KORAN-NOTITIES

door

Linda Bogaert

• bogaert-index • cie-index • Islamitische Kwesties •

De martelaren van de islam - en de fameuze '72 maagden'

    .. Inleiding
    1. Martelaarschap als getuigenis van geloof
      1.1. Shahada: geloofsbelijdenis en martelaarschap
      1.2. De eerste martelaar: een vrouw die stierf omdat ze islam niet wou afzweren
      1.3. Martelaarschap en godsdienstvrijheid
      1.4. Martelaarschap, jihad en terrorisme
      1.5. Definitie van martelaarschap in de islam
      1.6. Soorten martelaren
      1.7. Beloning voor de martelaren
    2. Seculariserende extreem nationalisme van militante jihadi's en zelfmoordterroristen
    3. Besluit
    .. Noten en literatuur

Inleiding

Martelaarschap wordt in verschillende religies erkend en hoog geprezen. In het christendom is dat niet anders. De vorige paus, Johannes Paulus II, schreef in zijn apostolische brief, Tertio Millennio Adveniente (Het Komende Derde Millennium), van 1994: "Aan het einde van het tweede millennium is de Kerk weer een kerk van martelaren geworden". [1] In het jubileumjaar 2000 verklaarde hij 44 moderne martelaren zalig (van Vietnam, de Filippijnen, Brazilië, Thailand en Belarus). [2] Onlangs nog verklaarde de huidige paus, Benedictus XVI, 498 Spanjaarden zalig die slachtoffer geworden waren van religieuze vervolgingen tijdens de Spaanse burgeroorlog. Zij werden allemaal tot martelaar uitgeroepen. [3 ]

Martelaarschap in het christendom wordt in het Westen positief geassocieerd met mensen die sterven (d.w.z. gedood worden) omwille van standvastigheid van hun geloof, iets wat als positief en lovenswaardig ervaren wordt.

Het martelaarschap in de islam heeft in de hoofden van veel mensen uit het Westen een gans andere invulling - men denkt daarbij direct aan muslims die zichzelf opblazen om anderen te doden als onderdeel van een vermeende campagne om islam met geweld op te leggen aan een gemeenschap, een land of zelfs de hele wereld. Volgens het cliché, worden 'martelaren' daartoe gemotiveerd door een in het vooruitzicht gestelde beloning met 72 maagden in het paradijs, een beloning die hen door profeet Mohamed zou zijn toegezegd.

Uit voorliggende analyse zal moeten blijken hoeveel er van dit stereotype overeind blijft na studie van martelaarschap vanuit de primaire bronnen van de islam.




1. Martelaarschap als getuigenis van geloof

1.1. Shahada: geloofsbelijdenis en martelaarschap

De islamitische geloofsbelijdenis luidt als volgt:
"Ik belijd dat er geen god is dan God en ik belijd dat Mohammed Zijn Boodschapper is"
(Ashadu anna la ilaha illallah wa ashadu anna muhammad ar-rasool allah)
.
Deze doctrinale uitdrukking noemt men in het Arabisch de shahada. Het woord shahada heeft ook andere betekenissen waaronder getuigenis en martelaarschap. Het taalkundig verband tussen 'getuigenis' en 'martelaarschap' is niet uniek voor het Arabisch. Ook in het Grieks is dit verband aanwezig in het woord 'martus' dat zowel getuige als martelaar betekent.

Dat dit tot surrealistische verwarring kan leiden, waarmee misverstanden en vooroordelen gevoed worden, wordt treffend geïllustreerd door een voorval aan de universiteit van Californië Irvine, in de zomer van 2004. Een paar tientallen muslimstudenten waren van plan op de dag van de diploma-uitreiking een groene sjerp te dragen met daarop in het Arabisch, aan de ene kant, "God, verhoog onze kennis", en aan de andere kant: "er is geen god dan God en Mohammed is Zijn Boodschapper" (la ilaha illallah wa muhammad ar-rasool allah). Dit laatste is de kern van de geloofsbelijdenis, de shahada - hoewel de volledige geloofsbelijdenis er ook nog de woorden "ik belijd dat" aan laat voorafgaan en in die zin dus het echte belijden, getuigen-van-het-geloof weergeeft . Eenieder die (strikt gesproken na een rituele reiniging en in het bijzijn van één of twee getuigen) deze woorden van harte, uit vrije keuze en bij volle verstandelijke vermogens uitspreekt, is een muslim, treedt toe tot de muslimgemeenschap. Noteer dat het woord shahada nergens op de stola stond. Het tekstgedeelte, "God, verhoog mijn kennis", komt uit een zinsnede, "God, verhoog mij in kennis en maak mij één van de rechtschapenen", die een onderdeel vormt van het bedevaartsgebed. De rechtschapenen ('salihun') zijn volgens de Koran diegenen die in God geloven en goede daden stellen. De Koran beperkt dit niet tot muslims, maar stelt dat ook joden en christenen die in God en de Laatste Dag geloven en die goede daden stellen, op oordeelsdag niets zullen te vrezen hebben:

«Zij die geloven, zij die het jodendom aanhangen, de christenen en de sabiërs die in God en de laatste dag geloven en die deugdelijk handelen, voor hen is hun loon bij de Heer en zij hebben niets te vrezen noch zullen zij bedroefd zijn.» (Koran 2:62)
Terug naar de V.S. en de muslimstudenten. Plots verscheen in tal van nieuwsbronnen het bericht dat de betrokkenen dat jaar een "Hamas armband" droegen. In sommige persberichten werd gezegd dat op de armband aan de ene kant "God verhoog mijn kennis" stond, en aan de andere kant het woord "shahada" (wat manifest onwaar was). Vervolgens, werd het (niet op de sjerp staande) woord "shahada" opgevat in de betekenis van 'martelaarschap', dat men dan nog eens gelijk stelde met zelfmoordterrorisme; om uit dat alles te concluderen dat die muslimstudenten openlijk hun steun betuigden voor de zelfmoordaanslagen van Hamas. Zo stelde FrontPage Magazine op 8 juni 2004, onder de titel "Jihad komt naar UC Irvine", dat leden van deze muslimorganisaties groene armbanden droegen "om Hamas te steunen" en dat zij "de terroristische organisaties steunen die verantwoordelijk zijn voor zoveel bloedvergieten" [4]. Op 17 juni berichtte dezelfde bron dat "deze jonge hopefulls van plan zijn hun steun te betuigen voor terrorisme, moord en islamitische tirannie". [5] WorldNetDaily organiseerde een lezerspoll rond de vraag: "Moet een openbare universiteit toestaan dat 'zelfmoordsjerpen' gedragen worden op de dag van de diploma-uitreiking"? [6] The Orange Country Register liet een joods studentenleider aan het woord: "'Ik ben hierdoor gegriefd', zei Larry Mahler, voorzitter van de UCI afdeling van de joodse fraterniteit Alpha Epsilon Pi. 'Wat zij doen is de zelfmoordaanslagen goed te keuren die onschuldige mensen doden'". [7]

Na uitdrukkelijk protest van muslims tegen die totaal verkeerde voorstelling van de feiten, zou de ADL (Anti-Defamation League, een joodse groep) uiteindelijk een verontschuldiging uitgevaardigd hebben voor haar "opmerkingen in een persbericht die de islamitische geloofsbelijdenis of 'shahada' in verband leken te brengen met terrorisme", en stelde de organisatie, naar verluid, respect te hebben voor de shahada. [8]. In tal van mediakanalen evenwel die het nieuws verkeerd gebracht hadden, werd het verhaal nooit rechtgezet.

