie niet op Gods weg strijden en ook niet voor die onderdrukte mannen, vrouwen en kinderen die zeggen: "Onze Heer, breng ons uit deze stad waarvan de inwoners onrecht plegen en breng ons van Uw kant een beschermer en breng ons van Uw kant een helper."» (Koran 4:75)
Onderdrukking gaat in tegen het door de Koran gegarandeerd mensenrecht van persoonlijke vrijheid, van gelijkheid en broederschap van de mensen en vooral ook tegen het rechtvaardigheidsbeginsel. Tal van verzen verplichten muslims tot rechtvaardigheid (zelfs als die tegen het eigen belang indruist, en ongeacht de godsdienst van de ander) en verbieden onderdrukking en uitbuiting. [19]
«Jullie die geloven! Weest standvastig in de gerechtigheid als getuigen voor God, al is het tegen jullie zelf of de ouders of de verwanten. Of het nu om een rijke of om een arme gaat, God staat hen beiden zeer na. Volgt dus niet je geneigdheid om niet rechtvaardig te zijn. Maar als jullie verdraaien of jullie afwenden, dan is God welingelicht over wat jullie doen.» (Koran 4:135)
Over verdrukking zegt profeet Mohamed het volgende:
« God zegt: O mijn dienaars, Ik heb oppressie op Mij verboden, en ik heb het verboden tussen jullie, dus verdruk elkaar niet. » (Saheeh Muslim, gemeld door Abu Dharr al-Ghifaaree)
Het zich verzetten tegen verdrukking is volgens de islam overigens niet alleen in het belang van de verdrukten, maar ook in het belang van de verdrukker zelf. Men moet de verdrukker helpen om op te houden met het verdrukken van anderen - dergelijke praktijken schaden ten andere ook zijn eigen ziel.
«Anas meldde dat Gods Apostel zei: "Help uw broeder, ongeacht of hij verdrukker of de verdrukte is. De mensen vroegen: "O Gods Apostel! Het is goed hem te helpen als hij onderdrukte is, maar hoe moeten we hem helpen als hij een onderdrukker is?" De profeet zei "Door hem ervan te weerhouden anderen te onderdrukken"» (Bukhari).
Het is duidelijk dat dit koranisch model totaal tegengesteld is aan fascisme dat juist op onderdrukking van de inferieur geachte klasse, groep, volk of natie drijft. In de leer is het onmogelijk islam en fascisme in één adem, laat staat in één woord te noemen en met elkaar te associëren. Het een sluit het ander uit.

Verzet tegen sociale en economische uitbuiting en tegen onderdrukking, is overigens een vorm van jihad, met name jihad ahlu ath thulm . [20] Jihad is geen 'heilige oorlog' zoals wij dat begrijpen, geen oorlog om ongelovigen te dwingen zich te bekeren tot de islam - zoiets wordt door de Koran en de Sunnah uitdrukkelijk verboden. Jihad betekent: streven om het goede, het rechtvaardige te doen, het is vertaling in woord en daad van het geloof. Bij jihad ahla ath thulm, gaat het in letterlijke zin om verzet tegen onrechtvaardige mensen. Hieronder valt elke inspanning tegen sociaal onrecht en ten voordele van een rechtvaardige maatschappij. Het doen van goede werken om onrecht te lenigen, zowel als sociaal of politiek engagement om onrecht bij de wortel aan te pakken en in de toekomst te voorkomen, behoren tot deze vorm van jihad. De Koran stelt mensen die daarvoor ijveren een goede toekomst in het vooruitzicht:

«En hen die zich voor Ons inzetten [{jahadoo}, jihad beoefenen] zullen Wij op Onze wegen leiden. God is met hen die goed doen.» (Koran 29:69)
Voor alle duidelijkheid: dit vers werd geopenbaard tijdens de Mekkaanse periode, een periode waarin van fysieke, gewapende strijd geen sprake was. Profeet Mohamed adviseerde dat de manier bij uitstek om politiek onrecht aan te pakken, bestond uit een jihad door middel van de waarheid. Dit politiek verzet situeert zich dus in de taal, in dialoog. De profeet zei:
«De grootste jihad is het spreken van het woord van waarheid tegen een tiran.» (Mishkat, Book of Rulership and Judgment, hoofdstuk 1, sectie 2)
Typisch echter voor islam-bashers die het hebben over  'islamofascisme', en die islam - zo is nu reeds duidelijk - ten onrechte fascisme in de schoenen schuiven,  is dat zij muslims tegelijk het recht op jihad (en dat houdt dus ook het recht op verzet tegen onderdrukking en onrecht in) willen ontzeggen en een verbod eisen op jihad. Dat komt zowat neer op muslims eerst zwaar te beledigen, stigmatiseren, onrechtmatig behandelen en te verdrukken, en hen tegelijk hen het recht te ontzeggen om hiertegen te protesteren.


