KORAN-NOTITIES

door

Linda Bogaert

• bogaert-index • cie-index • Islamitische Kwesties •

Was profeet Mohamed een 'pedofiel'?

Onderzoek naar Aisha's huwelijksleeftijd

    ...   Inleiding
    1. Tijdlijn van het leven van Profeet Mohamed
    2. Wie was Aisha?
    3. Levensverwachting en huwelijksleeftijd doorheen de geschiedenis
      3.1. Levensverwachting in historisch perspectief
      3.2. Meerderjarigheid doorheen de tijden
      3.3. Periode waarin profeet Mohamed leefde
    4. Huwelijksleeftijd van Aisha?
      4.1. Informatie van hadiths
      4.2. Hadiths volgens dewelke Aisha op 9-jarige leeftijd huwde
      4.3. Indicaties voor huwelijksleeftijd van Aisha tussen 13 en 19 jaar
      4.4. Bespreking
    5. Huwbare leeftijd volgens Koran en Sunnah
    6. Reacties op huwelijk van geestelijke met minderjarig meisje
    7. Besluit
    ...   Voetnoten

 

INLEIDING

Het recente huwelijk van een Indonesische muslim-geestelijke met een 12-jarig meisje veroorzaakte veel ophef. [1] Op Westerse internetfora werd dit aan de islam toegeschreven en werd gesteld dat deze handelswijze niet verbaast 'vermits profeet Mohamed een pedofiel was'. Deze beschuldiging duikt inderdaad geregeld op en wordt gekoppeld aan de uitspraak dat Aisha nog maar 9 jaar oud zou geweest zijn toen profeet Mohamed met haar trouwde. In de VS valt de beschuldiging vooral op te tekenen in kringen van christelijke fundamentalisten. Zo noemde Jerry Vines, een prominent christelijk predikant en voormalig voorzitter van de Southern Baptists Convention (protestants fundamentalisme, 16 miljoen leden in de VS), in 2002 Mohamed een "door demonen bezeten pedofiel". Hij kreeg voor deze uitspraak steun van evangelische christenen zoals Jerry Falwell. Joodse leiders echter, waaronder deze van de invloedrijke Anti-Defamation League, alsook mainstream protestantse groepen, sloten zich aan bij muslims in hun afwijzen en veroordelen van dergelijke uitlatingen. [2]

Stellen dat profeet Mohamed een 'pedofiel' was is een zware beschuldiging aan het adres van een man die door ruim 1 miljard mensen beschouwd wordt als de belichaming van de hoogste kwaliteiten die een mens kŗn bereiken in zijn leven. Bovendien wordt daarmee het miljard muslims die verondersteld worden zijn voorbeeld te volgen afgeschilderd als moreel gedegenereerden. Het versterkt het beeld dat de islam fundamenteel onverenigbaar zou zijn met het 'beschaafde' Westen.

In deze Koran Notitie wordt nagegaan wat islamitische bronnen ons leren over de leeftijd waarop Aisha zich verloofde en in het huwelijk trad met Profeet Mohamed. Daarnaast wordt nagegaan wat voor die tijd een normale huwbare leeftijd was. Verder wordt onderzocht wat Koran en Sunnah beschouwen als een huwbare leeftijd. Tenslotte wordt nagegaan hoe muslims reageerden op het huwelijk van de Indonesische geestelijke met het 12-jarig meisje. Op grond daarvan kan dan de aantijging dat profeet Mohamed een pedofiel zou geweest zijn geŽvalueerd worden op haar waarheids- dan wel lasterlijkheidsgehalte.




1. TIJDLIJN LEVEN PROFEET MOHAMED

Voor de goede orde worden eerst het tijdstip van de verloving en het het huwelijk van profeet Mohamed en Aisha gesitueerd op een tijdlijn waarin enkele voor deze bespreking relevante data opgenomen zijn. [3]


570Geboorte van profeet Mohamed
605 Geboorte van Fatima, dochter van profeet Mohamed en zijn vrouw Khadija
pre-610Jahiliyyah (periode van de 'onwetendheid', periode vůůr de openbaringen aan profeet Mohamed)
610Begin van de openbaringen aan profeet Mohamed, welke doorgaan tot aan einde van zijn leven
610Abu Bakr bekeert zich tot de islam
613Profeet Mohamed begint in het openbaar te prediken
615Emigratie naar AbessiniŽ (EthiopiŽ)
616Umar bin al Khattab bekeert zich tot de Islam
620Algemeen aanvaard als verloving van Aisha met de Profeet
622Hijrah (emigratie naar Yathrib, later Medina genoemd), begin van de islamitische jaartelling
623/624Algemeen aanvaard als tijdstip waarop Aisha bij de Profeet gaat wonen
632Overlijden van Profeet Mohamed




2. WIE WAS AISHA ? [4-6]

Aisha was een van de vrouwen van Profeet Mohamed. Ze draagt om die reden de titel van "Moeder van de Gelovigen" en wordt door veel muslimvrouwen beschouwd als een rolmodel.
«De profeet heeft een nauwere band met de gelovigen dan zij onderling hebben en zijn echtgenotes zijn hun moeders...» (Koran 33:6)
Aisha was de dochter van Um Ruman en Abu Bakr. Ze vervoegde Abu Bakr toen hij in 615 naar AbessiniŽ (EthiopiŽ) migreerde, om zich in veiligheid te brengen voor de anti-muslimvervolging door de Mekkanen. Abu Bakr wou haar eerst die lange tocht besparen door te proberen haar huwelijk met haar verloofde, Jubayir ibn Mut'am, zoon van Mut'am ibn 'Adi, te formaliseren. Maar Mut'am zag een huwelijk van zijn zoon met wat in de Mekkaanse maatschappij van die tijd 'verstotelingen" waren omwille van hun (islamitisch) geloof niet zitten. Een paar jaar later keerden ze terug naar Mekka, en verloofde ze zich met profeet Mohamed. Hoewel haar huwelijk mogelijk mede om politieke redenen afgesloten werd, blijkt uit tal van hadiths dat Aisha en Mohamed elkaar zeer genegen waren.