Een paar stemmen in de woestijn probeerden de ware toedracht van het voorval wereldkundig te maken, waaronder professor Juan Cole op zijn blog alsook een aantal bloggende muslims, maar veel haalt zoiets niet uit. [9-12]. Voor de zoveelste keer op rij werden de muslims ervan beschuldigd zelfmoordterrorisme te steunen – terwijl er niets van aan was. Een treffend staaltje van negatieve beeldvorming die geen basis had in de feiten. Dat men een eenvoudige uitdrukking van geloofsbelijdenis zonder gêne verdraait tot een steunbetuiging aan zelfmoordterrorisme illustreert hoe stereotiep, vooringenomen en afwijzend het Westerse beeld van de islam is. Een onderzoek naar de ware betekenis van martelaarschap in de islam vereist dan ook in de eerste plaats dat men afstand neemt van deze stereotypen om met onbevangen blik de inhoud van dit concept in de islam te verkennen en in te vullen.

1.2. De eerste martelaar: een vrouw die stierf omdat ze islam niet wou afzweren

Wat is de juiste betekenis van 'martelaarschap' in de islam? Op zoek gaan naar de eerste martelaar van de islam, leert ons alvast iets over het archetype van het martelaarschap in dit model. En wat blijkt? De eerste martelaar van de islam was een vrouw, Sumayyah bint Khabbab. Zij was een Abessijnse, één van de eersten die zich bekeerde tot de islam. Haar man was eerder naar Mekka gekomen op zoek naar een broer die hij al lang niet meer gezien had. Hij had een job gevonden bij een machtige familie, en was met één van hun slavinnen, Sumayyah bint Khabbab, getrouwd. Zij kregen twee zonen, waarvan er één vermoord werd. Jaren gingen voorbij, tot profeet Mohamed zijn openbaringen van God begon te verkondigen en een eerste handvol mensen zich tot de islam bekeerden. De jonge muslimgemeenschap was toen nog maar met dertig, de meesten onder hen beschermd door familie- en clan banden, behalve Summayyah en haar gezin die geen tribale banden hadden en dus niemand hadden om hen te beschermen. Toen de polytheïsten (Quraysh) van hun bekering hoorden, werden ze brutaal aangepakt. De mannen werden, aan hete rotsblokken gebonden, te koken gezet in de verzengende hitte van de Mekkaanse woestijn. Summayyah werd zwaar geslagen. Toen zij bleef weigeren de islam af te zweren greep het clanhoofd Abu Jahl op een gegeven moment een speer en stak die door haar onderbuik. De verwondingen werden haar fataal. Zodoende, werd zij de eerste martelaar van de islam. [13,14]

Dit concept sluit naadloos aan bij het christelijke concept van martelaarschap van 'getuigen van God' en heeft duidelijk niets te maken met de tot in den treure opgevoerde islamofobe propaganda dat martelaren in de islam terroristen en moordenaars zijn die dan nog voor hun daden beloond zullen worden ook.

1.3. Martelaarschap en godsdienstvrijheid

Martelaarschap in de islam houdt dus in eerste instantie al verband met het standvastig belijden van het islamitisch geloof, en daarom ook met een verdedigen van de vrijheid van keuze over hoe men zich tot God verhoudt. De islam is gebouwd op een pijler van godsdienstvrijheid. Islam betekent 'overgave aan God' - dit voor-onderstelt dat men vrij is om zich over te geven aan God. De Koran stelt, uitdrukkelijk:
«In de godsdienst is er geen dwang.» (Koran, 2:256)
Zonder godsdienstvrijheid, zonder vrijheid om voor God te kiezen, is islam niet mogelijk. Eén van de meest essentiële kenmerken van een op islamitische leest geschoeide samenleving is dan ook deze godsdienstvrijheid. Het behoort tot de kerntaken van muslims te werken aan het opbouwen van een gemeenschap die deze vrijheid verzekert. Dit werd in verschillende Koran Notities vanuit verschillende perspectieven belicht. [15-17]

In de Koran wordt de godsdienstvrijheid door God zelf ingesteld. Dit betekent dat elke afbreuk die men daaraan doet, elke inperking die men eraan oplegt, ingaat tegen de islam. Het is bijgevolg uitgesloten dan een echte martelaar ook maar iets zou (willen) te maken hebben met het zelfs maar pogen te dwingen van anderen tot de islam. Het beeld dat islam met geweld de godsdienst aan de hele wereld wil opleggen, en dat de martelaren daarvan de proponenten zijn, is in tegenspraak met de islamitische leer. Trouwens, benevens het gegeven dat islam godsdienstdwang verbiedt, zou het opleggen van de islam vanuit de theologie geen steek houden vermits het zich bekeren tot de islam geen 'garantie' biedt op 'redding' van de ziel. Muslims zijn niet verzekerd van een plaats in het paradijs - als ze zich misdragen gaan ze net zo goed naar de hel - terwijl joden en christenen die zich aan de voorschriften van de aan hun profeten geschonken openbaringen houden en goede daden verrichten, volgens de islam tot het paradijs kunnen toegelaten worden.

1.4. Martelaarschap, jihad en terrorisme

In de islam is geloof alleen niet voldoende, met moet ook handelen naar het geloof. Het volstaat dus niet te geloven dat men bv. rechtvaardig, verdraagzaam enz. moet zijn, met moet zich ook daadwerkelijk rechtvaardig, verdraagzaam enz. gedragen. Muslims moeten met andere woorden ook in hun handelswijze getuigenis afleggen van hun geloof. Dit handelen vertaalt zich als 'jihad' die, gezien de betekenis ervan als concrete, daadwerkelijke geloofsgetuigenis, innig verweven is met martelaarschap.

In een eerdere Koran Notitie over jihad, werd aangestipt dat jihad geen heilige oorlog is, d.i. geen oorlog om het geloof aan anderen op te leggen. [18] Dwang in geloof wordt door de islam ondubbelzinnig verworpen, een oorlog daarvoor wordt door de Koran bijgevolg verboden. Jihad betekent niets meer of minder dan ernaar streven het goede te doen. Jihad is een zaak van elk moment van de dag. Bij elke keuze die men maakt in het leven, kan men het goede of het slechte kiezen. Jihad betekent dat men kiest voor het goede. Wanneer een bejaarde dame op een volle bus stapt, kan men blijven zitten of kan men zijn plaats afstaan. Wie dat laatste doet, is een mujahid - iemand die jihad bedrijft, ernaar streeft het goede te doen. Vrije tijd kan men gebruiken om te gaan fuiven, of om zich in te zetten voor de zwakkeren in de samenleving. Wie dat laatste doet, is een mujahid. Wanneer een muslimgemeenschap aangevallen wordt en na uitputting van alle middelen om de aanval op een vreedzame wijze (vb via onderhandelingen) af te slaan, kan de beste manier van reageren erin bestaan de wapens op te nemen om de gemeenschap te verdedigen. Dat is weliswaar enkel toegestaan in bepaalde omstandigheden; is gekoppeld een aan een reeks ethische bepalingen en moet gekaderd zijn binnen een officiële oorlogsverklaring van de erkende leiding van de ummah (en dus niet door een of andere splintergroep - hun strijd is per definitie vanuit de Koran illegaal, nog afgezien van het feit dat ook de middelen die zij inzetten vaak niet legitiem zijn). Een strijder in zo een wettige, defensieve oorlog, is ook een mujahid. Merk op dat ook in deze gevallen van militaire defensie het bij jihad nooit de bedoeling is, noch toegestaan, anderen met dwang het geloof te willen opleggen, maar wel het voortbestaan te vrijwaren van de "gemeenschap van de middenweg"; [19] en, finaal, de vrede en godsdienstvrijheid te beschermen zonder dewelke men ook de eigen godsdienst niet kan beleven.