1.4. Dictatuur

1.4.1. Verwerpen van dictatuur

Fascisme kenmerkt zich door een dictatoriaal leiderschap door een elitaire klasse. Het hoeft eigenlijk geen verder betoog meer dat dit voor de islam uitgesloten is, vermits islam zowel een elite als verdrukking verwerpt. En hoewel de Koran geen staatkundige organisatievorm oplegt, laat de Koran er geen misverstand over bestaan dat sommige staatkundige organisatievormen uitgesloten zijn, zoals met name een dictatuur:
«En toen Abraham door zijn Heer op de proef gesteld werd met opdrachten die hij uitvoerde, zei Hij: "Ik maak jou tot voorganger voor de mensen." Deze zei: "Sommigen uit mijn nageslacht ook?" Hij zei: "Mijn verbond strekt zich niet uit tot de {Dhalimeen}".» (Koran 2:124)
{Dhalimeen}, een meervoudsvorm van {Dhalim}, betekent: tiran, onderdrukker, onrechtpleger. Zulke mensen kunnen in de Islam geen aanspraak maken op leiderschap. Dit sluit een tirannieke, repressieve en corrupte regering uit. Mocht toch een repressieve, tirannieke leider aan de macht komen, bijvoorbeeld door een staatsgreep, dan geeft de Koran de burgers het recht daartegen te protesteren. Burgers krijgen tevens het recht hun leiders via de rechtbanken aan te klagen. Ook leiders blijven immers onderworpen aan de wet. Islam kent geen notie van 'onfeilbaar' leiderschap. Leiders moeten verantwoording afleggen aan de mensen die hen verkozen hebben (behoudens het feit dat ze net zoals elk ander mens, verantwoording aan God verschuldigd zijn). Gehoorzaamheid aan een leider is dan ook enkel verschuldigd in het goede. Met andere woorden, als een leider iets onwettig wil doorvoeren, heeft men het recht daar tegen in te gaan en de leider niet te gehoorzamen. Kalief Abu Bakr raakte dit onderwerp aan in zijn inaugurale rede waarin hij de mensen nadrukkelijk de opdracht gaf hem te corrigeren als hij een fout beging.
«Werk met mij samen als ik juist ben, maar corrigeer mij als ik een fout bega.»
Rechtmatige kritiek wordt dus aangemoedigd, ook als het kritiek op de leiders betreft. Kalief Umar zei:
«Moge God diegene diegene zegenen die mij geschenken van mijn eigen tekortkomingen zendt.»
In de Islam kan de grootste armoedzaaier de hoogste leider tot de orde roepen. Ibn Majah and Tabrani vermelden dat een boze Bedoeïen bij de profeet kwam en eiste dat de profeet een schuld zou aflossen die de profeet bij hem opgelopen had. Geschokt door zijn ruwe manier van doen, zeiden de gezellen van de profeet: "Weet je wel tegen wie je het hebt?" De Bedoeïen antwoordde: "Ik vraag toch gewoon waar ik recht op heb!" Tot ieders verbazing, wees de profeet zijn gezellen onmiddellijk terecht met de woorden: "Waarom kiezen jullie niet de kant van de benadeelde partij?" De profeet deed het nodige om de schuld af te lossen, vervoegde zijn gezellen, en merkte op:
«Het is inderdaad een gezegende gemeenschap waarin de zwakken en armen hun rechten kunnen opeisen zonder schrik te moeten hebben voor represailles"
Hieruit blijkt meteen dat zelfs de hoogste leiders rekenschap verschuldigd zijn aan de mensen en dat de mensen vrij hun mening mogen uiten tegenover de leiders, zonder vrees voor represailles. Ten tijde van de kaliefen konden mensen via de rechtbank klacht neerleggen tegen de kalief, die dan voor de rechter moest verschijnen om zich te verantwoorden voor de klachten.

Iedereen is voor de wet gelijk, ook de leiders. Protesteren tegen een onrechtvaardige leider, maakt integraal deel uit van de fundamentele rechten die de Koran aan de mensen toekent. Het is zelfs een plicht in het kader van het streven naar een rechtvaardige samenleving.

Koran en Sunnah sluiten ook een theocratie - een religieuze dictatuur - uit. Dit wordt uitvoerig besproken in de Koran Notitie over moskee en staat. [21] Het feit dat de Koran stelt dat er geen god is dan God en niets aan Hem gelijkwaardig is, is eigenlijk al voldoende argument om een theocratie volledig uit te sluiten: niemand kan zich een goddelijke onfeilbare status aanmeten. In de Koran Notitie over moskee en staat werden bijkomende argumenten aangevoerd: de Koran beschouwt iedereen (en niet een of andere elitaire klasse) als kalief, de koran garandeert godsdienstvrijheid, leiders moeten verkozen worden door de mensen en zijn (behoudens het gegeven dat ze net als ieder ander mens aan God verantwoording verschuldigd zijn) aan de mensen verantwoording verschuldigd, enz., zodat geloof en staat altijd los ten aanzien van elkaar zullen opereren. De mate van dergelijke onafhankelijkheid zal beïnvloed worden door de bestuursvorm die men kiest, maar die staat dus niet in steen gebeiteld. De Koran delegeert de bestuurstaak naar alle mensen, en garandeert tegelijk godsdienstvrijheid zodat de mensen vrij zijn te kiezen in welke mate de staat zich op religieuze principes laat inspireren.

Volgens de islam, staat het mensen vanuit het centrale principe van godsdienstvrijheid volledig vrij God de rug toe te keren. Dit betekent dat de islam mensen toestaat een 100% seculier regime te installeren (waarmee niet gezegd is dat zulks vanuit religieus oogmerk wenselijk is, maar mensen genieten vanuit de Koran wel de vrijheid God volkomen te negeren). Het andere uiterste, waarin geloof en staat compleet samenvallen in een theocratie die zichzelf in de plaats van God stelt, en waarbij een elite zich boven de wetten en boven oppositie verheft, is echter uitgesloten (er is geen god dan God). De relatie tussen geloof en staat, kan dus nooit theocratisch zijn, maar bevindt zich in een continuüm gaande van het invoeren van de islamitische wet over het zich laten leiden door islamitische principes, het niet invoeren van wetten die tegen de islam ingaan of het volslagen buiten beeld houden van de islam in het bestuur en de wetgeving.