Haar vader, Abu Bakr, werd na de dood van de profeet de eerste kalief. De opvolging van profeet Mohamed zorgde voor verdeeldheid in de vroege muslimgemeenschap. Volgens Shi'ieten was Ali immers de rechtmatige opvolger. Abu Bark werd in 634 opgevolgd door Umar, die 10 jaar later opgevolgd werd door Ibn Affan Uthman. Al die tijd leefde Aisha in Medina. Uthman werd in 656 gedood door soldaten uit het kamp van Ali, die eisten dat Ali de nieuwe kalief zou worden. Aisha bracht daarop een leger op de been, geleid door Aisha zelf, die duidelijk een invloedrijk leider was. Haar leger werd verslagen, en Aisha werd gevangen genomen door Ali die haar onder militaire escorte terugstuurde naar Medina waar ze leefde tot aan haar dood in +/- 678. Algemeen geŽerd door muslims, wordt ze door Shi'ieten evenwel bekritiseerd voor haar steun aan wat volgens hen drie onrechtmatige kaliefen waren en voor haar gewapend verzet tegen Ali.

Haar leven illustreert hoe niets in de islam vrouwen belet een prominente maatschappelijke, militaire en politieke rol te bekleden. Zij geniet ook veel waardering voor haar intellectuele capaciteiten. Aisha is immers ťťn van de vier personen (de andere drie zijn Abu Hurayrah, Abdullah ibn Umar, en Anas ibn Malik) die meer dan 2.000 uitspraken van profeet Mohamed overleverde en daarmee ook in religieuze aangelegenheden een vooraanstaande figuur was. Aisha wordt door de geleerden beschouwd als een van de vroegste fuqaha van de islam, samen met mensen als Ibn al Khattab, Ali en Abdullah ibn Abbas. Hadiths die teruggaan op Aisha zouden later de grondslag vormen voor bijna een kwart van de shari'ah. Islamgeleerden zeggen dat zonder haar de helft van de ilm-i-hadith, de kennis en het begrip van de hadiths, verloren gegaan zou zijn. Veel van deze hadiths vertelde ze aan haar neef 'Urwah, die een van de grootste geleerden werd van de generatie na Mohamed.

Aisha stond in hoog aanzien. Wanneer de gezellen van de profeet met een of andere ingewikkelde zaak een probleem hadden, legden ze de zaak aan haar voor. Daarnaast ontfermde Aisha zich over tal van kinderen die onder haar zorg opgeleid werden. Naast jongens, waaronder haar eerder genoemde neef 'Urwah, leidde ze ook meisjes op. Umrah bint Abdur Rahman, die door geleerden beschouwd wordt als een van de betrouwbare vertellers van hadiths, was een van haar bekende vrouwelijke leerlingen.

Aisha was naar verluid een welbespraakte vrouw en bezat de gave mensen te begeesteren. Al-Ahnaf zei ooit over haar: "Ik heb toespraken gehoord van Abu Bark en Umar, Uthman en Ali en de Khulafa, maar ik heb niemand mooier en overtuigender horen spreken dan Aisha".




3. LEVENSVERWACHTING,  MEEDERJARIGHEID

3.1. Levensverwachting in historisch perspectief

Vandaag ligt de gemiddelde levensverwachting op wereldvlak op 67 jaar. Dit cijfer verbergt extreme verschillen. In rijke, geÔndustrialiseerde landen ligt de gemiddelde levensverwachting tussen de 70 en 80 jaar. Elders in de wereld is dat niet zo. In Swaziland, bijvoorbeeld, is de gemiddelde levensverwachting nog altijd maar 39,6 jaar. In Mozambique, Zambia, Sierra Leone, Lesotho, Angola, Zimbabwe, Afghanistan en de Centraal Afrikaanse Republiek ligt de gemiddelde levensverwachting tussen de 40 en de 45 jaar; in Liberia, Rwanda, Guinea-Bissau, Congo (DR), Nigeria, SomaliŽ, Malavi, de Ivoorkust, Zuid-Afrika en Burundi ligt de gemiddelde levensverwachting tussen de 45 en de 50. [7].

De dramatische stijging van de gemiddelde levensverwachting in de rijke streken van de wereld is een vrij recent fenomeen dat pas na de aanzet van de industriŽle revolutie in de 19de eeuw begon. Als gevolg van betere hygiŽnische omstandigheden, betere beschikbaarheid van voedsel, betere geneeskundige verzorging en zo meer, deed zich een drastische daling voor van de kindersterfte en werd de gemiddelde levensduur aanzienlijk langer. Tot aan de 18de eeuw was de wereldwijde levensverwachting echter veel lager - met cijfers in de Romeinse tijd en in de Middeleeuwen van rond de 20 ŗ 30 of 30 ŗ 40 jaar. [8]

Deze gegevens laten reeds vermoeden dat de huwbare leeftijd vroeger ook anders lag dan vandaag het geval is.

3.2. Meerderjarigheid doorheen de tijden

Meerderjarigheid wordt in het Engels 'age of consent' genoemd. Het gaat om de leeftijd waarop seksuele betrekkingen met meerderjarigen niet meer strafbaar zijn, met andere woorden, de leeftijd waarop men geacht wordt bekwaam te zijn om in te stemmen ('consent') met seksuele relaties. In het voorbije millennium werd meerderjarigheid anders geconcipieerd dan in de voorbije 150 jaar. Doorheen de geschiedenis was meerderjarigheid in essentie een aangelegenheid die bepaald werd op grond van biologische ontwikkeling - en met name door de leeftijd waarop een meisje haar eerste menstruatie kreeg. [9,10] De hoge sterftegraad moest immers gecompenseerd worden door een hoog geboortecijfer, waardoor jonge huwelijken nodig waren. [11] Bovendien was de gemiddelde levensverwachting aanzienlijk lager dan nu.

In tribale samenlevingen was meerderjarigheid geen wettelijk geregelde kwestie, maar een zaak die door de stammen bepaald werd. Volgens antropologen verliep de overgang van kindertijd naar volwassenheid in tribale samenlevingen zonder een lange tussenfase van adolescentie "omdat voorbereiding voor volwassenheid in zulke omstandigheden niet het soort sociale, intellectuele of morele uitdagingen met zich meebracht die eigen zijn aan geavanceerde samenlevingen.". [12] De kennis en vaardigheden die men moest verwerven om deel te nemen aan het volwassen leven - jagen, de grond bewerken enz - kon men reeds op vroege leeftijd verwerven en waren veel minder complex dan de kennis en vaardigheden waarover men nu in hoogtechnologische, complexe samenlevingen moet beschikken om volwaardig te kunnen deelnemen aan het volwassen leven.