In veruit de meeste gevallen evenwel heeft jihad niets met oorlog te maken en is geweld zelfs verboden. [20] Met terrorisme heeft jihad niets van doen. Islam verwerpt terrorisme als een misdaad tegen de samenleving. Terrorisme is ten andere één van de weinige misdrijven waarvoor volgens de islam de doodstraf kan uitgesproken worden. [21]

Zijn er mensen die zichzelf muslim of zelfs jihadi noemen en zichzelf opblazen om daarbij burgerslachtoffers te maken? Ja. Handelen zij volgens wat bij zeer ruime meerderheidsopvatting de koranische boodschap is? Ondubbelzinnig: neen. Wat ook hun motieven zijn (en daar wordt straks op ingegaan), hun daden druisen in tegen de islam. Om dit verder de kaderen: zijn er mensen die zichzelf christen noemen en die aanslagen plegen en daarbij burgers doden? Ook ja (denk maar aan de aanslagen in de VS tegen abortusklinieken). Handelen ze daarmee volgens wat per ruime meerderheidsopvatting de bijbelse boodschap is? Even duidelijk: neen. Beide groepen willen uiteraard niets liever dan dat de gemeenschap hen gelijk zou geven, en zou beamen dat hun interpretatie van respectievelijk de koranische en bijbelse boodschap de juiste is. Gaat men mee in die logica, dan heeft de terrorist het ideologisch pleit gewonnen. Na de aanslagen van 11 september is er in alle geledingen van de muslimgemeenschap, zowel door geleerden als door andere muslims, een krachtige veroordeling gekomen van die aanslagen en werden er fatwas gelanceerd die terrorisme afkeuren en verwerpen als strijdig met de islam. [22] Helaas komen die veroordelingen (nog altijd) nauwelijks of zelfs helemaal niet aan bod in de westerse media. Daarmee wordt uiteraard een vertekende en verkeerde beeldvorming gevoed en in stand gehouden, als gevolg waarvan er in het Westen nog altijd prominenten zijn die het presteren te stellen 'dat het toch wel tijd wordt dat muslims zich distantiëren van terrorisme' of dat 'muslims geweld moeten afzweren'.

1.5. Definitie van martelaarschap in de islam

Een mujahid, vanuit de leer die naam waardig, is iemand die tijdens zijn (of haar) leven als enige intentie heeft God te dienen door er consequent naar te streven voor het goede te kiezen, om geen andere reden dan dat God het waard is Hem te dienen. Vanuit de zuivere intentie God te dienen legt hij in zijn woorden en daden standvastig getuigenis af van 'de waarheid' waarin hij gelooft.

Een mujahid (iemand die jihad beoefent) sterft de dood van een "shaheed" (een 'martelaar'), op voorwaarde dat hij deze waarheid getrouw blijft, als enige intentie heeft God te dienen, én bereid is eventueel daarvoor te sterven - zonder evenwel de dood actief te zoeken. Noch in zijn leven noch in zijn dood zoekt hij zelf iets onwettig. Hij leeft als een mujahid, hij sterft als een shaheed. Het martelaarschap kent dus verschillende elementen:

  • getuigen (in woord en daad) van de waarheid (m.a.w. resoluut kiezen voor het goede);
  • met als enige en zuivere intentie God te dienen;
  • en met de bereidheid het leven te geven voor die getuigenis zonder evenwel de dood actief op te zoeken en zonder de noodzaak ervoor gedood te worden.
Bekijken we nu even die elementen:
  • getuigen (in woord en daad) van de waarheid

    Dat getuigenis van God een cruciale rol speelt in het martelaarschap, bleek reeds uit het relaas van de eerste en dus 'archetypische' martelaar (of beter gezegd: martelares) van de islam. Martelaarschap, geloof (in de zin van getuigen van de waarheid) en jihad (in de zin van het daadwerkelijk beleven van dit geloof in woord en daad door een standvastig streven om het goede te doen in alle aspecten van het leven) zijn dan ook begrippen die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Een martelaar is iemand die 'de waarheid' (van God) ziet, en die bereid is zijn leven te geven voor het getuigen van die waarheid. Zijn motief is de waarheid kenbaar te maken en desnoods met eigen leven te beschermen. In die zin, is hij een ultieme getuige. Zowel in zijn leven als in zijn dood betracht hij zich ver weg te houden van alles wat onwettig is.

  • met als enige en zuivere intentie God te dienen

    Alles wat men doet zal op Oordeelsdag geëvalueerd worden op grond van de intenties die men had. Wie het martelaarschap nastreefde voor bijvoorbeeld de eer die hem te beurt zou vallen, in plaats van om God te dienen, mag zich aan een enkele reis naar de hel verwachten.

    «De eerste persoon die op Oordeelsdag ongunstig beoordeeld zal worden, is de valse martelaar. Hij wordt voorgeleid, en de beloningen die hij gekregen zou hebben en die hij herkent, worden hem getoond. Dan vraagt God hem: "Wat deed je om deze beloningen te krijgen?" Hij antwoordt: "ik streed omwille van U tot ik de marteldood stierf". Dan beveelt God: "Je liegt! Je streed opdat de mensen zouden zeggen: 'Wat een dapper man!' En dat zeiden ze ook in deze wereld [m.a.w.: je kreeg al wat je wou]". Dan wordt het bevel gegeven dat deze persoon op zijn gezicht naar de hel gesleept wordt.» (Muslim)
  • en met de bereidheid het leven te geven voor die getuigenis zonder evenwel de dood te zoeken en zonder er noodzakelijk voor gedood te worden

    Merk op dat er een wezenlijk verschil bestaat tussen de bereidheid voor God te sterven, en actief de dood te zoeken. Het eerste is in samenhang met de twee vorige factoren één van de voorwaarden voor het martelaarschap. Het laatste - actief de dood zoeken - is zelfmoord, wat door de islam verboden wordt. Wie zelfmoord pleegt, wordt de toegang tot het paradijs ontzegd:

    «De Profeet zei: "En hetgeen iemand gebruikt om zelfmoord mee te plegen in deze wereld, daarmee zal hij gefolterd worden in het Hellevuur".» (gemeld door Thabit bin Ad-Dahhak, in: Bukhari)

    «Een man werd verwond en pleegde zelfmoord, en dus zei God: Mijn dienaar heeft snel zijn dood veroorzaakt, dus verbied Ik het Paradijs voor hem.» (Bukhari)

    Martelaarschap houdt in dat men bereid is te sterven voor zijn geloof en voor wat vanuit dit perspectief 'de waarheid' is. Men weet echter niet of men ook gedood zàl worden. Het is mogelijk dat men op een andere, zelfs 'banale' manier aan zijn einde komt maar toch als martelaar beschouwd wordt:
    «Op een dag vroeg de Profeet: "Wie noemen jullie zelf martelaars?". De mensen rondom hem antwoordden: "Diegenen die gedood worden door een wapen." Zijn reactie hierop was: "Er zijn er veel die gedood worden door wapens, en ze zijn geen martelaars; er zijn er veel die in hun bed sterven, maar die beloond worden met de zegeningen van de siddiqs (de eminent oprechten) en de marterlaren" » (al-Isfahani 8, 251)
    Dat de manier waarop men aan zijn einde komt - voor zover men daarin zelf niets onwettig doet - au fond zelfs geen rol speelt in het al dan niet beschouwd worden als een martelaar, wordt ook in andere hadiths bevestigd. Zo stelt profeet Mohamed dat zelfs iemand die gewoon op zijn bed sterft een martelaar kan zijn (als hij leefde als mujahid).
    « Wie God oprecht vraagt voor martelaarschap, wordt door God opgeheven tot de niveaus van de martelaren, zelfs als hij op zijn bed sterft.» (Saheeh Muslim)
    Men kan verlangen naar het martelaarschap, maar het is verboden te verlangen naar de dood. In een wettige oorlog, bijvoorbeeld, kan men maar een martelaar worden indien men gestreden heeft om te blijven leven. Iemand die bewust de dood zoekt, pleegt zelfmoord en is geen martelaar.