Globaal moet dus gesteld worden dat volgens de islam het 'staatsapparaat' nooit in de plaats van God kan komen en nooit het hoogste, onfeilbaar gezag kan hebben. Vooreerst moet hun leiderschap gelegitimeerd worden door de bevolking, aan wie zijn verantwoording verschuldigd blijven. En tweedes, is ook de leiding verantwoording verschuldigd aan God, wat in islamitische zin betekent dat het leiderschap - net zoals in een democratie - onderworpen blijft aan een hogere morele orde van de naleving van de fundamentele mensenrechten.

1.4.2. Bestuur bij meerderheid

De islam sluit ook op dit punt zeer goed aan bij een democratie met een gekwalificeerde meerderheid. Profeet Mohamed zei:
«Mijn gemeenschap zal niet akkoord gaan over een fout, en wanneer jullie een meningsverschil zien moet jullie de grotere groep (meerderheid) volgen.» (Tirmidhi) [22]
Een duidelijker instructie om een meerderheidsprincipe te volgen, is niet denkbaar. Consensus is altijd best. Maar als volledige consensus niet mogelijk is, moet een meerderheid gevolgd worden, zegt de profeet hier. Een andere hadith stelt:
«God's hand is over de groep» (Tirmidi)
Hiermee wordt bedoeld dat wat de overgrote meerderheid van de groep beslist als wettig, voor iedereen bindend is. Wie er van afwijkt, komt in de onwettigheid terecht.

Het meerderheidsprincipe wordt in de islam in uiteenlopende omstandigheden gebruikt. Zo werd volgens sommige bronnen de eed van trouw aan een leider (wat dus neerkomt op een 'verkiezing' van een leider) pas legitiem als een meerderheid de eed aannam. Meerderheidsdenken is stevig verankerd in de islamitische leer. [23]

In een democratie geldt de stelling dat een meerderheid niet noodzakelijkerwijze democratisch is. Die meerderheid moet ook aan alle andere kenmerken van een democratie voldoen, zoals het respecteren van de hogere morele orde van de rechten van de mens. In een democratie, blijven alle wetten en handelingen onderworpen aan de mensenrechten. Dit betekent dat wanneer bijvoorbeeld 90% van de bevolking - een ruime meerderheid dus - zou kiezen voor een racistische wet, deze wet geen rechtsgeldigheid heeft en ondemocratisch (om niet te zeggen anti-democratisch) is. De meerderheid beslist, maar de beslissingen van de meerderheid blijven onderworpen aan de mensenrechten, en wanneer een beslissing die rechten schendt, is zij niet rechtsgeldig en niet democratisch - zelfs als zij door een meerderheid gedragen wordt.

De Koran en de Sunnah maken een gelijkaardig voorbehoud. Mocht de meerderheid iets fout beslissen, ingaan tegen de fundamentele morele orde zoals die weerspiegeld is in de koranische mensenrechten of zich gewoon niet meer interesseren in het beijveren of beschermen van de rechtvaardige samenleving, dan ontslaat dit de minderheid volgens de Koran niet van het blijven streven naar het rechtvaardige:

«Laat er uit jullie een gemeenschap voortkomen [van mensen] die oproepen tot het goede, het behoorlijke gebieden en het verwerpelijke verbieden. Zij zijn het die het wel gaat.» (Koran 3:104)
Net zoals in een democratie, heeft ook in de islam de meerderheid dus niet altijd gelijk. Ze moet onder meer getoetst worden aan de mensenrechten en gaat de meerderheid daartegen in de fout, dan is de rechtvaardige minderheid verplicht de juiste principes te blijven verdedigen.

Ook in die zin bouwt de islam, net als een democratie, een bescherming in tegen fascisme: zelfs als onverhoopt een meerderheid zou gevonden worden voor een fascistische maatregel, dan heeft deze meerderheid ongelijk en wordt zij als onislamitisch (of zelfs anti-islamitisch) beschouwd.

 



2. Waarom dan termen als 'islamitisch fascisme', of 'islamofascisme'?

Uit bovenstaande analyse is gebleken dat de islamitische leer volledig onverzoenbaar is met fascisme. Het is integendeel zo dat islam zelfs een natuurlijke vijand is van fascisme en er een stevige dam tegen opwerpt. Waarom wordt de term 'islamofascisme' in het Westen dan steeds meer gebruikt? Een nazicht van talloze websites die aan de term gewijd zijn, levert onder meer volgende verklaringen op voor het promoten van de term islamitisch fascisme.

2.1. Verbale oorlogsvoering, propaganda

In "The Big Lie about Islamic Fascism" schrijft Eric Margolis [24]
"De term 'islamofascist' is geheel zonder betekenis, maar beladen met emotionele explosieven. Het is een propagandaterm om tegenstanders te ontmenselijken en demoniseren en hen een rationele en politieke motivatie te ontzeggen, waarbij meteen de noodzaak om rekening te houden met hun grieven en eisen weggeveegd wordt". (eigen vertaling)
De term is anders gezegd onderdeel van een verbale oorlog waarbij niet de waarheid telt, wel het doordrukken van een eigen politiek. In die verbale oorlog is een gewenning opgetreden ten aanzien van het woord 'terrorisme', dus pakt men uit met stevigere termen.