Bij de Romeinen was het wel een zaak van de wet. De Romeinen zetten de leeftijdsgrens voor meerderjarigheid op 12-14 jaar, maar behielden tegelijk een minimum van 7 jaar. In het Romeinse Rijk werd tijdens bepaalde perioden wat wij nu 'zeer jong' huwen voor meisjes zouden noemen, zelfs aangemoedigd om de grote soldatensterfte zo veel mogelijk aan te vullen en de mannelijke bevolking (lees: het aantal potentiŽle soldaten) op peil te houden. [13,14]

Volgens sommige christelijke en andere bronnen was Maria mogelijk maar goed 12 of pas 13 jaar toen zij aan Jezus het leven schonk, vermits volgens Hebreeuwse tradities toen rond de leeftijd van 12 jaar getrouwd mocht worden. Andere christelijke bronnen stellen dat vermits de Bijbel haar leeftijd niet duidelijk aangeeft het onmogelijk te zeggen is hoe oud ze was. [15-18].

Meerderjarigheid hangt samen met bepalingen uit het strafrecht inzake verkrachting. Statutory rape of verkrachting van een minderjarige is volgens het US Department of Justice:
« een algemene term die gebruikt wordt om het misdrijf te beschrijven dat plaatsvindt wanneer een individu (ongeacht de leeftijd) seksuele relaties heeft met wederzijdse instemming met een individu dat niet oud genoeg is om wettelijk toe te stemmen met het gedrag. Anders gezegd, is verkrachting van een minderjarige de seksuele relatie tussen individuen die wettelijk zou zijn ware het niet voor hun leeftijd. » [19]
Kwestie van dit in historisch perspectief te plaatsen: in het Engeland van 1576 werden seksuele betrekkingen met een meisje jonger dan 10 jaar als verkrachting van een minderjarige beschouwd. Met andere woorden, vanaf 10 jaar kon een meisje in Engeland in 1576 wettelijk seksuele betrekkingen hebben. Ook in onze streek, dus, was zeer jong huwen en zeer jong seksuele contacten hebben met meerderjarigen een normale zaak. Zo schrijft Patricia Donovan in Family Planning Perspectives:
« Wetten inzake verkrachting van een minderjarige zijn gebaseerd op de vooronderstelling dat totdat een persoon een zekere leeftijd bereikt, dit individu wettelijk onbekwaam is om in te stemmen met seksuele betrekkingen. Verkrachting van een minderjarige werd meer dan 700 jaar geleden gecodificeerd in de Engelse wet, wanneer het onwettig werd om met of zonder haar toestemming een meisje jonger dan 12 te "onteren". In 1576, werd de 'age of consent' verlaagd tot 10 jaar. » [20]
Het is pas gedurende de 19de eeuw dat, in het kader van toenemende levensverwachting en daarmee gepaard gaande maatschappelijke veranderingen, de leeftijdgrens voor meerderjarigheid geleidelijk opgetrokken werd en er een lange periode van adolescentie kwam. [21]

Dat de leeftijdsgrens voor meerderjarigheid tot vrij recent in huidige termen laag lag, en er dus vroeg wettelijke seksuele betrekkingen onderhouden werden, blijkt bijvoorbeeld uit een voetnoot in een werk van Howard Kelly, de eerste professor gynaecologie van de Amerikaanse John Hopkins universiteit. In 1928 schrijft hij over de inuits (vroeger eskimo's genoemd - een term die zij als beledigend ervaren) :
« De vraag van vroege maturiteit is er niet zozeer een van (geografische) breedtegraden dan wel van de onmiddellijke omgeving, van kledij en van verwarming in de woning. V. Stefansson, een eminent explorator, merkte op dat volwassenheid bij eskimo's ongeveer even vroeg optreedt als in het zuiden van Europa, te wijten aan de intense hitte in hun iglo's waarin de vrouwen de hele winter lang gehuisvest zijn (temperaturen van 80 of 90į [Fahrenheit]) en de dubbele pelslaag van hun kledij. Het is alsof ze een groot deel van het jaar in een Turks bad doorbrengen. "Onder eskimovrouwen is het niet uitzonderlijk dat zij hun eerste kind hebben op de leeftijd van twaalf, en kinderen die geboren worden vůůr de moeders 11 jaar oud waren werden opgetekend." Deze gegevens zijn "strikt in overeenstemming met de veronderstelling dat hoe warmer de omgeving, hoe vroeger de maturiteit. » (Howard Kelly, 1928) [22]

3.3. Periode waarin de profeet leefde

Er bestaan geen statistieken over de de leeftijdgrens van meerderjarigheid in de Arabische regio rond de jaren 600-700, maar aangenomen wordt dat, net zoals in tribale en vele pre-moderne samenlevingen, meerderjarigheid niet bepaald werd aan de hand van een leeftijdsgrens, maar biologisch bepaald werd, met name op grond van de menarche (de eerste menstruatie). Dit wil zeggen dat ook deze samenleving het als perfect normaal beschouwde dat een meisje, van zodra ze menstrueerde, seks had - en in het geval van de islam, die seks buiten het huwelijk verbiedt, dus in het huwelijk trad op voorwaarde dat zij daartoe niet alleen biologisch maar ook intellectueel, moreel enz. voldoende maturiteit had (waarover straks meer), geŽvalueerd binnen dat tijdskader.

Colin Turner, professor in Perzische taal en islamitische geschiedenis, stelt dat, mocht Aisha 9 jaar geweest zijn toen ze trouwde, dit huwelijk met profeet Mohamed in historisch perspectief dan ook in geen enkel opzicht onfatsoenlijk zou geweest zijn. Ook het leeftijdsverschil tussen de partners werd in bedoeÔenen- en andere samenlevingen als normaal beschouwd. [23]

Kortom, een huwelijk op jonge leeftijd was zowel bij ons in West-Europa als in de Arabische wereld in het verleden niet ongewoon. Zelfs als Aisha huwde op 9-jarige leeftijd, was daar voor de tijd waarin zij leefde niets onfatsoenlijk aan.