Het is duidelijk dat het zich opblazen in een terreuraanslag strijdig is met de islam en dus evenmin een daad van religieus martelaarschap kàn zijn - hoe graag sommigen in het Westen dat ook zo voorstellen, en hoe graag sommige terreurgroepen hun leden dat ook willen doen geloven. Dat wordt ten andere bevestigd door de talloze fatwas en uitspraken van prominente muslims tegen terreur en zelfmoordterrorisme. [23] Verderop in deze tekst, zal nagegaan worden wat dan wèl de drijfveer is van zelfmoordterroristen.

1.6. Soorten martelaren

Ruwweg kan men van 3 categorieën van martelaren spreken, die als volgt gedefinieerd worden:

  • Martelaren van deze wereld en van het hiernamaals (ook martelaren van 'beide werelden' genoemd)

    Dit zijn muslims die het leven laten in een wettige strijd tegen onrecht.

    Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn wanneer zij als strijder het leven laten in een wettige oorlog. Het betreft hier dus gelovigen die het verdedigen van islamitische kernwaarden zoals vrede, rechtvaardigheid, broederlijkheid, godsdienstvrijheid enz. met hun leven betaald hebben. Tot dergelijke martelaren behoren diegenen die het opnamen tegen een tiran en daarvoor door de tiran gedood werden:

    « De meester van de martelaren is Hamzah Ibn ‘Abdul-Muttalib, een man die zich verzette tegen een tiranniek leider, en die hem instrueerde met het goede en hem het slechte verbood, als gevolg waarvan [de tirannieke leider] hem doodde. » (hasan, al-Haakim en adh-Dhiyaa`)
    Zoals echter eerder gesteld, indien zou blijken dat een dergelijk mujahid in opstand kwam tegen de tiran met de bedoeling persoonlijke eer te verwerven, zou hij in het hiernamaals niet als martelaar beschouwd worden.

    Ook anderen komen in aanmerking voor dit martelaarschap van beide werelden, zoals daar zijn mensen die, vanuit het recht op zelfverdediging en dus het recht op persoonlijke integriteit, het leven laten, terwijl ze zichzelf of hun familie verdedigden tegen een aanval.

    «Iemand die gedood wordt wanneer hij zijn bezittingen verdedigt is een shaheed, iemand die gedood wordt wanneer hij zijn bloed verdedigt is een shaheed, iemand die gedood wordt wanneer hij zijn godsdienst verdedigt is een shaheed, en iemand die gedood wordt wanneer hij zijn familie verdedigt is een shaheed.» (saheeh, Abu Dawud, at-Tirmidhi, an-Nisaa`i en Ahmad van Sa’eed bin Zaid)
    Islam heeft tot doel een rechtvaardige samenleving tot stand te brengen, die gedragen wordt door verantwoordelijke mensen. Het verzet tegen onrecht en verdrukking speelt daarin een belangrijke rol. Wie het leven zou laten bij het (in wettelijke context gelegitimeerd) opkomen voor de rechten van mensen die verdrukt worden, kan dus ook een martelaar van beide werelden zijn:
    «Iemand die gedood wordt bij het afweren van verdrukking is shaheed» (an-Nisaa`i en adh-Dhiyaa`)

    Het gaat hier telkens om muslims die gedood werden in omstandigheden waarbij zij de grondwaarden van de islam verdedigden binnen de grenzen van het toelaatbare, zonder dat ze de dood zochten en zonder dat ze eigen eer of een beloning nastreefden.

  • Martelaren van het hiernamaals

    Dit betreft mensen die om andere redenen dan de voorgaande stierven en in het huidige leven niet als martelaar beschouwd worden, maar in het hiernamaals toch de status van martelaar krijgen. In de islamitische literatuur treft men tientallen soorten martelaren aan die in deze brede groep vallen. Een paar voorbeelden:

    «Er zijn vijf overlijdens als gevolg waarvan iemand een martelaar is: diegene die gedood wordt op het pad van God is een martelaar, diegene die verdrinkt op het pad van God is een martelaar, diegene die sterft ten gevolge van een maagziekte op het pad van God is een martelaar, diegene die sterft ten gevolge van de pest op het pad van God is een martelaar, en de vrouw die stierf in het kraambed is een martelaar.» (saheeh, an-Nisaa`i, al-Jami)
    Alweer blijkt dat het eigenlijk niet uitmaakt hoe men sterft (voor zover men zelf de dood niet zoekt). Wat telt, is dat men leeft 'op het pad van God', dat men als mujahid door het leven gaat, en elke dag opnieuw het beste van zichzelf geeft en ernaar streeft in alle omstandigheden het best mogelijke te doen om zodoende te getuigen van de islam.

    Het is dus niet het geval dat iedereen die verdrinkt een martelaar is. Het ligt eraan hoe hij geleefd heeft. Ook niet elke muslim die overlijdt ten gevolge van een ziekte in de buik is een martelaar. Als hij deze ziekte opliep door slechte, buitensporige leefgewoonten en geen rechtschapen leven leidde, zal hij geen martelaar zijn.

  • Martelaren van deze wereld

    Dit zijn muslims die - ten onrechte - hier en nu als martelaar beschouwd worden, maar in het hiernamaals niet als martelaar zullen beschouwd worden. Bijvoorbeeld iemand die als soldaat in een wettige oorlog zou sneuvelen maar aan de strijd deelnam omwille van de eer die hem te beurt zou vallen, zal hier als martelaar beschouwd worden: in het hiernamaals zal hem een verrassing te wachten staan want daar zal hij weggeleid worden naar de hel. Een dood sterven die lijkt op die van een martelaar, zoals in een wettige oorlog strijden en daarin gedood worden, is onvoldoende om een 'martelaar' te worden. Als men bijvoorbeeld tijdens het leven een hypocriet is, zal men naar de hel gaan. Dat men in een wettige strijd gedood werd, verandert daar niets aan.