2.2. Steun winnen voor eigen beleid

In enge zin, wordt de term 'islamitisch fascisme' gebruikt om er een aantal totaal ongerelateerde groepen of fenomenen in onder te brengen, en zodoende de indruk te wekken dat het Westen met één enkelvoudig wereldwijd islamitisch complot te maken heeft. Saddam Hoessein (die nota bene een seculier regime voerde), het huidige Iraakse verzet (dat een strijd is tegen een volgens internationaal recht illegale Amerikaanse oorlog en bezetting), de Palestijnse zaak (een strijd voor onafhankelijkheid die in se niets met religie maar alles met onafhankelijkheid te maken heeft) enz., al deze ongerelateerde zaken die bovendien op zich noch met islam, noch met fascisme te maken hebben, brengt men onder in de term 'islamitisch fascisme', die de mythe van het 'islamitisch gevaar' nog wat scherper moet stellen.

In "Islamic Fascism: The Propganda of Our Times", stelt Paul R. Dunn [25]

"Ik beschouw dit als een vorm van publiek liegen. De mensen die we bestrijden in Irak worden niet geregeerd door een fascistische dictator, het zijn disparate groepen die gekant zijn tegen de militaire bezetting van hun land door de Verenigde Staten. Dat President Bush de term fascisme op deze manier gebruikt is een grof misbruik van de geschiedenis." (eigen vertaling)
Door o.a. het Iraakse verzet en anderen te vergelijken met fascisten, wil men vooral de eigen acties ertegen impliciet vergelijken met de positie van de 'geallieerden' die in WOII tegen het nazisme en fascisme streden. Dat kan echter niet wegnemen dat bijvoorbeeld de Amerikaanse oorlog tegen Irak niet door een VN resolutie gesteund werd en daarom door voormalig VN Secretaris Generaal Kofi Annan een "illegale oorlog" genoemd werd die "indruist tegen het VN charter". [26] Het (onterecht en inaccuraat) omschrijven van het verzet als 'islamitisch fascisme', is dan ook vooral een poging om de eigen politiek goed te praten, en is zodoende een poging om het tij van tanende steun en toenemende kritiek voor het regeringsbeleid bij de Amerikaanse bevolking en in de rest van de wereld te proberen keren door een steeds krachtiger vijandsbeeld te scheppen dat het beleid alsnog moet rechtvaardigen.

In Le Monde Diplomatique omschrijft Stefan Durand de term islamofascist als een "inaccurate term" die "opzettelijk bedoeld is om het concept van preventieve oorlogen te promoten". [27] De gretigheid waarmee men het in sommige kringen over het 'islamofascistisch gevaar' heeft, kan dus ook te maken hebben met het feit dat bepaalde kringen proberen bij de bevolking steun los te weken voor de logica van preventieve en dus aanvalsoorlogen, ongeacht de prijs ervoor (in mensenlevens of materieel). Ettelijke decennia is het internationaal recht gestuurd door het principe dat democratieën elkaar niet aanvallen. Ook andere landen kan men niet aanvallen, tenzij binnen een kader van internationaal recht - dwz met een mandaat van de VN Veiligheidsraad. De bevolking zal begrijpelijkerwijze sneller geneigd zijn deze benadering los te laten en de logica van een aanvalsoorlog (voor welke ware reden ook) te steunen, als zij gelooft daarmee een herrijzen van het fascisme de kop te kunnen indrukken. Van zodra men de perceptie heeft dat de vijand een 'fascistisch gevaar' is, is er zelfs nauwelijks nog te ontkomen aan een oorlogslogica.
 

2.3 Opvoeren van spanningen met de muslimwereld om 'apocalyps' uit te lokken

Net als elders, is het christendom in de VS een lappendeken, en lang niet alle Amerikaanse christenen delen dezelfde analyses of standpunten. Een belangrijk en aan politieke invloed winnend christelijk segment, wil evenwel persé een oorlog ontketenen tegen de islam. Aanhangers ervan geloven dat we in de bijbelse eindtijden leven, en dat nog deze generatie of toch in elk geval zeer binnenkort, Jezus zal terugkeren. Volgens de bijbelse voorspellingen zal aan zijn komst een apocalyptische oorlog voorafgaan. Om zijn komst te bespoedigen, stellen zij dan ook alles in het werk om deze apocalyptische oorlog uit te lokken. Een term die muslims demoniseert, en die bij de bevolking angst voor en weerstand tegen muslims opwerkt, komt hen uitstekend uit en wordt door hen gretig gepropageerd.

Hier mag aan toegevoegd worden dat een kleine minderheid in de muslimwereld (en met name vooral in Iran) evenzeer gelooft dat de komst van de 'Imam Mahdi' en de wederkomst van Jesus nakende is, en vanuit gelijkaardige logica belang heeft bij het opdrijven van spanningen. Ze beschouwen elkaars verwachte messias immers als een valse messias, een antichrist.