4. HUWELIJKSLEEFTIJD VAN AISHA ?

4.1. Informatie via hadiths

Informatie over de leeftijd van Aisha is grotendeels gebaseerd op hadiths, dit zijn overleveringen van uitspraken, handelingen enz. van de profeet die een honderd jaar na zijn dood gecanoniseerd werden. Wanneer men in een hadith verzameling leest: "Profeet Mohamed zei dat enz." betekent dat dus niet dat er iemand naast de profeet stond die deze woorden optekende, wel dat deze woorden via een keten van vertellers overgeleverd werd, waarbij de ene het stukje informatie doorzegde aan de andere - soms zelfs over meerdere generaties, en dit tot wanneer men al deze uitspraken-van-horen-zeggen, begon te verzamelen en op schrift te stellen. Het is niet geweten hoeveel hadiths er juist zijn, wellicht een paar honderdduizend. Al vroeg ontstond een hele wetenschap om deze hadiths op hun betrouwbaarheid te beoordelen. Daartoe werd een ganse classificatie van hadiths opgebouwd. Bij de beoordeling werd zowel de inhoud als de keten van vertellers (de zgn. isnad) aan een grondig onderzoek onderworpen. Hadithwetenschappen is een complexe zaak die meerdere jaren hogere studies vereist. Een hadith is trouwens op zich geen leefregel van de islam, het kan net zo goed om een uitzondering van een algemene regel gaan. Een hadith moet dus altijd gekaderd worden in het geheel van de islam. Bovendien kan een hadith nooit gebruikt worden om het koranisch kader tegen te spreken.

4.2. Hadiths volgens dewelke Aisha op 9-jarige leeftijd huwde

Er zijn maar een handvol hadiths die de huwelijksleeftijd van Aisha bevatten - wat op zich al aangeeft dat haar leeftijd niet ongewoon was voor die tijd. Deze hadiths stellen dat zij 9 was bij haar verloving en/of huwelijk. Daar waar veel geleerden deze hadiths beschouwen als accuraat, kunnen er volgens anderen vragen gesteld worden bij de betrouwbaarheid ervan. Een aantal van deze hadiths zouden gemeld zijn op gezag van 'Urwah door zijn zoon Hisham, nadat hij op 71 jarige leeftijd van Medina naar Irak verhuisd is, of zouden via een Irakees uit die periode verteld zijn. Malik ibn Anas, Hisham's pupil, alsook een aantal vroege historici, stelden dat de hadiths van Hisham uit zijn Iraakse periode niet betrouwbaar zijn omdat hij toen aan ernstig geheugenverlies leed. [18] Sommige geleerden vinden deze hadiths daarom niet betrouwbaar. Anderen echter zijn het met deze analyse niet eens; zij citeren uit werken van andere vroegere historici die stellen dat hoewel Hisham inderdaad geheugenproblemen had, deze problemen niet van die aard waren dat hij er helemaal verward van was.

Ook over hadiths die niet via Hisham of een Irakees gemeld zijn, maar die dus langs een ander kanaal gemeld werden, bestaat er onenigheid. De discussie spitst zich vooral toe op de isnads of meldingsketens van de hadiths. Zo is er bijvoorbeeld volgende hadith: [19]
« Abd Allah b. Safwan kwam samen met een andere persoon bij Aisha en Aisha zei (tegen de laatste): "O zus en zo, heb jij gehoord wat de Hafsah zeggen? Hij zei, "Ja, Moeder van de Gelovigen." Abd Allah b. Safwan vroeg haar, "Wat zeggen ze? Zij antwoordde, "Er zijn negen bijzondere kenmerken in mij die in geen enkele vrouw aanwezig zijn, behalve voor wat God verleende aan Maryam bt. Imran. Bij God, ik zeg dit niet op mezelf te prijzen boven wie dan ook van mijn gezellen." "Wat zijn deze?" vroeg hij. Zij antwoordde: "De engel die ten val gebracht werd door mijn gelijkenis; de Boodschapper van God die met me trouwde wanneer ik zeven jaar oud was; mijn huwelijk dat geconsumeerd was toen ik negen was; hij huwde me toen ik een maagd was, .... » (Tabari, pagina, volume 7, page 7)
De meldingsketen van deze hadith is als volgt:
Abd al-Hamid b. Bayan al-Sukkari - Muhammad b. Yazid - Ismai'il (dit is Ibn Abi Khalid) - Abd al-Rahman b. Abi al- Dahhak - een man van Quraysh - Abd al-Rahman b. Muhammad
Dit wil dus zeggen:
Abd al-Hamid b. Bayan al-Sukkari
  hoorde van Muhammad b. Yazid
    die hoorde van Ismai'il (dit is Ibn Abi Khalid)
      die hoorde van Abd al-Rahman b. Abi al- Dahhak
        die hoorde van "een man van de Quraysh"
          die hoorde van Abd al-Rahman b. Muhammad
            dat Ab Allah b. Safwan samen men een andere persoon bij Aisha kwam en dat Aisha gezegd had dat enz

De vijfde persoon in deze keten is een niet nader geÔdentificeerd persoon, die enkel omschreven wordt als "een man van de Quraysh". Concreet gesteld: men hoorde van "een man van de Quraysh" zeggen dat enz. Maar men weet niet wie die iemand is. Was het een betrouwbaar iemand? Was het iemand die bekend stond als onbetrouwbaar? Was het wel mogelijk dat hij iets had horen zeggen van Abd al-Rahman b. Muhammad ?

In de hadithwetenschap wordt een onbekende in een meldingsketen - uiteraard - beschouwd als een significante zwakheid in de keten van melders. Dit wil echter niet automatisch zeggen dat de informatie van de hadith onbetrouwbaar, vermits in dergelijke gevallen moet onderzocht worden of andere hadiths die dezelfde informatie aanbrengen via een andere en geheel betrouwbare isnad, deze informatie al dan niet bevestigen.