    «Een hypocriet, die jihad doet met zijn zelf en zijn bezit, tot hij tegenover de vijand staat en strijdt op het pad van God tot hij gedood wordt, hij zal inderdaad in het Hellevuur zijn. Waarlijk, het zwaard wast Al Nifaaq (hypocrisie) niet weg". »(Ahmad, met een hasan keten, en Ibn Hibbaan, geklasseerd als saheeh)
    Zaak is evenwel dat alleen God in de harten van mensen kan kijken, dus weet alleen God wie de hypocrieten zijn. Per extensie, weet ook alleen God wie de echte martelaren zijn.
Vanuit islamitisch perspectief geeft het eigenlijk geen pas iemand een martelaar te noemen (anders dan in het christendom is er in de islam geen kerkinstituut dat iemand de iure tot 'martelaar' kan uitroepen) omdat alleen God hierover kan oordelen: bij de beoordeling van het al dan niet 'martelaar zijn', inderdaad, zijn de intenties van doorslaggevend belang. Er zijn mensen die gewoon in hun bed sterven, en in het hiernamaals toch als martelaar zullen beschouwd worden omdat zij een voorbeeldig, rechtschapen leven geleid hebben en bereid waren daar hun leven voor te geven hoewel het nooit zover kwam. Of iemand uit categorie 1 kan door de mensen verkeerdelijk als martelaar beschouwd worden indien het een muslim betreft die niet in eerste instantie begaan was met de waarden van de islam en het dienen van God, maar met eigen eer en glorie. Men kan hoogstens zeggen dat iemand 'met grote waarschijnlijkheid' een martelaar is, maar de beslissing daarover komt alleen God toe. Een martelarencultus is dan ook niet aan de orde in de islam. Men weet niet met zekerheid wié de martelaren zijn. Bovendien is verering van alles anders dan God strikt genomen strijdig met het zuivere monotheïsme van de islam.

1.7. Beloning voor de martelaren

1.7.1. Algemeen

Volgens de islam worden martelaren in het hiernamaals bedacht met de grootste beloningen. Zo zal hun overgang naar het hiernamaals - hun dood dus - zo goed als pijnloos zijn. De stervenspijn zal zodanig verkleind worden dat het maar zal aanvoelen als een muggenbeet.

«Abu Hurayrah vertelde dat profeet Mohamed zei: "Een martelaar voelt maar evenveel van het effect van gedood te worden als iemand die zou gestoken zijn door een mug."» (Tirmidhi, Nasa'i en andere - gemeld door Abu Hurayrah)

Hoewel mensen die als mujahid leven en naar het martelaarschap verlangen zich als doel stellen tijdens het leven in alles het goede te doen ten einde God te dienen, struikelt iedereen al eens. Ook martelaarschap is dus niet iets dat men louter op eigen kracht kan bereiken. Men kan er zich voor inzetten door zo goed mogelijk te leven ter wille van God en bereid zijn om voor dat doel te sterven, maar ook martelaarschap is iets dat enkel bij gratie van Gods genade toegekend wordt. Daarbij krijgen martelaren dan vergiffenis voor de zonden die zij in hun nobel streven onvrijwillig toch begingen (tenzij het om zware zonden gaat zoals hypocrisie). Zodoende, krijgen martelaren het eeuwig leven in het hiernamaalse paradijs.

«En denk van hen die op Gods weg gedood worden niet dat zij dood zijn; zij zijn juist levend bij hun Heer, waar in hun onderhoud wordt voorzien terwijl zij zich verheugen over wat God hun van Zijn Genade geeft en zich verblijden dat de achterblijvers die zich nog niet bij hen gevoegd hebben niets te vrezen hebben noch bedroefd zullen zijn. Zij verblijden zich over een genade en gunst van God, en dat God het loon van de gelovigen niet verloren laat gaan.» (Koran 3:169-171)

In het paradijs zullen zij de mooiste plekken krijgen.

« Samurah Ibn Jundub vertelde dat de Profeet zei: "Vorige nacht ontving ik een (goddelijke) ingeving (via een droom); ik zag twee mannen naar mij komen en me meenemen naar een boom (in het Paradijs), en vervolgens naar een plek die het beste was dat ik ooit gezien had; zij informeerden me dat dit de verblijfplaats was van de martelaren." » (Bukhari)

Hoge eer zal hen daar voor eeuwig te beurt vallen:

« Anas bin Malik vertelde: "Niemand die het Paradijs binnengaat, zou nog ooit naar dit leven willen terugkeren, zelfs als hem de hele aarde en alles erop zou gegeven worden – behalve een martelaar; hij zou willen terugkeren en 10 keer opnieuw gedood willen worden wegens de eer die hij (in het Paradijs) ontvangt."» (Bukhari en Muslim)

Voor hun standvastige inzet tijdens het aardse leven zullen martelaren anders gezegd rijkelijk beloond worden met het beste van alles wat het paradijs te bieden heeft.

1.7.2. De '72 maagden'

Al diegenen die het paradijs bereiken - en dus niet alleen de martelaren - worden grote beloningen in het vooruitzicht gesteld in het paradijs. Zo bijvoorbeeld:

«De tuin die de godvrezenden is toegezegd ziet er zo uit. Er zijn rivieren van water dat niet brak is, rivieren van melk waarvan de smaak niet verandert, rivieren van wijn die aangenaam is voor de drinkers en rivieren van gezuiverde honing. En zij hebben daarin alle vruchten en vergeving van hun Heer...» (Koran 47:15)

Naast vergeving van alle zonden en weldadige paradijselijke beloningen spreekt de Koran ook over de 'hoor al ayn' voor diegenen die het paradijs bereiken - en daar horen de martelaren dus bij.

«Zo is het! En Wij geven hun gezellinnen met sprekende grote ogen ten huwelijk."» (Koran 44:54)

"Hoor al ayn" zijn speciale schepselen die enkel in het paradijs wonen. Het woord wordt op verschillende manieren vertaald. Fred Leemhuis vertaalt het als "gezellinnen met sprekende grote ogen", Yusif Ali als "Companions with beautiful, big and lustrous eyes", Pickthal als "fair ones with wide, lovely eyes". In de publicaties over dit woord vindt men verschillende omschrijvingen. Volgens de enen gaat het om bijzondere vrouwelijke gezellen voor mannen die het paradijs bereiken, volgens anderen hebben de "hoor al ayn" geen geslacht, ze zijn noch mannelijk, noch vrouwelijk, maar wezens met een uitzonderlijk zuivere spiritualiteit die gereflecteerd wordt in hun ogen waaruit hun puurheid straalt. Er bestaat zelfs een omstreden theorie die zegt dat "hoor al ayn" eigenlijk gewoon 'druiven' betekent, wat aansluit bij de andere grafische omschrijvingen van de weelderigheid die het paradijs kenmerkt. [24].

Wie gelijk heeft, is van ondergeschikt belang – wat van primair belang is is dat deze uitzonderlijke beloning alleen diegenen te beurt valt die in het paradijs geraken, d.w.z. de martelaren en iedereen die in God gelooft en zich in het leven goed gedragen heeft.

De Koran vermeldt bovendien nergens een aantal. De '72' is afkomstig van de volgende hadith:

«Men hoorde profeet Mohamed zeggen: "De kleinste beloning voor de mensen van het Paradijs is een plaats waar er 80.000 dienaren en 72 vrouwen zijn, waarboven een koepel staat die versierd is met parels, aquamarijn en robijn, zo breed als de afstand van Al-Jabiyyah (een voorstad van Damascus) tot Sna'a (in Jemen)."» (Tirdmidhi)

Enkele bedenkingen hierbij:

  1. Deze hadith is omstreden, de authenticiteit ervan staat niet vast. Dit wil zeggen dat het niet zeker is dat profeet Mohamed deze woorden ooit gesproken heeft. Ze maken bijgevolg geen deel uit van de kernleer van de islam.