De grote meerderheid van christenen en muslims liggen niet wakker van dergelijke verwachtingen. Het probleem is echter dat zowel in het Westen als in de muslimwereld, een paar op dit punt fanatieke groepen ofwel zelf politieke macht bekleden, ofwel veel rechtstreekse invloed hebben op toppolitici. En hen komt dergelijke ophitsende en op een gewelddadige confrontatie aansturende terminologie uitstekend uit.

2.4. Olie

Er is bovendien de oliefactor. De wereldolievoorraden zijn niet onbeperkt. Wanneer men een vat olie ontgint, is er in de totale rekening een vat olie minder, zoals een glas leeg geraakt naarmate men er van drinkt. Volgens de peak oil theory, volgt de productie van de conventionele en goedkoop te ontginnen olie een klokvormige curve. Dit wil zeggen dat het productietempo eerst stijgt tot een piek, waarna het begint te dalen. Voorbij de piek, is men aangewezen op veel moeilijker en dus trager en duurder te ontginnen olie (want bv gelegen in ontoegankelijk of politiek onstabiel gebied). Tegelijk volgt de vraag naar olie een snel stijgende lijn, en wanneer de vraag sneller stijgt dan het aanbod, krijgt men stijgende prijzen. Deze tendensen samen zorgen ervoor dat wanneer de piek bereikt wordt (volgens sommigen is het al zover, volgens anderen zal tegen 2011 de piek bereikt worden), de prijs van een vat ruwe olie naar verwachting snel zal stijgen tot 100 dollar en zelfs meer. [28]

Men hoeft geen genie te zijn om hier uit af te leiden dat de strijd om olie, zowel een strijd om eigen economisch voortbestaan is als een strijd om wereldmacht – wie aan de kraan zit van een relatief schaars goed, heeft het voor het zeggen en zal ook het langst de eigen luxueuze levensstandaard kunnen aanhouden.

In "The 'Demonization' of Muslims and the Battle for Oil" toont Professor Michel Chossudovsky in een tabel aan dat de muslimlanden 75,9% van de wereldvoorraden van olie bezitten. Het westen (EU, Noord-Amerika en Australië) is goed voor 4,1% van de wereldvoorraad. Andere landen voor 20,6%. [29] Prof Michel Chossudovsky stelt dat de demonisering van de muslims daar niet vreemd aan is. Hij schrijft:

"Demonisering wordt toegepast op een vijand die drie kwart van de wereld oliereserves bezit. 'As van het kwaad', 'schurkenstaat', 'mislukte naties', 'islamitische terroristen': demonisering en kwaadsprekerij ('vilification') zijn de ideologische steunpilaren van Amerika's 'oorlog tegen terreur'. Ze dienen als een casus belli om oorlog te voeren voor olie. De Strijd voor Olie vereist een demoniseren van diegenen die de olie bezitten. De vijand wordt omschreven als boosaardig, met het oog op het rechtvaardigen van militaire acties met inbegrip van het massadoden van burgers." (...)
"Kwaadsprekerij van de vijand is onderdeel van de Euraziatische energie geopolitiek. Het is een directie functie van de geografische distributie van de olie- en gasvoorraden van de wereld. Als de olie zich in landen met overwegend boeddhisten of hindoes zou bevinden, zou men verwachten dat de VS buitenlandpolitiek gericht zou zijn tegen boeddhisten en hindoes, die ook voorwerp van kwaadsprekerij zouden zijn." (...)
"De collectieve demonisering van muslims, met inbegrip van de kwaadsprekerij over de islam, wereldwijd toegepast, behelst op het ideologisch vlak een instrument van verovering van de energiebronnen van de wereld."
(eigen vertaling)



3. Gevolgen van het gebruik van deze term

Termen als 'islamitisch fascisme' of 'islamofascisme' zijn niet alleen religieus, politiek en historisch foutief, men werkt er ook de indruk mee dat Westen in een eenvoudige oorlog verwikkeld is met een éénvormige buitenstaander. Met dat beeld zijn er tal van problemen.

Vooreerst zijn de problemen waarmee niet alleen het Westen maar ook en evenzeer de muslimwereld geconfronteerd wordt, alles behalve eenvormig. Door er één term op te kleven, verhindert men een correcte analyse van de problemen, en verhindert men dus ook een effectieve aanpak ervan.

Door er een dergelijke vijandige en beladen term op te kleven, maakt men bovendien een dialoog onmogelijk, en wordt elke verzuchting van muslims, ook wanneer legitiem, bij voorbaat van tafel geveegd. Op internationaal vlak worden de verhoudingen door dergelijk taalgebruik gepolariseerd, maar ook in onze eigen samenleving voert het gebruik van dergelijke bewoordingen de spanningen op. Professor Ali Khan (Wahsburn University School of Law) wijst er op dat politici en mensen die dergelijke "beledigende taal" hanteren, islam en muslims niet beschouwen als een onderdeel van de eigen samenleving, maar als buitenstaanders. [30] De term weerspiegelt met andere woorden de opvatting dat er in onze samenleving geen plaats is voor islam en bijgevolg ook niet voor muslims. Muslims worden niet beschouwd als volwaardige medeburgers maar als een paard van Troje, een voorhoede van een vermeende 'vijand'. De term werkt dus duidelijk polariserend - enerzijds wakkert hij islamofobie aan, anderzijds leidt hij tot vervreemding van de grote massa gematigde muslims.