4.3. Indicaties voor huwelijksleeftijd van Aisha tussen 13 en 19 jaar

Daarnaast voeren sommigen aan dat indirect uit andere hadiths of werken van vroege historici of hadithwetenschappers blijkt dat Aisha best een paar jaar ouder kan geweest zijn bij haar huwelijk. Een paar voorbeelden: [25]
  • Ibn Hajar al-Asqalani, de shafi'itische soennietisch islamgeleerde en hadithdeskundige (1372-1448), schreef:
    « Fatimah (ra) werd geboren rond de tijd dat de Kaa'bah herbouwd werd, wanneer de profeet (vzmh) 35 jaar oud was (...) Zij [Fatimah] was vijf jaar ouder dan Aisha (ra)» (Al-Isabah fi Tamyeez al-Sahaabah, Ibn Hajar al-Asqalaniy, Vol. 4, Pg. 377, Arabisch, Maktabah al-Riyadh al-Haditha, al-Riyadh, 1978)
    Dus: Fatima werd geboren toen de profeet 35 jaar oud was, dwz in 605. Zij was dus in 623 of 624, moment waarop Aisha en profeet Mohamed in het huwelijk traden, (624-605=) 18 ŗ 19 jaar oud. Als men zich op deze bron zou baseren was Aisha, vermits zij 5 jaar jonger was dan Fatima, op het moment van haar huwelijk bijgevolg 13 ŗ 14 jaar oud.

  • Volgens andere historische bronnen was Aisha 10 jaar jonger dan haar zus Asma, die in het jaar 73 AH op 100 jarige leeftijd stierf. Dit wil zeggen dat Asma in 622, het jaar van de Hijra, 100-73= +/- 27 jaar oud was. Zij was 10 jaar ouder dan Aisha, dus was Aisha op dat moment +/- 17 jaar. Vermits haar huwelijk met de Profeet 1 ŗ 2 jaar na de Hijra afgesloten werd, was zij, luidens deze bron, toen 18 ŗ 19 jaar. Referenties voor deze informatie zijn onder meer de volgende:
    Ibn Kathir (1301-1373) en Al Zahabi schreven dat Aisha 10 jaar jonger was dan haar zus Asma (Ibn Kathir zou zich daarvoor gebaseerd hebben op Al Zahabi) :
    Volgens Abd al-Rahman ibn abi zannaad: « Asma (ra) was tien jaar ouder dan Aisha» (Siyar A`la'ma'l-nubala', Al-Zahabi, Vol. 2, pg. 289, Arabisch, Mu'assasatu'l-risala'h, Beirut, 1992)

    Volgens Ibn kathir: « Zij (Asma) was tien jaar ouder dan haar zuster (Aisha). » (Al-Bidaayah wa al-Nihaayah, Ibn Kathir, Vol. 8, pg. 371, Arabisch, Dar al-fikr al-`arabiy, Al-jizah, 1933)
    Diezelfde Ibn Kathir, alsook Ibn Hajar al-Asqalani, een shafi'itische Soennietisch islamgeleerde en hadith deskundige, (1372-1448), vermelden dat Asma stierf in het jaar 73 AH:
    Volgens Ibn Kathir: « Zij [Asma] was getuige van het doden van haar zoon gedurende dat jaar [dwz 73 AH], zoals we reeds vermeld hebben, en vijf dagen later overleed ze zelf. Volgens de andere narratieven vond haar dood geen 5 maar 20, of een paar dagen meer dan 20, of 100 dagen later plaats. Het best bekende narratief is dat van 100 dagen later. Op het ogenblik van haar dood was ze 100 jaar oud. » (Al-Bidaayah wa al-Nihaayah, Ibn Kathir, Vol. 8, pg. 372, Arabic, Dar al-fikr al-`arabiy, Al-jizah, 1933).

    Volgens Ibn Hajar Al-Asqalani: « Zij (dwz. Asma) leefde honderd jaar en stierf in het jaar 73 of 74 AH. »(Taqreeb al-Tehzeeb, Ibn Hajar Al-Asqalaaniy, Pg. 654, Arabic, Bab fi al-nisaa, al-Harf al-alif, Lucknow)
    Al-Dhahabi stelt dan weer dan er een groter leeftijdsverschil was tussen beide zussen dan 10 jaar.

4.4. Bespreking

Er moet rekening mee gehouden worden dat men de voorbije eeuwen niet kon beschikken over computers om de honderdduizenden hadiths aan elkaar te toetsen, zodat zich al vrij vroeg bepaalde meningen vormden die al eeuwenlang standhouden. Bovendien kan er in de canonisering van de hadiths 'gekleurde' informatie ingeslopen zijn - zeker gezien de aanhangers van Ali Aisha een tijd lang niet bepaald gunstig gezind waren - zodat niet met 100% zekerheid kan gesteld worden hoe oud Aisha was bij haar huwelijk.

Als leek in deze zaken is het hoe dan ook onmogelijk in te schatten welke argumenten zwaarder wegen dan andere. Dit is een discussie voor gevorderde hadithwetenschappers,

Hoewel een groot aantal soennietische geleerden de hadiths aanvaarden waarin gesteld wordt dat Aisha op 9-jarige leeftijd in het huwelijk trad met de profeet, zijn er dus ook andere opinies die op grond van allerhande ingewikkelde technische punten argumenteren dat er zwakten zitten in de argumenten van diegenen die zeggen dat ze op 9-jarige leeftijd gehuwd is en die stellen dat ze best ouder kan geweest zijn, mogelijks tussen 13 en 19 jaar oud. Deze argumenten worden op hun beurt weerlegd door geleerden die van mening waren dat ze 9 jaar was. [26]

Een groot of acuut twistpunt is het in de muslimwereld in elk geval niet. Net zoals men ook in het christendom (of de islam - want ook in de islam zijn Jezus en Maria geŽerd) geen acute discussies voert over hoe oud Maria nu juist was toen zij het leven schonk aan Jezus, is de leeftijd van Aisha bij haar huwelijk in de islam geen issue. De discussie over de hadiths lijkt er eerder gekomen te zijn omdat een aantal geleerden in reactie op de Westerse beschuldigingen van pedofilie, de zaak zijn gaan uitspitten - hoewel de exacte leeftijd - 9 of ouder - vanuit historisch of religieus perspectief voor muslims eigenlijk niet ter zake doet. Ook als ze 9 jaar was, was dit in de tijd waarin de profeet leefde niet ongewoon of onbetamelijk. Vanuit religieus perspectief heeft de huwelijksleeftijd van Aisha bovendien geen implicaties, het betreft zuiver biografische informatie die in de shari'ah geen enkele wettelijke kracht heeft en dus niet geldt als minimum huwbare leeftijd, zoals hierna zal blijken.




