KORAN-NOTITIES

door

Linda Bogaert

• bogaert-index • cie-index • Islamitische Kwesties •

Geen handdruk uit respect

15 mei 2013

In de media wordt gemeld dat een bekeerling-salafist ontslagen werd onder meer omdat hij geweigerd had een vrouw een hand te geven, naar eigen zeggen "omdat zijn godsdienst hem verbood haar aan te raken". (1)

De media melden niet of "Jean-François", de bekeerling in kwestie, al dan niet expliciet te kennen gaf dat hij weigert een vrouw met een handdruk te begroeten omdat hij mannen en vrouwen niet gelijkwaardig vindt en, per implicatie, vrouwen inferieur vindt.

Dat belet een hele reeks door de media geciteerde personaliteiten niet om hem deze motivatie toe te dichten. In koor verkondigen ze dat onze samenleving gestoeld is op een gelijkheid van man en vrouw, de geweigerde handdruk beschouwen ze in koor als een bewijs van schending van dit gelijkheidsprincipe, de sanctie van ontslag als terecht. (2)

Mocht de bekeerling in kwestie een vrouw een hand weigeren te geven omdat hij vrouwen minderwaardig vindt, dan zou hij daarmee niet alleen ingaan tegen de Belgische grondwet, maar ook tegen de islam. Immers, in de Koran - en volgens muslims dus door God zelf – wordt expliciet gesteld dat mannen en vrouwen gelijkwaardig zijn voor God - zie Koran v. 33:35, 4:124, 3:195 volgens dewelke de voorwaarden om tot het paradijs toegelaten worden, exact dezelfde zijn voor mannen en vrouwen en volgens dewelke gelijke daden gesteld door een man of een vrouw door God met exact hetzelfde gevolg bedacht worden. Anders gezegd: God beoordeelt mannen en vrouwen op exact dezelfde manier. Als God mannen en vrouwen gelijk behandelt, met welk recht zou een muslim dat dat niet doen?

Trouwens, dergelijke verzen betekenen ook: gelijk loon voor gelijk werk– en dat werd in de islam 1400 jaar geleden al gesteld. Zijn we in België al zover? Aan de loonkloof tussen mannen en vrouwen te oordelen, verre van.

Misschien zouden we er dus goed aan doen ipv de islam te bestrijden, ons te laten inspireren door het centrale gelijkheidsbeginsel ervan, niet alleen gelijkheid tussen mannen en vrouwen, overigens, maar gelijkheid van alle mensen, ongeacht hun nationaliteit, sekse, beroep, etniciteit, opleiding, vermogen of wat dan ook.

Mannen die vrouwen inferieur vinden worden door God in de Koran overigens scherp terecht gewezen (Koran 16:58-62 en 42:47-59 geven mannen die dochters minder waardevol vinden dan zonen een stevige bolwassing; voor God zijn ze immers evenwaardig).

De weigering of terughoudendheid om potentieel huwbare partners van het andere geslacht een hand te geven, heeft dus niets te maken met een vermeende inferioriteit van de vrouw noch met een vermeende schending van het gelijkheidsbeginsel tussen mannen en vrouwen. De weigering of terughoudendheid geldt immers in beide richtingen. Een vrouw zal een (potentieel huwbare) man net zo min met een handdruk begroeten als een man een potentieel huwbare vrouw een hand zou geven. Moeten we daar dan uit afleiden dat de islam mannen inferieur vindt?

Het elkaar niet begroeten met een handdruk heeft een gans andere verklaring. In de islam wordt seksualiteit gereserveerd voor gehuwde partners. Alles wat daarvan zou kunnen afleiden, wordt ontmoedigd of verboden vanuit de overweging dat iets dat kan leiden tot wat verboden is (seks buiten het huwelijk), op zich ook verboden is. Men wil de kat niet bij de melk zetten. Het elkaar niet aanraken (en dat geldt zowel voor mannen als voor vrouwen), is in de islam dan ook een uiting van respect voor de (seksuele) integriteit van de ander en van een respect van de eigen seksuele integriteit. Elkaar wel aanraken wordt ervaren als een schending van deze integriteit. Het is dus uit respect dat men de ander geen hand geeft, niet uit gebrek daaraan.