Door islam - geheel ten onrechte overigens - met fascisme te associëren, wakkert men bij de bevolking angst en afkeer tegenover de islam verder aan. Het hoeft dan ook niet te verbazen dat uit een recente bevraging van USA Today/Gallup blijkt dat 40% van de Amerikanen toegeeft vooroordelen te koesteren ten aanzien van muslims en dat er steeds bredere steun is onder de bevolking om muslims als veiligheidsrisico te behandelen, o.a. door hen strengere controles op te leggen in de luchthaven. Kentekenend is dat de meeste respondenten aangaven dat hun persoonlijke kennissenkring geen muslims telde. [31] In Canada blijkt 1 op 5 zich "uneasy" (ongemakkelijk, onbehaaglijk) te voelen als er muslims aanwezig zijn. [32] In een recent Nederlands onderzoek bleek meer dan de helft van de ondervraagde jongeren een negatief beeld te hebben over islam (ook hier viel overigens op dat de meesten zelf geen muslims kenden). [33]. Dit zijn tendensen die door dergelijke vijandige stereotyperingen alleen maar versterkt zullen worden.

Anderzijds is de term een zware belediging voor muslims. Eerder genoemde professor Ali Khan wijst erop dat naar aanleiding van de pedofilieschandalen in sommige Amerikaanse katholieke kerken, geen enkel politicus het in zijn hoofd zou halen om de spreken van 'katholieke pedofilie'. [34] Bestaan er muslims met fascistische sympathieën? Ongetwijfeld, net zoals er christenen of boeddhisten of atheïsten mensen bestaan met een fascistische ideologie maar dat maakt de islam niet fascistisch zoals dat ook het christendom, het boeddhisme of het atheïsme niet fascistisch maakt. Volgens Paul R. Dunn wakkert de term 'islamitisch fascisme' islamofobie aan en is hij "ontworpen om grote delen van de muslimwereld te denigreren". [35] Muslims overal ter wereld, zowel in muslimlanden als in het westen, uit(t)en zware kritiek op het gebruik van de term islamofascisme. [36] Zij staan met hun protest niet alleen. Zo telt professor Juan Coal dat islam een heilige term is voor alle muslims omdat deze term hun hoogste idealen belichaamt. Deze sacrale idealen koppelen aan fascisme houdt volgens hem dan ook een "desecratie". Hij noemt het een vorm van "hate speech". [37]

Wanneer men het heeft over 'islamitisch fascisme' impliceert men inderdaad dat de islam zèlf een fascistisch model is - ongeacht of dat zo bedoeld is of niet. Wanneer men het heeft over 'islamitische kunst', bedoeld men immers ook door de islam geïnspireerde kunst. [38] Het volstaat overigens de termen even te googelen om talloze artikels tegen de komen waarin de islam in zijn geheel compleet gedemoniseerd wordt als nazistisch en fascistisch. Het ligt voor de hand dat het foutief, onterecht associëren van islam met fascisme, voor gevolg heeft dat men een religie én een volledige geloofsgemeenschap - en vandaag de dag zijn er toch ruim een miljard mensen – zwaar beledigt en negatief stigmatiseert. Zelfs de meest gematigde, moderne en vooruitstrevende muslims worden getroffen door die term, omdat ook zij vereenzelvigd worden met een model waarvan gezegd wordt dat het fascistisch is, zodat ook gematigde muslims geen enkele ruimte meer hebben om in te bestaan. Dergelijke term impliceert dus dat muslims, zowel om in het Westen te kunnen blijven als om zich elders te handhaven, de (foutief als fascistisch omschreven) islam zullen moeten afzweren. Hoeft het dan nog te verbazen dat uit een onderzoek in Egypte, Marokko, Pakistan en Indonesië blijkt dat steeds meer muslims er van overtuigd geraken dat de VS een oorlog voert tegen de islam? [39]

 



Besluit

De term 'islamitisch fascisme' is aanstootgevend. Niet alleen omdat hij feitelijk onjuist is, maar ook omdat de sociale en politieke implicaties en consequenties ervan verwerpelijk zijn. Het koppelen van islam aan fascisme, voedt in het Westen haat en angst tegenover de islam. Het voeden van deze angst en haat legt een tijdbom onder de democratische structuren. De term leidt bovendien tot een vervreemding van alle muslims die individueel en collectief vergeleken worden met een van de meest weerzinwekkende ideologieën uit de geschiedenis. Dusdoende, drijft deze term de spanningen op en polariseert deze term niet alleen de wereld, maar ook de eigen samenleving omdat de term impliceert dat muslims in onze eigen gemeenschap geen volwaardig burger kunnen zijn, maar gewantrouwd moeten worden als vertegenwoordiger van een buitenlandse vermeend fascistische macht.

De term verhindert bovendien dat een correcte analyse gemaakt wordt van de problemen, en voedt een ongenuanceerd dichotoom wereldbeeld waarin 'wij, de goeden' altijd gelijk hebben, en 'zij, de slechten' altijd ongelijk hebben. De term versterkt daarenboven de tendens tot gewelddadige 'oplossingen', verhindert dat men elkaar als gelijken benadert en ondergraaft een streven om oplossingen te zoeken via diplomatie, politiek, of internationaal recht. Als men de bedoeling heeft tweespalt op te voeren tussen het 'eigen volk' en de muslims die (ten onrechte) als inherent gevaarlijk en vijandig getypeerd worden, als men de samenleving wil destabiliseren, als men uit is op een gewelddadige 'botsing der beschavingen', zowel in de eigen gemeenschap als op wereldvlak, als men vreedzame oplossingen en coëxistentie wil torpederen, dan moet men dus vooral termen als 'islamitisch fascisme' of 'islamofascisme' gebruiken.