5. HUWBARE LEEFTIJD VOLGENS KORAN EN SUNNAH

De Koran bevat geen directe informatie over een of andere leeftijdsgrens waarop een huwelijk mag aangegaan worden. De huwbare leeftijd wordt niet in termen van aantal jaren gedefinieerd, maar in termen van maturiteit:
« En toetst de wezen totdat zij de leeftijd om te trouwen bereikt hebben en als jullie bij hen dan redelijk inzicht bemerken, overhandigt hun dan hun bezittingen. En verteert ze niet verkwistend en overijld voordat zij groot geworden zijn. Wie rijk is moet er afblijven en wie arm is moet er in redelijkheid van gebruiken. En als jullie hun dan hun bezittingen overhandigen laat er dan getuigen bij aanwezig zijn. God is goed genoeg om af te rekenen. » (Koran 4:6)
Muslims mogen een weeskind anders gezegd pas toestemming geven om te trouwen en controle en beheer te verwerven over zijn of haar bezittingen als ze "een redelijk inzicht", soms ook vertaald als "wijsheid" vertonen, met andere woorden: ze moeten over voldoende intellectuele, emotionele, morele en andere capaciteiten beschikken om deel te nemen aan het volwassen leven, en om de verantwoordelijkheden die een gezin met zich mee brengt aan te kunnen. Deze maturiteit dient luidens dit vers bovendien zorgzaam getoetst te worden. Dat zij de leeftijd om te trouwen bereikt hebben, voor-onderstelt dat ze biologisch volwassen zijn, maar het is duidelijk dat volgens dit vers biologische maturiteit niet volstaat. De persoon moet in alle opzichten maturiteit verworven hebben om de verantwoordelijkheden van het gezin en het opnemen van zijn of haar rol in de samenleving aan te kunnen. [27,28]

Ook volgende uitspraak van profeet Mohamed maakt de maturiteit van de persoon een voorwaarde voor het aangaan van een huwelijk:
« O jonge mensen, wie van jullie in staat is om de verantwoordelijkheden van het huwelijk te dragen, dat hij/zij in het huwelijk treedt. Dit zal zijn blik verlagen en hem/haar kuis houden. Wie er niet toe in staat is, laat hem/haar vasten. Want vasten vermindert het (lichamelijk) verlangen. » [29,30]
Opdat een huwelijk geldig zou zijn in de islam, moeten zowel de man als de vrouw daarvoor hun geloofwaardig akkoord geven - wat ook de maturiteit vereist om een dergelijk akkoord te kunnen geven. Geen van beiden - man noch vrouw - kan tegen eigen wil of wens tot een huwelijk gedwongen worden. Volgens de islam zijn gedwongen huwelijken onwettig. [31] Mocht een vrouw toch tegen haar wil uitgehuwelijkt worden, dan heeft ze het recht van die man te scheiden:
« Abdullah ibn Annas meldde: "Een maagd kwam bij de profeet en vermeldde dat haar vader haar tegen haar wil uitgehuwelijkt had, waarop de profeet haar toestond haar keuze uit te oefenen. » (Abu Dawood)
Illustratief is het voorval met Qaylah (bint Makhramah) en haar dochters. Toen haar man stierf, wou zijn broer alle dochters uithuwelijken aan mannen waar ze helemaal niet wilden mee trouwen. Qaylah slaagde erin met ťťn van haar dochters per kameel te ontsnappen. Achternagezeten door haar schoonbroer, zette ze koers naar profeet Mohamed. Ze slaagde erin profeet Mohamed te bereiken die haar zaak aanhoorde, en die oordeelde dat zij en haar dochters niet konden gedwongen worden om te huwen. Hij maande elke gelovige muslim aan de vrouwen ter hulp te schieten. Als gevolg van deze uitspraak was de schoonbroer verplicht de dochters te laten gaan. [32]

De islamitische huwelijksvoorwaarde van biologische, intellectuele, emotionele, morele maturiteit, worden weerspiegeld in de voorwaarde dat men in staat en bekwaam moet zijn om een zelfstandige, vrije en geloofwaardige beslissing tot huwen te nemen.

Het is in elk geval een misverstand te denken dat de leeftijd waarop Mohamed met Aisha trouwde - ongeacht of ze 9 jaar of ouder was - een soort wettelijke kracht zou hebben als minimum leeftijd waarop gehuwd kan worden. De islamitische leer en wet legt geen minimum leeftijdsgrens vast voor huwelijken, maar houdt rekening met veranderende culturele omstandigheden doorheen de tijd en omschrijft de huwelijksleeftijd in termen van maturiteit,individueel maar ook in samenhang met de samenlevingscontext.[33] Biologische maturiteit is daarbij niet voldoende: daarnaast moet de persoon ook emotioneel, psychisch, intellectueel en moreel voldoende matuur zijn, een zaak die van individu tot individu verschilt en die zorgzaam onderzocht dient te worden.