  2. De verzen en hadith die het paradijs beschrijven moet men net zo min letterlijk nemen als de bij ons alom bekende spreekwoordelijke rijstpap die ons in de hemel met gouden lepeltjes zal geserveerd worden. Waar het in deze verzen en hadiths om te doen is, is het schetsen van de uitzonderlijkheid van de beloning die iedereen die in het paradijs terechtkomt te beurt zal vallen. Het bestaan in het hiernamaals zal overigens van een gans andere orde zijn. Toen de profeet bijvoorbeeld gevraagd werd wat er in het paradijs zal gebeuren met de uitwerpselen, antwoordde hij dat er geen uitwerpselen zullen zijn – het voedsel zal in het lichaam 'verteerd' worden tot 'muskus' die uitgeademd zal worden.

    «Jabir meldde: "Ik hoorde Gods Apostel zeggen dat de inwoners van het Paradijs zouden eten en drinken maar nooit zouden spuwen, noch plassen, noch zich ontlasten van uitwerpselen, noch zouden lijden aan catarre. Er werd gezegd: Wat zal er dan gebeuren met het voedsel? Daarop zei hij: ze zullen een oprisping laten en transpireren (en daarmee zal het gedaan zijn met het voedsel), en hun zweet zal dat zijn van muskus en ze zullen God zo gemakkelijk als je ademt verheerlijken en loven."» (saheeh Muslim)

    Het spreekt voor zich dat men deze zaken niet letterlijk kan nemen. De profeet wou aantonen dat er in het paradijs geen bekommernissen zullen zijn. Men stelle zich voor dat de profeet met een aantal mensen een karige maaltijd zat te nuttigen, en dat iemand hem vroeg: zullen we in het paradijs ook zo weinig te eten krijgen? De profeet zou een betoog van een paar uur kunnen houden hebben over hoe mensen helemaal andere wezens zullen zijn, in een ander bestaansvlak zullen vertoeven, of hij kon een eenvoudig antwoord geven dat de essentie van het paradijs weergeeft: er zal zodanig veel te eten zijn dat niemand nog honger zal hebben. Met andere woorden: wanneer men zich in het huidige leven aan de morele richtlijnen houdt, moet men zich zaken ontzeggen – maar die zelfbeheersing zal in het paradijs rijkelijk vergolden worden. Dààr gaat het voortdurend om in de beschrijvingen van het paradijs. Wie zich nu aan de voedingsvoorschriften houdt, wie zich nu aan voorschriften van matiging houdt, wie zich aan de seksuele beperkingen houdt, zal hierna rijkelijk beloond worden. Ook de seksueel getinte omschrijvingen passen in dat kader. En hoewel naargelang van de interpretatie ervan de term 'hoor' een seksuele connotatie kàn hebben - in die zin dat de term als 'maagd' kan opgevat worden -, dan nog wordt er nergens gesteld dat mannen effectief seksuele relaties zullen onderhouden met deze schepselen. Nogal logisch, vermits de bestaansvorm, de zijnsvorm in het paradijs - uiteraard - van een gans andere orde zal zijn dan het aardse bestaan; men zal immers het aardse lichaam afgelegd hebben.

  3. Zelfs als men deze hadith voor waar zou aannemen, én wanneer men "hoor al ayn" letterlijk als 'maagden' interpreteert, staat er nergens in dat terroristen met 72 maagden beloond zullen worden. Wat er staat, is dat "mensen van het paradijs" uitzonderlijk zullen beloond worden. Het gaat dus om een beloning voor iedereen die in het paradijs geraakt. En hoe geraakt men daar? Volgens de Koran en de sunnah door een waarachtig, rechtschapen, godvruchtig en vreedzaam leven te leiden. Bijvoorbeeld:

    «Waarachtigheid is rechtschapenheid, en rechtschapenheid leidt naar het Paradijs. Iemand blijft de waarheid vertellen tot hij in Gods boek omschreven staat als waarachtig. Liegen is boosdoenerij en boosdoenerij leidt naar de hel. Iemand blijft liegen tot hij in Gods boek omschreven wordt als een gewoonteleugenaar.» (gemeld door Abdullah ibn Mas'ud in Bukhari, Muslim, Abu Dawud en Tirmidhi)

    «Jullie zullen nooit het Paradijs bereiken tot wanneer jullie gelovigen worden, en jullie zullen nooit gelovigen worden tot wanneer jullie van elkaar houden. Zal ik jullie leiden naar iets dat ervoor zal zorgen dat jullie van elkaar houden? Verspreid groeten van vrede onder elkaar.» (Bukhari)

    Zoals eerder gezegd, zijn muslims niet zeker van een plek in het paradijs. Als zij zich misdragen hebben kunnen zij naar de hel gaan. Anderzijds, stelt de Koran dat ook joden en christenen die in God geloven en zich gedragen in overeenstemming met de aan hun profeten geopenbaarde boodschap, eveneens in het paradijs kunnen toegelaten worden.

  4. Door te propageren dat islam terroristen met 72 maagden beloont, dehumaniseert men muslims in het algemeen, en kenschetst men muslims als bloeddorstige door seksuele driften gedreven halve wilden.

  5. Door de terreurdaden te omschrijven als geïnspireerd door een vooruitzicht van 72 maagden, forceert men bovendien de hele onderliggende problematiek die aan terrorisme ten grondslag ligt, buiten beeld. Terreurdaden kunnen alleen maar krachtig afgewezen worden (wat muslims wereldwijd ook doen), maar dat belet niet dat naar verklaringen moet gezocht worden om de terreurdaden te proberen voorkomen. En het is uitgerekend datgene dat men weigert te doen en zelfs actief verhindert wanneer men de mythe van 72 maagden in leven houdt.

  6. En ten slotte, de hele discussie over de beloning van het martelaarschap is eigenlijk een zinloze discussie, want zodra men iets doet voor de beloning en niet vanuit de zuivere intentie God te dienen, ziet men de beloning aan zijn neus voorbij gaan. Getuige de volgende lange maar lezenswaardige hadith over het oordeel dat gereserveerd wordt voor geleerden, welstellenden en (vermeende) mujahids die beweren het martelaarschap na te streven maar in werkelijkheid uit zijn op een beloning in de vorm van eerbetuigingen.

    « Op de Laatste Dag wanneer God zal zetelen om te oordelen en elke gemeenschap voor Hem zal knielen, zullen de eersten die geoordeeld zullen worden de geleerden van het Heilige Boek zijn, of diegenen die gedood werden in een jihad of diegenen die rijk en welvarend waren op aarde.
    God zal aan de geleerde vragen: 'Werd jou niet alles geleerd dat geopenbaard werd aan de Profeet? Wat deed je met deze kennis?' Hij zal antwoorden: 'O Heer! Ik placht de Koran dag en nacht te reciteren in mijn gebeden.' God zal zeggen: 'Je bent een leugenaar.' En zodoende zullen de engelen hem als leugenaar beschouwen, en God zal het oordeel vellen dat deze man dit alles enkel deed om geprezen te worden als een zeer groot geleerde. Het lof dat hij ontving op aarde was het doel waar hij op mikte, dus is er hier voor hem niets.
    Vervolgens zal de rijke man aangesproken worden en God zal zeggen: 'Heb ik je niet welvarend gemaakt en onafhankelijk van anderen? Wat deed je met die welvaart?' Hij zal antwoorden: 'O God, ik gaf aan de behoeftigen en was liefdadig.' God zal zeggen: 'Je bent een leugenaar', en de Engelen zullen hem ook een leugenaar noemen. God zal zeggen: 'Je was niet liefdadig in de geest, je reikte liefdadigheid uit met als enige drijfveer geprezen en geëerd te worden. Je werd geprezen en geëerd, dus heb je al de beloning gekregen waarop je mikte. Er is hier niets voor jou'.
    Dan zal een man gebracht worden die gedood werd in een jihad. Hij verwacht dat God hem zal eren als een martelaar, maar deze aanspraak zal hem ontzegd worden door God die zal zeggen: 'je vocht enkel om geprezen te worden als een dapper man. Je kreeg het lof dat je in de wereld nastreefde. Hier is er niets voor jou'.
    De Profeet voegde hier aan toe: 'Dit zijn de personen die in hel geworpen zullen worden vóór de anderen.'
    » (Tirmidhi, gemeld door Abu Hurairah)
     