Overigens, ook in de Amerikaanse christelijke Bible Belt, begroeten mannen elkaar met een handdruk en begroeten mannen een vrouw met een hoofdknikje. Het jodendom kent eenzelfde traditie. Op de website Aish.com schrijft Jonathan Rosenblum: “Een verbod op aanraken erkent de natuurlijke lichamelijke aantrekking tussen mannen en vrouwen en dient als een waarschuwing” en “Strikt praktiserende Joodse vrouwen raken ook geen mannen aan, dus kent het verbod duidelijk geen "untouchable" status toe aan een van beiden seksen” (3)

Voor strikt praktiserende moslims is een handdruk tussen tegengestelde seksen dus, net zoals bij strikt praktiserende joden of christenen, niet aan de orde. Sommige moslimgeleerden vinden een puur zakelijke handdruk wel toelaatbaar.

In ieder geval schrijft de islam voor de ander steeds vriendelijk te begroeten ("En wanneer men jullie met een groet begroet, groet dan op een betere manier terug of beantwoordt de groet. God rekent over alles af." – Koran 4:86). In de praktijk komt het hier op neer dat veel muslim mannen een vrouw die zij hun respect willen betuigen begroeten met de hand op het hart. Wat is daar aanstootgevend, asociaal of ongrondwettelijk aan?

Gezien zowel de westerse gewoonte van elkaar te begroeten met een handdruk als de islamitische gewoonte om dat niet te doen, dezelfde onderliggende basis hebben nl elkaar respectvol en met respect voor elkaars integriteit te begroeten, en beide gebaseerd zijn op een gelijkheidsbeginsel, waarom laat men dan geen gelegenheid voorbij gaan om muslims het tegendeel in de schoenen te schuiven?

Kennelijk vond geen enkele nieuwsbron het nodig aan de man zelf te vragen waarom hij die handdruk weigerde en aan een gerespecteerd imam te vragen hoe dat nu zit met een handdruk in de islam. Nee, integendeel lieten media een reeks niet-muslim prominenten aan het woord die stuk voor stuk hun islamofobe misvatting over het weigeren van een handdruk als vermeende uiting van het inferieur beschouwen van de vrouw konden herhalen en daarmee is iedereen weer in zijn vooroordeel bevestigd. Dat is natuurlijk comfortabeler dan even over de eigenhandig gebouwde muur van het eigen (on)gelijk te kijken naar wat de ander werkelijk bedoelt en waar de ander werkelijk voor staat.

Voor een analyse ten gronde van de betekenis van de handdruk, algemeen en in de islam, zie de Koran Notitie: "Handdruk, te nemen of te laten".

 -------------------------------------------

Noten

1.“Een ambtenaar kan geen salafist zijn”, De Morgen 14 mei 2013 .

2. ibid.

3. "Shaking hands with the opposite gender", Jonathan Rosenblum, Aish.com, 9 november 2002.

© Linda Bogaert, 2009-2013.

PS
De (Nederlandstalige) Koran-citaten in alle bijdragen van deze reeks zijn afkomstig uit: "De Koran. Een weergave van de betekenis van de Arabische tekst in het Nederlands", door Fred Leemhuis, isbn 90 269 40785, uitgeverij: Unieboek in Houten, 1989 (regelmatig herdrukt) - met dien verstande dat Arabische namen (vb Ibrahim) omwille van de herkenbaarheid vervangen werden door de Nederlandse naam (vb Abraham).

Contact: < L.Bogaert@telenet.be

• bogaert-index • cie-index • Islamitische Kwesties •

Webmaster            Update: 16/5/2013