Tegelijk stelt Dr. Saud Al-Fenesyan, voormalig rector van de Shari'ah Factulteit van de Imam Muhammed bin Saud Universiteit (Saudi ArabiŽ) dat er vanuit de shari'ah geen enkel bezwaar is tegen het instellen van een minimum huwelijksleeftijd van bijvoorbeeld 17 of 18 jaar, een maatregel die zou kunnen helpen ter bescherming van de rechten van kinderen en ter bestrijding van kinderhuwelijken, die ook volgens de islam een misdrijf zijn. [34]

Noteer dat in veruit de meeste muslimlanden de shari'a niet geldt, en dat er vanuit de Koran ook geen enkele verplichting is om deze in te voeren. Of men de shari'ah invoert of niet, is een vrije keuze. De shari'ah kan alleen aangenomen met als een aan unanimiteit grenzende meerderheid daar voor kiest. Bij invoering ervan wordt de conceptuele shari'ah gecodificeerd tot wet, zodat hij van land tot land kan verschillen. Bij afwezigheid van de shari'ah zijn muslims verplicht zich te houden aan de vigerende (burgerlijke) wetgeving van het land waarin zij verblijven. [35]



6. REACTIES OP HUWELIJK VAN GEESTELIJKE MET MINDERJARIG MEISJE

Onlangs ontstond ophef toen een Indonesische muslim-geestelijke, met instemming van haar en van haar ouders, een 12-jarig meisje huwde, en zich daarvoor beriep op de hadiths en het (vermeende) voorbeeld van de profeet. [36]

Zijn handelswijze botste op felle verontwaardiging en tegenstand van tal van muslims alsook op een klacht door de Indonesian Ulema Council, de raad van islamitische geestelijken. [37]

De religieuze leiders van de Indonesian Ulema Council gaven een verklaring uit waarin gesteld werd dat niemand een minderjarige mag huwen. [38]

Chollil Ridwan, lid van deze ulema raad, zei dat de man "aangeklaagd moest worden voor het huwen met een minderjarige". [39]

Een andere ulema uitte ook felle kritiek en zei dat wat deze geestelijke gedaan had ingaat tegen de islamitische wet. Hij zei dat als deze geestelijke seksuele betrekkingen had met het minderjarige meisje, dit een inbreuk zou vormen tegen zowel de de religieuze als de vigerende wetten. [40]

Ook andere muslims keurden zijn handelswijze af als strijdig met de islam. Een senior lid van de islamitische partij PKS zei dat deze geestelijke verkeerd is in wat hij doet, en verkeerd is in zijn interpretatie van de islam. [41] De politie startte een onderzoek. In IndonesiŽ moet een meisje minstens 16 jaar oud zijn voor ze kan trouwen. Op trouwen met een minderjarige staat een gevangenisstraf van maximum vijf jaar. [42,43]



BESLUIT

Op grond van de islamitische bronnen is niet met 100% zekerheid te zeggen hoe oud Aisha was bij haar huwelijk, maar†als zij op 9-jarige leeftijd trouwde, was dit niet onwelvoeglijk voor haar tijd. Ook in onze streken lag de huwbare leeftijd in de pre-moderne samenlevingen rond deze leeftijd en werd de stap van kindertijd naar volwassenheid zonder tussenliggende lange adolescentie gezet. Pas de voorbije 150 jaar werd parallel met de ingrijpende veranderingen in de samenleving en demografie ten gevolge van de industrialisatie de leeftijd van meerderjarigheid geleidelijk opgetrokken.†

Dergelijke leeftijdsgrenzen hangen samen met de structuur en demografie van een pre-moderne samenleving en met de veel lagere algemene levensverwachting die toen gold. Historische informatie dient bekeken te worden in de context van de periode waarin ze zich voordeed, niet vanuit een waarde-oordeel dat men enkele honderden jaren later zou uitspreken mochten dezelfde feiten zich vandaag voordoen.

Profeet Mohamed op grond van zijn huwelijk met Aisha een pedofiel noemen, getuigt op zijn minst van onwetendheid, op zijn slechtst van kwaadwilligheid en is hoe dan ook een ernstige vorm van laster. Laster houdt in dat men iemand - in dit geval profeet Mohamed - in het openbaar ten onrechte beschuldigt van feiten die niet waar zijn met als doel zijn reputatie te ruÔneren [44]. En zoals altijd het geval is met laster, zegt dit iets over denkwereld van diegene die de laster uitspreekt, maar niets over diegene die belasterd wordt.

Wat ook de leeftijd van Aisha was bij haar huwelijk, 9 jaar of ouder, haar leeftijd heeft in de islamitische leer en wet geen wettelijke waarde. De islam bevat geen leeftijdsgrens voor huwbare leeftijd, maar definieert de huwbare leeftijd in termen van algehele maturiteit, hoewel er vanuit de shari'ah ook geen enkel bezwaar is om vandaag de dag† een wettelijke minimale leeftijdsgrens van bijvoorbeeld 17 of 18 jaar in te stellen om kinderhuwelijken, die ook volgens de islam een misdrijf zijn, tegen te gaan.

De Indonesische islamitische geestelijke die zich op de hadiths van het huwelijk van profeet Mohamed beriep, werd dan ook fel teruggefloten door muslimgeleerden die zeiden dat hij in de fout ging ťn tegen de islam ťn tegen de vigerende wetgeving, en voegden er aan dat hij een misdrijf begaan had waarvoor hij moet aangeklaagd worden. In IndonesiŽ staat op dit misdrijf een maximumstraf van 5 jaar gevangenis.