Is de islam fascistisch? Klaar en duidelijk neen. Islam kàn nooit fascistisch zijn. Er bestaat eenvoudigweg niet zoiets als islamitisch fascisme. Islam typeert zich door een krachtig anti-racistisch discours, verwerpt hypernationalisme, verbiedt een dictatuur, en trekt de kaart van de verdrukten. De term 'islamitisch fascisme' is dan ook een contradictie in terminis. Islam en democratie, daarentegen, zijn elkaars natuurlijke bondgenoten om een dijk op te werpen tegen fascisme. Beiden verdedigen een beginsel van gelijkheid, van rechtvaardigheid, van meerderheidsbestuur, beiden verdediging de mensenrechten. Het is dan ook geen wonder dat fascisten hun pijlen zowel op democratieën als op de islam richten en bij voorkeur beide tegen elkaar proberen opzetten. Dat lost voor het fascisme het probleem van de tegenstand immers vanzelf op: als beide elkaar bestrijden, richten de natuurlijke vijanden van het fascisme elkaar ten gronde en ligt de weg open voor een fascistisch model.

Zijn er muslims met fascistoïde ideeën? Ongetwijfeld. Al vormen zij een minderheid die in omvang te vergelijken is met de mensen met fascistoïde trekjes in Westerse democratieën. Net zo min als de Westerse democratieën de fascisten in eigen rangen steunen, net zo min steunen de muslims de fascisten in hun rangen. Historisch gezien wordt het fascisme juist gekenmerkt door de steun van een brede massa. Dat is noch in een Westerse democratie noch in de muslimwereld het geval. Zeggen dat de islam fascistisch is omdat een minderheid van muslims fascistische gedachten heeft, is zeggen dat een democratie fascistisch is omdat er in een democratie neonazistische en fascistische groepen circuleren. Zijn er in de muslimwereld fascisten die de islam misbruiken op hun eigen politieke agenda uit te voeren? Ongetwijfeld, net zoals er in het Westen fascisten zijn die de democratische structuren misbruiken om hun eigen politieke agenda uit te voeren. Maakt dat echter een democratie fascistisch? Neen, net zo min als het van de islam een fascistisch model kan maken. Spreken van 'islamitisch fascisme' is net zo absurd als spreken van 'democratisch fascisme'.

Als slot van dit pleidooi tegen het gebruik van de term 'islamitisch fascisme', 'islamofascisme', of om het even welke andere term die beide aan elkaar verbindt, wil ik laten opmerken dat het ondubbelzinnig verwerpen van dergelijke termen, op generlei wijze verhindert de misdaden of ideologieën van radicale en extreme groepen - waar en van welke aard ook - te bekritiseren en te bestrijden. [40]. Wel integendeel, het is pas door het verwerpen van een polariserend, vijandig, onwaarachtig en propagandistisch discours, dat correcte analyses van de problemen gemaakt kunnen worden, dat oplossingen voor deze problemen kunnen gevonden worden, en dat de brede middenstroom van het Westen en de muslimwereld de banden met elkaar kunnen aanhalen, om gezamenlijk de krachten te bundelen in de strijd tegen diegenen die, in beide invloedssferen, de mensenrechten in het algemeen en het beginsel van gelijkheid van alle mensen in het bijzonder onderuit willen halen.

__________________________________

 


 