2. Seculariserend extreem nationalisme van militante jihadi's en zelfmoordterroristen

In 'Islam Hijacked' stelt Rabbi Reuven Firestone, professor Middeleeuws Judaisme en Islam, aan de Hebron Union College van Los Angeles [25] :

«Wat zelfmoord en het schade berokken aan onschuldigen betreft, is islam ondubbelzinnig. De vier scholen van islamitische wet verbieden uitdrukkelijk het schade berokken aan niet-strijders.» (eigen vertaling)

Deze professor analyseert de complexe factoren van de problematiek, en vermeldt onder meer:

«We moeten nog een ingrediënt toevoegen aan een reeds complexe soep, en dat is de perceptie van het Westen (en Israël behoort tot het Westen) onder vele muslims die in het Midden-Oosten leven. Het Westen gaat er prat op veel giften bijgebracht te hebben aan de beschaafde wereld: verdraagzaamheid, democratie, pluralisme, vrijheid. Voor de inwoners van vele delen van de wereld die uitgebuit werden door kolonialisme, imperialisme en het huidige "globalisme", zijn deze nobele bijdragen betekenisloos. Veel muslims in het Midden-Oosten zien het als niet meer dan slogans die de ware intentie van het Westen proberen verhullen: politieke en religieuze dominantie en economische uitbuiting. (...) De buitensporig onstabiele politieke situatie in het Midden-Oosten, de verschrikkelijke economische situatie, het ontbreken van vrijheden en het ontbreken van een traditie van open onderzoek naar de voorbije zes eeuwen dragen allemaal bij tot een omgeving van achterdocht en verbittering. Wie kan je vertrouwen, anders dan God? Maar God werd ook gemanipuleerd, en dat is het meest trieste aspect van het complex dat we het Midden-Oosten noemen. God werd gekaapt door terroristen. Islam is niet het probleem. Terrorisme is het probleem, en terroristen hebben zowel de islam als God gekaapt.» (eigen vertaling)

De professor laat er geen twijfel over bestaat: islam verbiedt terreurdaden. Maar waarom sleuren de zelfmoordterroristen er dan God en de Islam bij? Professor Robert Pape werpt daar enig licht op. Hij houdt een databank bij van zelfmoordaanslagen. Op grond van de gegevens die hij verzamelde over zelfmoordaanslagen gepleegd tussen 1980 en 2003, concludeert hij dat niet de muslims, maar wel de Tamil Tijgers van Sri Lanka de kop aanvoeren inzake zelfmoordaanslagen. De Tamil Tijgers zijn een seculiere marxistische groep die voornamelijk rekruteert bij Hindu families. Zij zijn uitvinders van de 'zelfmoordvest' die later door de Palestijnse plegers van zelfmoordaanslagen overgenomen werd. [26]

Zelfs bij de zogenoemde 'islamitische' aanslagen nemen luidens professor Pape de seculier georiënteerde groepen 2/3den van de aanslagen voor hun rekening. Deze professor stelt verder dat zelfmoordterrorisme geen zaak is van individuele fanatici, maar een strategische zet is van groepen die campagne voeren voor een specifiek politiek doel, met name "het dwingen van moderne democratieën om betekenisvolle toegevingen te doen inzake nationale zelfbeschikking".

Volgens diezelfde professor is er overweldigend bewijs dat zelfmoordterrorisme weinig verband houdt met religie (weze dat islamitisch fundamentalisme of om het even welke andere van de wereldreligies). Hij omschrijft zelfmoordterrorisme als "een extreme strategie voor nationale bevrijding" en dus een extreme strijd voor nationalisme. Wereldwijd, hebben 95% van al dergelijke incidenten dit centrale doel. Met andere woorden: terrorisme dient een politiek doel.

Niet àlle bezettingen evenwel van landen leiden tot zelfmoordterrorisme. En hier speelt religie wèl een rol, in die zin dat zelfmoordaanslagen vooral plaatsvinden wanneer er een religieus verschil is tussen de bezetter en de bezette gemeenschap. Het is door dit religieverschil, dat de terroristenleiders er beter in slagen de bezetter te demoniseren vanuit een verwrongen lectuur van de eigen religie. [27]

In tegenstelling tot de gangbare opvatting, dat militante 'jihadi's' religieuze fanatici zijn, kan men dus stellen dat het integendeel juist gaat om mensen die de islam proberen te seculariseren om nationalistische belangen te dienen, en dit terwijl de islam geen notie van nationaliteit kent en zelfs elke vorm van hypernationalisme verwerpt. [28, 29]
 



3. Besluit

Martelaarschap is het 'getuigen van God' door in alle omstandigheden, in woord en daad, ernaar te streven het goede te doen, met als enige intentie God te dienen om geen andere reden dan dat God dat waard is, waarbij men bereid is voor het getuigen van die waarheid zijn leven te geven, zonder evenwel de dood te zoeken en zonder er noodzakelijkerwijs voor gedood te worden. Omdat de intentie (niyya) een grote rol speelt en alleen God in de harten kan kijken, zijn mensen niet geplaatst om te beoordelen wie 'martelaar' is en wie niet. Dat "oordeel" komt alleen God toe. Een martelarencultus geeft dan ook geen pas in de islam.

Het is in de islam trouwens niet hoe men stérft, dat iemand tot martelaar maakt, het is hoe men lééft. Ook wie een natuurlijke dood sterft kan men 'martelaar' zijn. Het maakt niet uit hoe men sterft - zo lang men noch in het leven, noch in de dood iets onwettig nastreeft. Dat maakt een zelfmoordaanslag tot iets wat ingaat tegen de islam. Niet alleen is zelfmoord verboden, de aanslag is bovendien een criminele daad waarbij men onschuldigen van het leven berooft met als doel angst te zaaien. Zelfmoord, moord en terreur, dus - stuk voor zaken die haaks staan op de islam. Een zelfmoordterrorist kan geen 'martelaar' zijn, vermits hij de grenzen van het wettige te buiten gaat in de manier waarop hij sterft (zowel in zijn zelfmoord als in het doden van onschuldige omstanders als in zijn doel).

Het concept van islamitisch martelaarschap wordt dan ook beklad en gekaapt, zowel door terroristen die hun politieke strijd van extremistisch nationalisme in verwrongen religieuze termen vatten ten einde aldus zichzelf te legitimeren en gemakkelijker te rekruteren voor de zaak, als door diegenen in het Westen die meegaan in de ideologie van de terroristen en hen "martelaar" noemen.