_________________________



NOTEN

  1. "Outrage as cleric weds girl, 12", Lucy Williamson, BBC News Online, 27/10/2008 - http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/7692502.stm.
  2. "Anti-Musilm Remarks Stir Tempest", Alan Cooperman, Washington Post, 20 June 2002 - http://www.washingtonpost.com/ac2/wp-dyn/A14499-2002Jun19?language=printer.
  3. "Was Ayesha A Six-Year-Old Bride? The Ancient Myth Exposed", T.O. Shanavas, The Minaret in March 1999, gedeeltelijk overgenomen op de website van IIIE - klik hier.
  4. "A Woman For All Seasons: Aisha bint Abu Bakr", Denise Halel, Crescent Life - klik hier.
  5. "Aisha", Wikipedia - http://en.wikipedia.org/wiki/Aisha.
  6. "Aishah bint Abi Bakr", USC-MSA Compendium of Muslim Texts - http://www.usc.edu/dept/MSA/history/biographies/sahaabah/bio.AISHAH_BINT_ABI_BAKR.html.
  7. "List of countries by life expectancy", Wikipedia - http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_by_life_expectancy.
  8. "Life expectancy", Wikipedia - http://en.wikipedia.org/wiki/Life_expectancy#Life_expectancy_over_human_history.
  9. "Age of Consent A Historical Overview", Jounal of Psychology & Human Sexuality, Vol. 16 Issue 2/3, pp 25-42, 5/3/2005 - http://www.haworthpress.com/store/ArticleAbstract.asp?sid=5T43HTEXT7DM8JLWPV9C4KL04298A1BB&ID=87429.
  10. "The Age of Marriage in Ancient Rome", Lelis, Arnold , Percy, William A. , & Verstraete, Beert C, Mellen Press, 2003 (168pp) - ISBN10: 0-7734-6665-7 - http://www.mellenpress.com/mellenpress.cfm?bookid=5718&pc=9.
  11. "The Age of Marriage in Ancient Rome", Arnold A. Lelis, William A. Percy, Beert C. Verstraete, Lewiston, Queenston, Lampeter: The Edwin Mellen Press, 2003. Pp. 148. ISBN 0-7734-6665-7 - Reviewed by Walter McCall, Saint Mary's University, Bryn Mawr Classical Review, 29/5/2006 - http://ccat.sas.upenn.edu/bmcr/2006/2006-05-29.html.
  12. "The reality of Adolescence", Garry Ezzi, Anne Marie Ezzo - http://www.gfi.org/java/jsp/article10.htm.
  13. Zie noot 9.
  14. Zie noot 10.
  15. "Marriage", Judaism 101 - http://www.jewfaq.org/marriage.htm.
  16. "Mary: Betrothal and Marriage, BBC - BBC Maria.
  17. "The Blessed Virgin Mary", Catholic Encyclopedia - http://www.newadvent.org/cathen/15464b.htm.
  18. "Mary's age when Jesus was born", Wisconsin Evangelical Lutheran Synod - klik hier.
  19. "Statutory Rape Known to Law Enforcement", Karyl Troup-Leasure and Howard N. Snyder, Office of Justice Programs, August 2005 - http://www.ncjrs.gov/pdffiles1/ojjdp/208803.pdf.
  20. "Can Statutory Rape Laws Be Effective in Preventing Adolescent Pregnancy?", Patricia Donovan, Family Planning Perspectives, Vol.29 Nį1, jan-feb 1996, Guttmacher Institute - http://www.guttmacher.org/pubs/journals/2903097.html.
  21. Zie noot 12.
  22. "Gynecology", Howard Kelly, (laatste) editie 1928; geciteerd in: "Average age at menarche in various cultures", Harry Finley - http://www.mum.org/menarage.htm.
  23. "Islam: The Basics"C. (Colin) Turner, Routledge Press, p.34-35 - geciteerd in: Criticism of Muhammad, Wikipedia - http://en.wikipedia.org/wiki/Criticism_of_Muhammad#_note-13.
  24. "Tehqiq e umar e Siddiqah e Ka'inat", Habib ur Rahman Kandhalwi, (Urdu), Anjuman Uswa e hasanah, Karachi, Pakistan. Uittreksels daarvan worden in artikel- en discussievorm weergegeven en besproken in een aantal bijdragen op de website van Understanding Islam, waaronder: "What was Ayesha's (ra) Age at the Time of Her Marriage to the Prophet (pbuh)?", Understanding-islam - klik hier.
  25. Zie noot 24.
  26. "ĎAíishaís Age at the Time of Her Marriage"; GF Haddad, Living Islam Ė Shawwal 1426 / November 2005 - http://mac.abc.se/~onesr/d/aam1_e.pdf.
  27. Zie noot 3.
  28. "What s the permissible age for a girl to marry?, Amani Aboul Fadl Farag, Rading Islam, 31/7/2002 - klik hier.
  29. "Marriage: what you ought to know", Sheikh Syed Darsh - http://www.jannah.org/sisters/marparen.html.
  30. Zie noot 3.
  31. "Forced Marriage - a wrong not a right", MCB - http://www.mcb.org.uk/uploads/wrongnotright.pdf.
  32. "Forced Marriages Condemned", Ruqaiyyah Waris Maqsood - http://www.islamfortoday.com/ruqaiyyah04.htm.
  33. "Islamic Marital Jurisprudence", Wikipedia - http://en.wikipedia.org/wiki/Islamic_marital_jurisprudence#Age_limits_and_arranged_marriages.
  34. "Saudis Campaign Against Child Marriage", Sandhaanu, 20/9/2008 - klik hier.
  35. Zie Koran Notitie "Moskee en staat, een moeilijke verhouding?" - op deze website.
  36. "Cleric defiant amid controversy over marriage 12 year old girl", The Jakarta Post, 25/10/2008 - http://www.thejakartapost.com/news/2008/10/25/cleric-defiant-amid-controversy-over-marriage-12yearold-girl.html.
  37. "Indonesian cleric marries 12 year old girl", GMANews.TV, 10/28/2008 - http://www.gmanews.tv/story/129738/Report-Indonesian-cleric-marries-12-year-old-girl.
  38. "Commission probes cleric marrying 12 year old", The Jakarta Post, 26/10/2008 - http://www.thejakartapost.com/news/2008/10/26/commission-probes-cleric-marrying-12yearold.html.
  39. Zie noot 36.
  40. "Cleric defiant amid controversy over marriage 12 year old girl", The Jakarta Post, 25/10/2008, p.2 - http://www.thejakartapost.com/news/2008/10/25/cleric-defiant-amid-controversy-over-marriage-12yearold-girl.html?page=2.
  41. Zie noot 1.
  42. Zie noot 37.
  43. "Indonesian muslim cleric married 12-year-old", News.com.au, 26/10/2008 - klik hier.
  44. "Laster", Wikipedia - http://nl.wikipedia.org/wiki/Laster.
© Linda Bogaert, 2008.

PS
De (Nederlandstalige) Koran-citaten in alle bijdragen van deze reeks zijn afkomstig uit: "De Koran. Een weergave van de betekenis van de Arabische tekst in het Nederlands", door Fred Leemhuis, isbn 90 269 40785, uitgeverij: Unieboek in Houten, 1989 (regelmatig herdrukt) - met dien verstande dat Arabische namen (vb Ibrahim) omwille van de herkenbaarheid vervangen werden door de Nederlandse naam (vb Abraham).

Contact: < L.Bogaert@telenet.be

• bogaert-index • cie-index • Islamitische Kwesties •

Webmaster            Update: 1/4/2013