Noten en literatuur

  1. "The Trouble with Bush's 'Islamofascism'", Katha Pollitt, The Nation August 26 2006; resposted by Alternet.org - http://www.alternet.org/waroniraq/40850/
  2. "The Big Lie About 'Islamic Fascism', Eric Margolis, LewRockwell.com, August 29, 2006 - http://www.lewrockwell.com/margolis/margolis46.html
  3. "Islam is Peace" Says President", Remarks by the President at Islamic Center of Washington, D.C., The White House - http://www.whitehouse.gov/news/releases/2001/09/20010917-11.html
  4. Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, Verenigde Naties - klik hier
  5. Zie Koran Notitie: "Racisme, een grendel op de hemelpoort" - op deze website.
  6. Zie Koran Notitie: "De Koran over mensenrechten: hefboom of hindernis voor integratie?", sectie: recht op gelijkheid voor de wet- op deze website
  7. Zie Koran Notitie: "Onze God en jullie God is één" - op deze website
  8. Zie Koran Notitie: "Werklust of profitariaat? Een verkenning van de Koranische arbeidsethiek" - op deze website
  9. Zie Koran Notitie: "Godsdienstvrijheid in de islam" - op deze website
  10. Zie Koran Notitie: "De Koran over mensenrechten: hefboom of hindernis voor integratie?" - sectie: godsdienstvrijheid - op deze website
  11. Zie Koran Notitie: "Moskee en staat: een moeilijke verhouding?" - op deze website
  12. Zie Koran Notitie: Terrorisme voor of tegen God?", sectie: Maatschappelijk doel van de Koran en wereldbeeld - op deze website
  13. Zie Koran Notite: "Extremisme en de gemeenschap van de middenweg" - op deze website
  14. Zie Koran Notitie: "Jihad, geloof in woord en daad" - op deze website
  15. Zie Koran Notitie: "Zet de Koran aan tot geweld?" - op deze website
  16. Zie Koran Notitie: "Omgaan met niet-muslims" - op deze website
  17. Zie Koran Notitie: "Koranische Psychologie: een reis naar het (inwendige) paradijs" - op deze website
  18. Zie Koran Notitie: "De Koran over mensenrechten: hefboom of hindernis voor integratie?", sectie: recht op protest tegen onrecht en onderdrukking- op deze website
  19. Zie Koran Notitie: "Zet de Koran aan tot geweld?" - op deze website
  20. Zie Koran Notitie: "Jihad, geloof in woord en daad" - op deze website
  21. Voor een verkenning van de verhouding tussen burger en staat, zie Koran Notitie: "Moskee en staat: een moeilijke verhouding?" - op deze website
  22. Volgens "Questions on ijma' (consensus), taqlid (following qualified opinion) and ikhtilaf al-fuquha (differences of the jurists)" (klik hier) is er enige discussie over deze hadith, die via sommige kanalen een zwakte vertoont, maar volgens andere bronnen wel degelijk sterk is. Deze uitspraak van profeet Mohamed werd door Ahmad gemeld als mawquf (niet traceerbaar tot bij de profeet, een hadith waarvan de keten stopt bij een van de gezellen) maar wel door drie goede ketens naar Abu Umama al-Bahili en Ibn Abi Awfa. De uitspraak is wel marfu' (een hadith gemeld door iemand die de profeet zelf iets hoorde zeggen). Volgens sommige bronnen zou de profeet dit zeven keer gezegd hebben. Voor meer uitleg over de classificatie van een hadith, zie "An Introduction to the Science of Hadith" - http://www.islamic-awareness.org/Hadith/Ulum/)
  23. "Democracy and the Majority Principle in Islamic Legal-Political Thought", Ermimn Sinanovic, The Message International, April/May 2002 - http://www.messageonline.org/2002aprilmay/cover4.htm
  24. "The Big Lie about Islamic Fascism", Eric Margolis, Lewrockwell.com, 29 Augustus 2006 - http://www.lewrockwell.com/margolis/margolis46.html
  25. "Islamic Fascism: The Propganda of Our Times", Paul R. Dunn, Public Theology, 9/7/2006 - http://www.pubtheo.com/page.asp?pid=1648
  26. "Iraq war illegal, says Annan", BBC News website, 16 September 2004 - http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/3661134.stm
  27. "The lie that is 'islamofascism'", Stefan Durand, Le Monde Diplomatique, November 2006 - http://mondediplo.com/2006/11/05islamofascism
  28. "World oil supplies are set to run out faster than expected, warn scientists - Scientists challenge major review of global reserves and warn that supplies will start to run out in four years' time", Daniel Howden, The Independent, 14 June 2007 - http://news.independent.co.uk/sci_tech/article2656034.ece
  29. "The 'Demonization' of Muslims and the Battle for Oil", Prof Chossudovsky, Global Research, 4 Januari 2007, http://www.globalresearch.ca/index.php?context=viewArticle&code=CHO20070104&articleId=4347
  30. "Fighting Words: The Abuse of Islam in Political Rethoric", Prof. Ali Khan - http://jurist.law.pitt.edu/forumy/2006/08/fighting-words-abuse-of-islam-in.php
  31. "Poll shows negative views of Muslims in the US" - http://baheyeldin.com/writings/religion/polls-show-negative-viewes-of-muslims-in-the-us.html
  32. "Muslims views negatively by Canadians" - http://baheyeldin.com/writings/religion/muslims-viewed-negatively-by-canadians.html
  33. "Helft jongeren negatief over islam", Universiteit Leiden, 16 januari 2007 - http://www.nieuws.leidenuniv.nl/index.php3?m=&c=1380
  34. Zie noot 33
  35. Zie noot 25
  36. "Muslims are not fascists", Sabria S Jawahar, The Saudi Gazette - klik hier
  37. Juan Coal, geciteerd in "U.S. President's 'Islamic Fascists' Remark Sparks Controversy", Charles Rechknagel, Radio Free Europe, Radio Liberty, 11 augustus 2006 http://www.rferl.org/featuresarticle/2006/08/ed7042f0-ccbd-4548-afce-173057211c6a.html
  38. "How has Muslim-American life changed?", blog van Dr Parvez Ahmad - http://drparvezahmed.blogspot.com/2006/10/how-has-muslim-american-life-changed_17.html
  39. "Poll: US aims to undermine Islam" , Press TV 24 april 2007 - http://www.presstv.ir/detail.aspx?id=7310&sectionid=3510212
  40. Zie noot 27 .
© Linda Bogaert, 2007.

PS
De (Nederlandstalige) Korancitaten in alle bijdragen van deze reeks zijn afkomstig uit: "De Koran. Een weergave van de betekenis van de Arabische tekst in het Nederlands", door Fred Leemhuis, isbn 90 269 40785, uitgeverij: Unieboek in Houten, 1989 (regelmatig herdrukt) - met dien verstande dat Arabische namen (vb Ibrahim) omwille van de herkenbaarheid vervangen werden door de Nederlandse naam (vb Abraham).

Contact: < L.Bogaert@telenet.be

• bogaert-index • cie-index • Islamitische Kwesties •

Webmaster            Update: 1/4/2013