Toen de Aum Shinrikyo (boeddhisme) een aanslag pleegde met saringas in de metro van Tokio, dacht niemand in het Westen eraan hen "martelaren van het boeddhisme" te noemen. Toen de Ku Klux Klan in de VS moord en lynchpartijen organiseerde van Afro-Amerikanen, of wanneer christenen er aanslagen plegen tegen abortusklinieken, worden zij door onze media niet omschreven als martelaren van het christendom, of beschouwd als "de" proponenten van de bijbelse boodschap, hoewel zij daarin hun legitimatie vinden - omdat veruit de grote meerderheid van christenen dergelijke interpretatie een perversie van de bijbelse leer vinden. Toen de Israëlische jood Yigal Amir een moordaanslag pleegde op Yitzak Rabin, was Amir niet de proponent van het jodendom maar juist de omkering ervan. Wel, met de terroristen die zich 'muslim' noemen, is dat niet anders.

Moeten christenen zich collectief verantwoorden als een christen een aanslag pleegt tegen een abortuskliniek en het personeel ervan? Moet het boeddhisme zich collectief verantwoorden als Aum Shinrikyo een aanslag met saringas pleegt op een metro? Waarom zouden muslims zich dan moeten verantwoorden voor iets dat haaks staat op hun geloof?

Dat profeet Mohamed voorgesteld wordt als een terroristenleider die plegers van zelfmoordaanslagen beloont, is voor muslims zeer schokkend. Hij vertegenwoordigt voor hen de nobelste waarden die door een mens kunnen nagestreefd worden. Hem als terroristenleider voorstellen, is een omkering van de moraal; de vernedering die erin vervat ligt, is nauwelijks te bevatten.

Het martelaarschap daarenboven degraderen tot iets dat gedreven wordt door seksuele driften is een dehumanisering van muslims tot wezens die, gedreven door seksuele driften, geweld verheerlijken. Een dergelijke beeldvorming is vernederend, denigrerend, dehumaniserend. Ze moedigt polarisatie aan, niet alleen bij diegenen die het beeld voor waar aannemen en die zich dus afkeren van muslims, maar ook bij de muslims zelf die zich volkomen onrechtvaardig getypeerd weten. Bovendien verhinderen dergelijke mythes een gedegen analyse en dus ook een daadkrachtige, doeltreffende strijd tegen het terrorisme.

Zijn er muslims die terreurdaden plegen? Ja. Er zijn ook niet-muslims die terreurdaden plegen. Het probleem is complex, de oplossing niet eenvoudig. De strijd tegen door muslims gepleegde terreur ligt in elk geval niet in het demoniseren van de islam. Integendeel. De islam, met de echte martelaren ervan op kop, erkennen als een bondgenoot in de strijd tegen het terrorisme zou al een grote stap in de goede richting zijn. Het zou in elk geval op zijn minst diegenen die er aan beide kanten van dit verhaal belang bij hebben een botsing der beschavingen uit te lokken, de wind uit de zeilen nemen.


__________________________

 


 

Noten en literatuur

  1. "De eeuw van de martelaren", Kerk in Nood, http://www.kerkinnood.nl/index.php?page=shop.product....
  2. "Contemporary Martyrs", Gerald M. Costello, Millennium Monthly, november 2000 - http://www.americancatholic.org/Newsletters/MM/ap1100.asp.
  3. "Bijna 500 Spaanse geestelijken zalig verklaard", Het Laatste Nieuws Online, 28/10/2007 - http://www.hln.be/hlns/cache/det/art_637345.html?wt.bron=homeHVDN.
  4. "Jihad comes to UC-Irvine", Arnold Steinberg, FrontPageMagazine.com, 8 juni 2004 - http://frontpagemag.com/Articles/ReadArticle.asp?ID=13683.
  5. "Graduation Jihad", Roberta Leguizamon, FrontPageMagazine.com, 17 juni 2004 - http://www.frontpagemagazine.com/Articles/Printable.asp?ID=13810.
  6. "Graduation stole raises tensions", Marla Jo Fisher, The Orange Country Register, 18 juni 2004.
  7. Poll Worldnet Daily - http://www.worldnetdaily.com/polls/former_poll.asp?POLL_ID=1242.
  8. "ADL Issues Apology for 'Shahada' Comments; Jewish Advocacy Group Says it is 'Respectful of Shahada', According to CAIR" U.S. Newswire, 23/6/2004, - http://releases.usnewswire.com/GetRelease.asp?id=32363.
  9. "Controversy at UC Irvine over Muslim Witness to Faith", Juan Cole, professor geschiedenis aan de University of Michigan, USA, 20 juni 2004 - http://www.juancole.com/2004_06_01_juancole_archive.html#108775549463495481.
  10. "On the Muslim graduation stoles", Al Muhajabah's Islamic Blogs - http://www.muhajabah.com/islamicblog/archives/veiled4allah/008856.php.
  11. "Muslims Demand Apology for ADL's 'Hate-Filled Rhetoric'- Jewish group calls Islamic declaration of faith a 'message of hate'", CAIR - http://www.cair-net.org/default.asp?Page=articleView&id=1085&theType=NR.
  12. "Shahada and JazakAllah Khair", Procrastination (weblog) - http://www.zackvision.com/weblog/2004/06/shahada-jazakallah-khair.html.
  13. "Persecution of Muslims by the Meccans", Wikipedia - http://en.wikipedia.org/wiki/Persecution_of_Muslims_by_the_Meccans.
  14. "Sumayyah bint Khabbab", Turntoislam.com - http://www.turntoislam.com/forum/showthread.php?t=5663 .
  15. Zie Koran Notitie "Godsdienstvrijheid in de islam" - op deze website.
  16. Zie Koran Notitie "Koranische psychologie: een reis naar het (inwendige) Paradijs" - op deze website.
  17. Zie Koran Notitie "De Koran over de Mensenrechten: hefboom of hindernis voor integratie?" - op deze website.
  18. Zie Koran Notitie "Jihad: geloof in woord en daad" - op deze website.
  19. Zie Koran Notitie "Extremisme en de Gemeenschap van de Middenweg" - op deze website.
  20. Zie Koran Notitie "Zet de Koran aan tot geweld?" - op deze website.
  21. Zie Koran Notitie "Terrorisme, voor of tegen God?" - op deze website.
  22. "Muslims Condemn Terrorist Attacks" - http://www.muhajabah.com/otherscondemn.php, een verzameling met links naar statements van muslimgeleerden, organisaties en individuele muslims die terreur en terreurdaden scherp veroordelen. De verzameling is niet exhaustief maar slechts exemplarisch. Ze geeft wel aan hoe breed, algemeen en scherp de veroordeling van de terreurdaden is in de islam.
  23. Zie noot 22.
  24. "Virgins? What virgins?", The Guardian, 12 January 2002 - http://www.guardian.co.uk/religion/Story/0,2763,631357,00.html.
  25. "Islam Hijacked", Rabbi Reuven Firestone, Professor of Medieval Judaism and Islam at Hebrew Union College in Los Angeles, Islam for Today - http://www.islamfortoday.com/firestone01.htm.
  26. "The Strategic Logic of Suicide Terrorism", Robert A. Pape, University of Chicago American Political Science Review, Vol. 97 No. 3, Augustus 2003 - http://www.danieldrezner.com/research/guest/Pape1.pdf.
  27. "The Logic of Suicide Terrorism - It’s the occupation, not the fundamentalism", The American Conservative, June 18, 2005 - http://www.amconmag.com/2005_07_18/article.html.
  28. "Martyrdom", Daniel W. Brown, Islam and the Muslim World, pp. 431-434 - http://gale.cengage.com/pdf/samples/sp656032.pdf.
  29. Zie Koran Notitie "Islamitisch Fascisme?" - op deze website.

Contact: < L.Bogaert@telenet.be

• bogaert-index • cie-index • Islamitische Kwesties •

Webmaster            Update: 1/4/2013